+ Yorum Gönder
Hayat Ve Yaşam ve Bahçe ve Bitki Forumunda Bitki tohumları yayılma yolları Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Dr Zeynep
    Bayan Üye

    Bitki tohumları yayılma yolları








    Bitki tohumları


    Yeryüzündeki ekolojik dengenin ve canlılığın devamında son derece önemli bir role sahip olan bitkiler, bu önemle doğru orantılı olarak diğer canlılara kıyasla çok daha etkin üreme sistemlerine sahiptirler Bu sayede hiç zorluk çekmeden çoğalmalarını gerçekleştirirler Bitkilerin üremesi için kimi zaman bir bitkinin sapının kesilerek toprağa gömülmesi, kimi zaman da bir böceğin bir çiçeğe konması yeterli olmaktadır
    Bitkilerin üremelerinin, işlem olarak son derece basit gibi görünmesine rağmen, içerik olarak oldukça kompleks olması bilimadamlarını hayrete düşürmektedir
    ANA BİTKİDEN AYRILMAYA BAŞLAYAN YENİ BİR HAYAT
    Bazı bitkiler cinsiyet ayrımı olmadan, tek bir cinsin belirli yollarla çoğalmasıyla soylarını devam ettirebilirler Bu gerçekleştirilen çoğalmaya eşeysiz üreme adı verilir Bu şekildeki bir üremeden sonra ortaya çıkan yeni nesil kendisini meydana getiren neslin tıpatıp aynısı olur Bitkilerdeki en bilinen eşeysiz üreme şekilleri tomurcuklanma ve parçalara ayrılmadır
    Bazı özel enzimlerin yardımıyla gerçekleşen bu üreme biçimi (tomurcuklanma veya parçalanma) pek çok bitkide görülebilir Örneğin çimenler ve çilekler "sürgün" denilen yatay uzantılarını kullanarak çoğalırlar Patates ise toprağın altında yetişen bir bitki olarak, bu kısımlarda açılan yeni özel yerlerden (gözelerden) tomurcuklar vererek çoğalır2
    Bazı tür bitkilerde ise yapraklarından bir bölümünün toprağa düşmesi, yeni bir bitkinin yetişmesi için yeterli olmaktadır Örneğin Bryophyllum daigremontianum adlı bitkinin üremesi yapraklarının ucunda gelişen tomurcuklar sayesinde gerçekleşir Bu tomurcuklar yere düşer düşmez, bağımsız birer yeni bitki haline gelerek, büyümeye başlarlar3
    Begonya gibi bazı bitkilerde de kopan yapraklar ıslak bir kuma yerleştirildiği zaman, bir süre sonra küçük yaprakçıkların oluştuğu görülecektir İşte bu yaprakçıklar da yine çok kısa bir süre sonra ana bitkinin benzeri olan yeni bitkiyi oluşturmaya başlarlar

    Bitki tohumları yayılma yolları.jpg

    Bu örnekleri de göz önüne alarak; bir bitkinin parça atarak ya da tomurcuklanarak büyümesi için temelde ne gereklidir? Düşünelim! Bitkilerin genetik yapısına bakıldığında bu sorunun cevabı kolaylıkla verilecektir
    Bitkilerin de, diğer canlılarda olduğu gibi, tüm yapısal özellikleri hücrelerindeki DNA'larda şifrelenmiştir Yani her bir bitkinin nasıl çoğalacağı, nasıl nefes alacağı, besinini nasıl sağlayacağı, rengi, kokusu, tadı, içindeki şekerin miktarı, üreme şekli ve daha bunun gibi birçok bilgi o bitkinin istisnasız bütün hücrelerinde bulunmaktadır Bitkinin köklerindeki hücreler yaprakların nasıl fotosentez yapacağının bilgisine sahiptir ya da yapraklarındaki hücreler köklerin topraktan suyu nasıl çekeceğini bilirler Kısacası bitkiden ayrılan her parçada, bitkinin tamamını oluşturabilecek şekilde bir şifrelenme ve düzenlenme mevcuttur Ana bitkinin tüm özellikleri yani genetik olarak bitkiyle ilgili tüm bilgiler, bitkiden kopan bu küçük parçanın her hücresinde de eksiksiz olarak bulunmaktadır5
    Bu sistemle üreyen bitkilerin her parçasında aynı genetik bilginin olması son derece önemlidir, hatta bu zorunludur Çünkü bitkinin üremesi sadece bu sistemin işlemesine bağlıdır Düşen parçada bitkideki genetik bilgilerin tamamı olmasa, aynı özelliklerde bir bitki gelişemez Bunu bir örnekle açıklayalım Genetik bilgilerde eksiklik olsa; örneğin bir çileğin rengi ya da içindeki şeker miktarı, kokusu ile ilgili genetik bilgi yeni düşen parçada olmasa çilek, çilek olamazdı








  2. Zeyneb
    Bayan Üye





    Tohumların yayılma yolları

    Bitkiler toprağa bağlı yaşarlar. Bir toprak bölümünde aşırı bitki olması, bitkinin topraktan alacağı su ve mineral miktarını azaltır. Bitkilerin bir yerde aşırı çoğalması birbirlerine gölge etmelerine neden olur. Bu da fotosentez yapmak için gerekli olan güneş ışığını birbirlerine engellemeleri anlamına gelir. Bu yüzden bitkiler neslini sürdürebilmek için çevreye yayılmak zorundadır.

    Bitkiler birçok faktörle tohumlarını uzağa taşıtırlar. Bunlar;

    1. Öncelikle tozlaşmada bol miktarda çiçek tozu oluştururlar. Ayrıca bol miktarda tohum yaparlar ve yayılma şanslarını artırırlar.

