+ Yorum Gönder
Gizliyara Güncel Konu Arşivi ve Bilgi Hazinesi Forumunda Geçmişten günümüze kullandığımız Türk alfabeleri Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Ziyaretçi

    Geçmişten günümüze kullandığımız Türk alfabeleri








    Türklerin geçmişten şimdiye kadar kullandıkları Türk alfabeleri nelerdir? lütfen kısaca bilgi verir misiniz?







  2. Dr Zeynep
    Bayan Üye





    Geçmişten günümüze kullandığımız Türk alfabeleri


    Geçmişten günümüze kullandığımız Türk alfabeleri hakkında bilgi


    Türkler, çeşitli yerlerde ve yerleştikleri sahalarda başka başka alfabeler kullandılar Sesin ifadesi olan harf denen işaretler itibaridir, iğretidir, takmadır Aynı ses ayrı alfabelerde, değişik harfler/şekiller ile yazılır Alfabeye, İslam dininin kabulüyle Osmanlı terbiyesinde yetişen yaşlıların hala kullandıkları şekliyle, Elifba, Ebced de denilmiştir
    Kültür tarihimize bakıldığında daha ilk yazılı abidelerimizde Türkçe yazma endişesi kendisini göstermektedir Buna paralel olarak, edebiyatımızın menşeine doğru gidersek, saraylarda ve halk arasında Türkçe söylemek; kamlarda, bahşılarda ve ozanlarda milletin dertlerine deva olmak gerçeği vardır Bütün bunlar, bir millete dili ile seslenmek, anlatmak, millet fertlerini en iyi şekilde yetiştirmek ve birleştirmek içindir Şu halde her millette olduğu gibi bizde de dil ön sırada yer almıştır Şair ve müellifler tarafından işlenen dile türlü emekler sarf edilmiştir Alimlerimiz onunla bildiklerini açıklamışlardır Fakat Türkçe'nin tarih içinde zaman zaman talihsizliğe uğradığı da bir gerçektir Böyle olmasına rağmen kesintisiz devam eden Türk tarihi içinde ona arka çıkan hakanlar olmuş, Türkçe yazan şair ve müellifler mükafatlandırılmıştır

    Türk tarihi, düğümler ve bu düğümlerin açıldığı dağınıklıklarla doludur Göktürkler devrinde millet, tek bir hakanın etrafındadır Dili, dini ve alfabesi tektir ve her bakımdan bir birlik mevcuttur Uygurlar devri bu birliğin az çok bozulduğu, Türklüğün bilhassa dini açıdan dağılmaya yüz tuttuğu bir devir olarak karşımıza çıkmaktadır Uygurlardan sonra Türklük, İslam medeniyetine dahil olmuştur İslamiyet, Uygurlar zamanında görülen dağınıklığı gidermiş, Türklüğü kurtarmış ve milleti yeniden bir bütün haline getirmiştir Karahanlılar'la başlayan ve Selçuklular'la yeniden tesis edilmeye çalışılan birliğin ve bütünlüğün gerçekleşmesi de İslam dini sayesinde olmuştur Ancak, bu iki devleti birbirinden ayıran en mühim şey, birincisinin Türkçe'ye verdiği değerdir Selçukluların bunun yanında belirtilmesi gereken hizmetlerinden biri alfabede birliği sağlamış olmalarıdır Zaten bu büyük devlet, tarihe mal olurken İslami - Türk yazısını Türk birliğinin kurulabilmesi için en mühim unsurlardan biri olarak miras bırakmıştır

    Selçuklulardan sonra her beylik, Türkçe sayesinde tutunmaya ve hükmetmeye çalıştı Böylece anlatım ve ifadede birlik ile Türkçe'ye verilen değer önde geldi Dil düşüncesinin yanında alfabede de birlik sağlandı ve her beylik İslami-Türk yazısını kullandı O devirde bütün Türk illerinde durum aynı idi Beylerin sınırları olsa bile yazı birliği bütün Türklüğü birleştiriyordu Bu, doğu ve batı Türklüğü için de söz konusu idi

    Bugün Türk dünyası dil ve din birliğine sahiptir Fakat alfabede birliği kaybetmiştir Bu birlik, Rusya’daki Türkler arasında bile mevcut değildir Ancak onlar da görülen çözülme üzerine yazıda birlik tarafına yönelmişlerdir

