+ Yorum Gönder
Gizliyara Güncel Konu Arşivi ve Bilgi Hazinesi Forumunda Bir karıncayı havadan yere bırakınca ne OLUR? Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Ziyaretçi

    Bir karıncayı havadan yere bırakınca ne OLUR?








    Bir karıncayı kaldırıp havada bırakırsanız ne olur? Karınca yere düşünce ne olur karıncaya kısaca bilgi verir misiniz?







  2. Harbi @ kız
    Bayan Üye





    Bir karıncayı havadan yere bırakınca ne OLUR?

    Bu soruya her açıdan cevap verebilirsiniz – mizahi ve insani, abesliğe varacak kadar keyfe keder ya da azametli bir varoluşçu yaklaşımla. Ama bir fizik sorusu söz konusu olduğuna göre, burada karıncanın düşme bilimini irdelemek daha akla uygun olur.

    O halde ilk cevap, kanatsız türden olması halinde uçamayacak olan karıncanın yere düşeceğini söylemek olabilir – karınca ile yere arasındaki karşılıklı kütleçekimi yere doğru bir ivmeyle hayvancağızı aşağıya çekecektir. Ardından karınca yere çakılır. Ama işin içinde başka şeyler de var. Karınca o kadar küçüktür ve hafiftir ki, aşağıya düşüşü hava direnciyle, yani karıncanın sayısız hava molekülüne çarpması ile bayağı yavaşlar. Bu yüzden hava akrobatlığına soyunan bir insan saniyede 50-90 metrelik bir azami ya da “son” hıza ulaşırken, çoğu karıncanın son hızı yere doğru yumuşakça sürüklenerek hem düşüş hızına, hem de yere çarpmanın etkisine dayanmasına elverecek kadar yavaştır.

    Aslında, tropikal Peru’daki son araştırmalar kanatsız işçi karıncaların dünyanın uçan, daha doğrusu süzülen hayvanları arasında olduğunu göstermiştir. Bir karınca havadan bırakıldığında, önce dikey bir düşüşe geçer. Ama serbest düşüşün ilk aşamasındaki bir hava akrobatı gibi, sürüklenmeyi arttırmak ve düşüşü denetim altına almak üzere bacaklarını açar. Sürüklenme sayesinde yönü belirlemek üzere bacaklarını oynatarak, sonunda saniyede yaklaşık 4 metrelik yumuşak bir süzülüşe geçer. Görünüşte geriye doğru süzülür, çünkü arka bacakları ön bacaklarından daha uzundur.

    Ancak, fizik burada durmaz. Bir karıncayı havadan bırakma gibi basit bir eylemde bile, karmaşık bir etki, tepki ve sonuç öbeği devreye girer. Sözgelimi, yerçekiminin karşılıklı bir etki olduğunu unutmamalıyız. Havadan bırakılan bir karınca yere doğru düşerken, aynı anda yer de karınca ile kütlesi çok küçük ve dünyanın kütlesi çok büyük olduğundan, yerin hareketi ölçülemeyecek kadar küçüktür; ama başka ince ölçümlerden böyle bir şeyin gerçekten yaşandığına emin olabiliriz. Dahası, Newton’un üçüncü devinim yasasının açık seçik öngördüğü üzere, her etki beraberinde eşit bir karşı tepkiyi getirir. Böylece karıncayı havadan bırakma eylemi elinizde saptanamayacak kadar küçük bir geri tepme yaratır.

    Saptanamayacak kadar küçük hareketlerden söz ederken, ister istemez aklımıza kaos teorisi ve Edward Lorenz’in, “Brezilya’daki bir kelebeğin kanat çırpmasının Teksas’taki bir kasırgayı harekete geçirdiği” yolundaki ünlü önermesi gelir – kelebeğin kanat çırpmasının yol açtığı ufacık hava hareketi ile başlayan hava burgaçları dizisi, gittikçe tırmanıp çoğalarak epey ötedeki bir kasırgayla sonuçlanır. Yani, bir karıncayı havadan yere bırakma gibi küçük ölçekli bir olay bile minicik düzeyden devasa düzeye kadar her ölçekte öngörülemez nitelikte çok yönlü sonuçlar doğurur. Bu bakımdan, bir karıncayı havadan yere bırakınca ne olacağını belli bir düzeyde söylemek aslında olanaksızdır.

    Einstein’ın genel görelilik teorisi bu görünüşte sıradan olaya başka bir veçhe katar. Einstein, yerçekiminin uzay-zamanın dokusunu çarpıtma yoluyla işlediğini açıklamıştır. Dolayısıyla küçük bir kütle hareketi – karıncanın kütlesinin yere yönelişi – bile uzay-zamanın dokusunu çok ufak çapta değiştirecektir. Ve pek tabii ki karıncanın ve yerin hareketleri, Einstein’ın özel görelilik teorisinin gösterdiği üzere, karınca ile olan zaman ilişkinizde (hayal edilemeyecek kadar küçük) bir kayışa yol açacaktır…




+ Yorum Gönder