    2. Tohumların yayılmasında hayvanlar için besleyici ve lezzetli meyveler önemli rol oynar. Bu sayede tohumların bir kısmı hayvan tarafından çevreye dağıtılır, bir kısmı da yenir. Tohumların bazıları dayanıklı kabuklara sahiptir ve hayvanların sindirim siteminden zarar görmeden geçer ve dışkıyla çevreye atılır. Böylece yeni oluşacak bitki, çok uzaklara taşınmış olur ve gübre katmanıyla beraber toprağa düşer.

    3. Bazı bitkilerin tohumları, meyve kabuklarının kurumasının ardından patlayarak çevreye dağılır. Örneğin bezelye tohumları böyledir.

    4. Bazı bitkilerin tohumları hafif ve kolay uçabilen niteliktedir. Bu sayede rüzgârın etkisiyle çevreye yayılabilirler. Örnek: Karahindiba bitkisinin tohumları

    5. Bazı bitkiler su kenarlarında veya suya yakın yerlerde yaşar. Bu bitkilerin tohumları su yoluyla taşınır. Örnek: Hindistan cevizi





  3. Zeyneb
    Bayan Üye
    Bitkinin yayılma yolları

    Bitki tohumlarının yayılma yolları, bitkilerin yaşamış oldukları ortamın iklimsel dengelerine ve doğal yeryüzü yapısına göre değişkenlik arzetmektedir. Bitki tohumlarının yayılmasını genel olarak iki başlık altında inceleyebiliriz. Bunun birincisi bitki tohumlarının diğer hayvanları taşıyıcı unsur olarak kullanması yöntemi ile yayılmalarıdır. Hayvanların bedenine yapışarak kendilerini taşıdıkları gibi bazı tohumlar hayvanlar tarfından çiçekleri ile birlikte yenidlikten sonra sindrim sistemlerinde erimeyip dışkılama yöntemi ile yayılmalarını sağlamaktadırlar.Diğeride iklimsel şartların oluşturuduğu rüzgar ve yağmurlar yolu ile dağılım göstermeleridir. Bitki tohumları bazen hiç döllenmeden toprağa düşmeleri ile yerin altına gömülüp filizlene bildikleri gibi diğer cins tohum ile döllenmek zorunda olanlarıda vardır. Tohumlar yapı itibari ile en zor şartlara göre yaratılmışlardır. Uzun süre doğada tohumun içindeki çekirdeği saklayabilirler.

    Birki tohumlarının yayılması Fen Bilimlerinde Koroloji olarak isimlendirlimektedir. Dünyaca ünlü bilim adamı Ernest Haeckel Krolojiyi şöyle tanımlamaktadır; "Belirli fauna ve flora alanlarındaki sistematik birimlerin coğrafi dağılışları,kökenleri ve bunların değişmelerinin araştırılmasıdır." Bitkiler fizyolojilerine uygun ortam bulduklarında yayılırlar ve bu ortamlarına bitki tohumlarının gen merkezi adı verilir. Mesela sığırkıyruğu otunun gen merkezi Orta Anadolu bölgesidir. Doğada bitki tohumları taksonomik ve Diaspor diye iki şekilde yayılım göstererek üreme sağlarlar. Taksonomik yayılma biçimi az görülmektedir. Diaspor yani bitki tohumlarının göçü yeni yerleşim alamları oluşturmaları ise en yaygın şeklidir. Diasporlar, yer değiştirme yeteneğinde olup genellikle üreme organlarıdır. Örneğin spor, tohum veya meyve gibi bir çok hallerde diasporlar vejetatif kökenli özel organlar olabileceği gibi bitkinin değişikliğe uğramış kısımları, bitkinin tümü hatta bitki grupları da olabilirler.

    Bitki tohumları genellikle aynı bitki değişik tipte diaspor meydana getirebilir. Böylece kuzey yarım kürenin orta bölgelerinde ormanların büyük bir kısmı örneğin meşe ve köknar normal olarak tohum üretirler, fakat bunlar dip sürgünü, çelik veya diğer aktif olan vejetatif kısımlarla da üreyebilirler. Örnek olarak su kamışı dünyanın büyük bir kısmına yayılmış durumdadır. Su kamışı bu yayılmayı tüysü meyvesi ile rüzgarlarla ve az çok yüzebilen rizomlarla, su ile de yapabilmelerine borludurlar. Bu arada bir kısım bitkiler çok fazla yayılma olanaklarına sahipken, bir çok bitkiler bundan yoksundurlar. Bitki türlerinin coğrafi alanlara yayılış şekilleri takım, familya, cins, ve türlere göre çok değişiklik göstermektedir. Yayılma ve çoğalma imkanları en fazla olan bakteriler, mantarlar ve algler gibi talli bitkilerdir. Buna karşılık Çiçekli bitkiler yayılma ve çoğalma olanakları daha kısıtlıdır.

    Bazı bitkilerin tohumları yoktur. Tohumları olan ve bu yolla yayılıp döllenen bitkilerin yayılma yolları aktif ve pasif olmak üzere iki kısımda incelenir; Otokori aktif yayılma, bitkiden oluşan tohumun yine aynı bitkinin kendi olanaklarını kullanarak yere düşüp etrafa yayılmasıyla gerçekleşmektedir. Allokori pasif yayılma, tohumların taşıyıcılar tarafından başka yerlere götürülmesiyle oluşmaktadır.





+ Yorum Gönder


tohumların yayılma yolları,  bitki tohumlarının yayılma yolları,  tohumun yayılma yolları,  tohumların yayılma yolları poster,  tohumların şekli ve yayılma yolları,  tohumların yayılma şekli