+ Yorum Gönder
Gizliyara Güncel Konu Arşivi ve Bilgi Hazinesi Forumunda Gazel nedir bölümleri nelerdir Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Ziyaretçi

    Gazel nedir bölümleri nelerdir








    Gazel nedir ve gazelin bölümleri nelerdir? kısaca gazel hakkında bilgi verir misiniz?







  2. Dr Zeynep
    Bayan Üye





    Gazel nedir bölümleri nelerdir


    Gazel nedir bölümleri hakkında bilgi


    “Gazel” Edebi Anlamı


    Divan edebiyatında en yaygın olarak kullanılan nazım biçimi Gazel’dir. Önceleri Arap edebiyatında kasidenin tegaüzzül adı verilen bir bölümü iken sonra ayrı bir biçim halinde gelişmiştir. Arapça’da “Kadınlarla Âşıkça söyleşi” manasına gelmektedir. İlk Gazel’i 530′da ölen İmruü’l-Kays’ın yazdığı söylenmektedir. İlk dönemlerde (İslam dininin ilk dönemlerinde) fazla ilgi görmemekle birlikte tepkiler de toplayan gazel daha sonra İran edebiyatında çok büyük ilgi görmüş ve Osmanlı Edebiyatı’na da buradan geçiş yapmıştır. Osmanlı Edebiyatı’nda gazelin en güzel örneklerini Fuzuli,Baki, Şeyhülislam Yahya, Nabi,Nedim,Şeyh Galib vermiştir.

    Gazel Özellikleri



    Gazel beyit denilen ikili dizelerden oluşur.
    konusu genellikle liriktir.
    Gazelin beyit sayısı 5-15 arasında değişir. Daha fazla beyitten olaşan gazellere müyezzel ya da mutavvel gazel denilir.
    Gazelin ilk beyti “matla”, son beyti ise “makta” adını alır.
    Matla beytinin dizeleri kendi aralarında uyaklıdır (musarra). Sonraki beyitlerin ilk dizeleri serbest ikinci dizeleri ilk beyitle uyaklı olur (aa, ba, ca …). Birden fazla musarra beytin bulunduğu gazel zü’l-metali, her beyti musarra olan gazel ise müselsel gazel adıyla bilinir.
    İlk beyitten sonraki beyte “hüsn-i matla” (ilk beyitten güzel olması gerekir), son beyitten öncekine “hüsn-ü makta” (son beyitten güzel olması gerekir) denir.
    Gazelin en güzel beyti ise beytü’l-gazel ya da şah beyit adıyla anılır. Bunun yeri ya da sırası önemli değildir. Bazı gazellerin matlasını oluşturan dizelerden birinci ya da ikincisinin matlası ikinci dizesi olarak yenilenmesine “redd’i-matla” denir. Şair mahlasını (şairin takma adı, ya da tanındığı ad) maktada ya da “hüsn-ü makta”da söyler. Bu durumda beyit ikinci bir adla “mahlas beyti” ya da “mahlashane” olarak anılır. Şairin mahlasını tevriyeli kullanmasına hüsn-ü tahallüs denir.
    Dize ortalarında uyak bulunan gazele musammat, sonu getirilmemiş ya da beyit sayısı 5’in altında bulunan gazellere de “natamam” gazel denir. Başka şairlerin birkaç dize ekleyerek bend biçimine dönüştürdüğü gazellere “tahmis”, “terbi” adı verilir. Bütün beyitlerinde aynı düşüncenin ele alındığı gazeller “yek ahenk gazel”, her beyti öncekinden ustalıklı biçimde söylenmiş gazeller de “yek avaz gazel” olarak adlandırılır.
    Gazeller konularına göre de çeşitli isimlerle tanımlanır. Aşka ilişkin acı, mutluluk gibi içli duyguların dile getirildiği gazeller “aşıkane”, içki, yaşama boş verme, yaşamdan zevk alma gibi konularda yazılanlara “rindane”, Yalnızca kadından bahseden gazeller “Şuhane”, Öğretici konuları öğüt verici biçimde işleyenlere “Hakimane” denir.
    Aşıkane gazellere en iyi örnek Fuzûlî’nin gazelleri, rindane gazellere en iyi örnek ise Bâkî’nin gazelleridir. Kadını, içkiyi ve ten zevklerini konu edinen gazeller ise, örneğin Nedîm’in gazelleri, “şuhane”, öğretici nitelikli gazellere, örneğin Nâbî’nin ve Gülşehri’nin gazelleri, “hakimane gazel” denir. Ayrıca felsefi konularda yazılmış gazeller de vardır.
    Gazeller eskiden bestelenerek okunurdu. Özelikle bestelenmek için yazılmış gazeller de vardır. Gazelleri makamla okuyan kişilere “gazelhan”, gazel yazan usta şairlere ise “gazelsera” adı verilir.
    Gazel, Türk müziğinde ise şiirin bir hanende tarafından doğaçtan seslendirilmesidir. Sesle taksim olarak da bilinir




+ Yorum Gönder


gazelin bölümleri,  gazelin bölümleri nelerdir,  gazelin bolumleri,  gazel bölümleri,  gazel bolumleri,  gazel ve bölümleri