+ Yorum Gönder
Gizliyara Güncel Konu Arşivi ve Bilgi Hazinesi Forumunda Koşma şiirinin nazım özellikleri Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Ziyaretçi

    Koşma şiirinin nazım özellikleri








    Koşma şiirinin nazım özellikleri nelerdir? kısaca bilgi verir misiniz?







  2. IŞILAY
    Devamlı Üye





    koşma şiirinin nazım özellikleri nelerdir
    Halk edebiyatımızda doğa, aşk, ölüm, ayrılık, yiğitlik, toplumsal olaylar gibi konuların işlendiği en sık kullanılan şiir türü. Dörder dizelik bendlerden oluşur. Koşma en az 3, en çok 5-6 dörtlük olur (az da olsa, dörtlük sayısı 6'dan çok olanlar da vardır). (Hece ölçüsünün 6+5 veya 4+4+3 duraklı 11'li kalıbıyla yazılır. Ozan koşmanın son dörtlüğünde ismini ya da tapşırma'sını söyler. (Tapşırma, ozanın şiirde kullandığı takma addır; divan şiirinde buna "mahlas" denir.) Koşmalar dile gitirilen duygular ve söylenişlerine göre koçaklama, güzelleme, taşlama, ağıt gibi isimler alır. Karşılıklı konuşma şeklinde yani "dedim" "dedi" diye başlayan dizelerle de söylenebilir. Bu tür koşmalara "mürâcaa" ismi verilir. Bütün kafiyeleri cinaslı olan koşmalara "tecnis" denir.
    Ezgi ile söylenen koşmaların 7'li ve 8'li biçimlerine de rastlanır. Konusu lirik duygulardır. Aşk, üzüntü, acı, hasret, sitem, doğa ile ilgili konular koşmanın başlıca içerikleridir. Koşmanın güzelliği anlatan türüne güzelleme, kahramanlığı anlatan türüne koçaklama, toplumsal yergi ve eleştiriyi içeren türüne taşlama, ölen bir kişinin arkasından duyulan üzüntüyü dile getiren türüne ağıt denir.
    Koşmanın Özellikleri
    1.Dörtlük sayısı genelde 3 ile 6 arasında değişir.
    2.Türk Halk edebiyatının en çok sevilen, en çok kullanılan nazım şeklidir.
    Dörtlüklerle söylenir.
    3.Koşmalarda fenellikle 11'li hece ölçüsü kullanılır. 4+4+3=11 ya da 6+5=11.
    Genelde yarım kafiye kullanılır.
    4.Koşmada genellikle; doğal güzellikler, sevgi, aşk, özlem, kahramanlık, eleştiri, acı, yakınma, hayata ait görüşler konu olabilir.
    5.Uyak düzeninde; ilk dörtlük; aaab, abab, aaba veya abcb şeklinde, diğer dörtlükler cccb, dddb şeklindedir.
    6.Genelde şiirin içinde özellikle de son dörtlükte şairin mahlası bulunur.
    7.Koşma halka hitap ettiği için dili sade, anlatımı yalın ve içtendir.
    8.Koşmalar işlenen konulara göre çeşitli isimler alır. Bunlar aynı zamanda âşık edebiyatı nazım türleridir.
    Koşma Örneği
    Vara vara vardım ol kara taşa,
    Hasret ettin beni kavim kardaşa,
    Sebep ne gözden akan kanlı yaşa,
    Bir ayrılık, bir yoksulluk, bir ölüm
    Nice sultanları tahttan indirdi
    Nicesinin gül benzini soldurdu
    Nicelerin gelmez yola gönderdi
    Bir ayrılık, bir yoksulluk, bir ölüm
    Karacoğlan der ki kondum göçülmez
    Acıdır ecel şerbeti içilmez
    Üç derdim var birbirinden seçilmez
    Bir ayrılık, bir yoksulluk, bir ölüm

    (Karacaoğlan)




+ Yorum Gönder


koşmanın özellikleri,  koşma şiirinin özellikleri