    Türklerin tarih boyunca kullandığı alfabeler:

    Göktürk (Orhun) alfabesi: Metinleri Orta Asya’daki Orhun Nehri kıyısında bulunduğu için Göktürk veya Orhun ismi ile anılır Orhun’da yerleşen Türkler tarafından kullanıldığı için de Türük, Türk Alfabesi denir Türklere mahsustur ve Esik Kurgan yazısına benzer Hunlar, Göktürkler ve sathi olarak da Asya ve Avrupa’ya yayılan Türk kavimleri, kullanmıştır Bu alfabede resmin göze hitap ettiği ve ses haline geldiği açıkça görülür Göktürk alfabesi otuz sekiz harften meydana gelir Dördü sesli olup, sekiz sesi karşılar, gerisi sessizdir Ayrıca ok, ko, uk, ku, ük, kü, nç, nd, gibi heceler ayrı harflerle gösterilmiştir Sesli harfleri, sessizler okutur Sağdan sola doğru yazılır Tonyukuk, Kültigin ve Bilge Kağan hatırasına yazılıp, dikilen Orhun Abideleri bu alfabenin şaheser numunesidir Bunlar ayrıca Türkçe'nin bilinen ilk yazılı metinleridir

    Uygur alfabesi: Göktürklerden sonra Türkistan’da devlet kuran Uygurlardan adını alır Uygurlar ve Türkistan’daki Türkler kullandı On sekiz işaretten meydana gelir Dördü sesli, gerisi sessizdir Harfler umumiyetle birbirine bitişiktir, çok defa başta, ortada ve sonda olmak üzere üç şekli vardır Sağdan, sola doğru yazılır Sekizinci asırdan, on ikinci asra kadar yaygın, on beşinci asra kadar mevzii bir şekilde görülür Bu yazının kâtiplerine, bakşı, bakşıgeri veya serbahşı adları da verilmiştir

    Arap-İslam alfabesi: Türklerin topluca İslamiyet'i kabulünden, yani 10 asırdan sonra geniş bir sahada bütün Türk-İslam devletleri tarafından kullanıldı Arap Alfabesi yirmi sekiz harf olmasına rağmen Türklerin kullandığı İslam harfleri otuz bir ile otuz altı harften meydana gelir Sağdan sola doğru yazılan bu alfabe, bütün Türklüğü kucaklamış ve Türkçe'nin çeşitli lehçelerinde, pekçok kitap, kitabe yazılmıştır Muazzam ve kesintisiz abidevi eserler bu alfabe ile verildi Türkiye, İslam alemi ve dünyanın her yerindeki kütüphane ve kitapseverlerin kitaplıklarında İslam harfleriyle yazılmış milyonlarca Türkçe eser mevcuttur Dünyanın en büyük ve muazzam arşivi, Türk - İslam alfabesiyle yazılan Türkçe evraklarla doludur

    Kiril alfabesi: Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği hudutları içinde yaşayan Türkler tarafından kullanılmaktadır Kiril Alfabesi, ihtiyari olmayıp, Rus ve komünist emperyalizmin zoraki tatbikidir Komünist idare, Türklere tek bir alfabe kullandırmayıp, milli birliği bozmak için on sekiz Türk boyuna değişik işaretli alfabe kullandırmıştır Sunî bir Slav alfabesidir Otuz sekiz harftir On biri sesli, gerisi sessizdir Soldan sağa doğru yazılır Kullanma alanı, Rusya’daki Türkler içindir

    Latin alfabesi: Bu alfabe, 1925 yılında ilk defa Azeri Türklüğü tarafından kullanılmıştır Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasından sonra; 1928’de Türkiye’de kullanılmaya başlandı Günümüzde, Türkiye ve Avrupa Türkleri kullanır Latin asıllı yirmi dokuz harften meydana gelir Sekizi sesli, gerisi sessizdir

    Türkler; Orhun-Türk, Uygur-Sogd, Arap-İslam, Kiril-Slav ve Latin alfabelerinden başka Sogd, Mani, Brahmi, Süryani, Rum, Slav vs gibi alfabeleri de kısmen kullanmışlardır




+ Yorum Gönder