+ Yorum Gönder
Gizliyara Güncel Konu Arşivi ve Bilgi Hazinesi Forumunda Türkçenin eklemeli dil özelliği için örnekler Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Ziyaretçi

    Türkçenin eklemeli dil özelliği için örnekler








    Türkçenin eklemeli dil özelliği için örnekler paylaşır mısınız? kısaca bilgi bilgi istiyorum







  2. Dr Zeynep
    Bayan Üye





    türkçenin eklemeli dil özelliği için örnekler

    türkçenin eklemeli dil özelliği için örnekler nelerdir


    Dünya dilleri; dili oluşturan sözcüklerin, eklerin kuruluş ve işleyişleri gibi yapı bakımından gösterdikleri benzerliklerine göre üç gruba ayrılır:

    1. Tek Heceli Diller

    Bu gruptaki dillerde her sözcük, tek heceden oluşur. Sözcüklerin yeri ve vurgusu çok önemlidir. Çok zengin bir vurgu ve tonlama sistemi vardır. Sözcükler ek almaz, çekime girmez. Sözcükler, cümle içinde yer değiştirmek ve başka sözcüklerle yan yana bulunmak suretiyle anlam farkı yaratır.

    Çince, Tibetçe tek heceli dillerdir.

    Çince → “ vo yav kan şu ”

    cümlenin çevirisi: “ ben istemek bakmak kitap ”

    cümlenin Türkçe söylenişi: “Ben kitap okumak istiyorum.”

    NOT: Tek heceli dillerde birleşik sözcükler dahi birbirinden ayrı yazılır:

    Çince → “ dien sı ci ”

    çevirisi: “ elektrik görme cihaz ”

    Türkçesi: “ televizyon ”


    2. Bükümlü (Çekimli) Diller

    Bu gruba giren dillerde tek veya çok heceli kökler vardır. Yeni sözcükler türetilirken, sözcüklerin köklerindeki ünlüler değişir. Böylece köklerde bir iç kırılma meydana gelir. Sözcüğün kökündeki ünsüzlerden oluşan asıl sesler yeni sözcükte de korunur. Değişiklik ünlülerde olur.

    Bükümlü (çekimli) dillerin en tipik örneği Arapçadır.


    Arapça → “ ketebe ” (yazdı)
    . “ kâtib ” (yazan)
    . “ mektûb ” (yazılmış şey)
    . “ mekteb ” (yazma yeri, okul)
    . “ kitabe ” (yazıt)


    3. Eklemeli Diller

    Bu gruptaki dillerde tek veya çok heceli kökler ile bunlara eklenen çeşitli ekler vardır. Sözcük köklerinin başına ya da sonuna getirilen ekler, anlam ve görev değişikliği yapar.

    Eklemeli dillerin en tipik örneği Türkçedir. Türkçe yapısına göre sondan eklemeli bir dil olduğu için, ekler her zaman kökten sonra getirilir.

    NOT: Türkçe yapısına göre sondan eklemeli bir dildir.

    Eklemeli dillere Moğolca, Japonca, Korece, Mançuca, Tunguzca gibi Altay dilleri ile Fince, Macarca gibi Ural dilleri de girer.

    Türkçe → “ batılılaştırmak ”

    bat – ı – lı – laş – tır – mak
    KÖK YE YE YE YE YE

    batmak → batı → batılı → batılılaşmak → batılılaştırmak

    “ Damdan düştüm. ”

    Dam – dan düş – tü – m
    KÖK ÇE KÖK ÇE ÇE




  3. Dr Zeynep
    Bayan Üye
    KÖKENLERİNE GÖRE DİLLER


    Köken bakımından birbirine yakın, aynı kaynaktan çıkan akraba diller, dil ailelerini oluşturlar. Dillerin birbiriyle bir dil ailesi oluşturacak şekilde akrabalıklarının saptanmasında o dillerin ses yapısı, şekil yapısı, cümle yapısı, köken bilgisi ve ortak sözcükleri bakımlarından benzerlikleri araştırılır. Bir dil ailesindeki dillerin kökenini oluşturan ana dile ait metinler pek bulunmasa da gruptaki diller arasında yukarıda sayılan noktalar bakımından benzerliklerin bulunması, zamanla birbirinden uzaklaşan dillerin, bilinmeyen bir yerde ve zamanda konuşulan ana dilden ortaya çıktığını göstermektedir.

    “Dil ailesi” ifadesi, dillerin köken akrabalığını belirtmeye yarar. Bu terim, akraba dilleri konuşan milletlerin aynı soydan geldikleri anlamını taşımaz. Aynı soydan gelen ve dilleri akraba olan milletler bulunduğu gibi, ırk bakımından birbirleri ile hiçbir ilişkisi bulunmayan fakat aralarında kültür ilişkisi ve kültür bağı görülen milletler de vardır. Nitekim, Hint-Avrupa dil ailesi içinde yer alan diller, birbirleri ile soy bağı bulunmayan birçok millet tarafından konuşulmaktadır. Bu diller, herhangi bir soy ve ırk birliğine bağlı olmaksızın, temelde ortak bir ana dile dayanan, birbirinden türemiş dillerdir.

    Kökenlerine göre diller beş gruba ayrılır:

    1. Hint – Avrupa Dil Ailesi

    Asya Kolu: Hintçe, Farsça
    Avrupa Kolu: İngilizce, Fransızca, Almanca, İtalyanca, İspanyolca, Romence, Rusça, Yunanca, Bulgarca, Sırpça, Hırvatça

    2. Hami – Sami Dil Ailesi

    Arapça, İbranice, Habeşçe

    3. Çin – Tibet Dil Ailesi

    Çince, Tibetçe

    4. Bantu Dil Ailesi

    Afrika dilleri

    5. Ural – Altay Dil Ailesi

    Ural Kolu: Fince, Macarca
    Altay Kolu: Türkçe, Moğolca, Japonca, Korece, Mançuca, Tunguzca

    NOT: Türkçe, köken bakımından Ural-Altay dil ailesinin Altay koluna bağlı bir dildir.


    Ural-Altay Dil Ailesinde Yer Alan Dillerin Ortak Özellikleri

    * Eklemeli dillerdir.

    * Sözcük yapımı ve çekimi son eklerle olur.

    * Sözcüklerde cinsiyet yoktur.

    Arapçada erkekler için “memur”, bayanlar için “memure”; “muallim – muallime”, “müdür – müdire”… ; İngilizcede “he - she” gibi bazı sözcüklerde cinsiyet varken, Ural-Altay dil ailesinde yer alan dillerde sözcüklerin erkekler ve dişiler için ayrı şekilleri yoktur.

    * Sayı sıfatlarından sonra gelen adlar tekil olur.

    üç ev ( üç evler )

    sekiz kardeş (sekiz kardeşler )

    * Cümlelerde özne başta, fiil (yüklem) sondadır.

    “Annem dün gece bizde kaldı.”
    ÖZNE FİİL (YÜKLEM)

    * Ad ve sıfat tamlamalarında tamlayan önce, tamlanan sonda olur.

    kol saati
    ad ad
    tamlayan tamlanan
    Ad Tamlaması

    yırtık çorap
    sıfat ad
    tamlayan tamlanan
    Sıfat Tamlaması


    Türkçenin Dünya Dilleri Arasındaki Yeri

    Türkçe yapısına göre eklemeli (sondan eklemeli); kökenine göre ise Ural-Altay dil ailesinin Altay koluna bağlı bir dildir.




+ Yorum Gönder


türkçenin eklemeli dil özelliğini çeşitli örneklerle gösteriniz,  türkçenin eklemeli dil özelliği