+ Yorum Gönder
Genel Biyografiler ve Bilim Adamları Forumunda Ünlü Türk Bilim Adamı İbni Türk Kimdir Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Ziyaretçi

    Ünlü Türk Bilim Adamı İbni Türk Kimdir










    Ünlü Türk Bilim Adamı İbni Türk Kimdir kısaca









  2. Asel
    Bayan Üye





    Ünlü Türk Bilim Adamı İbni Türk İle İlgili Bilgi

    Abdülhamid İbn Türk, veya Abdülhamid İbni Vasi İbni Türk Ebu Fazl, (830) (tam adı Farsça: Abu'l-Fadl 'Abd al-Hamîd ibn Wâsi' ibn Turk al-Khuttalî veya, al-Jîlî) dokuzuncu yüzyılda yaşamış bir Türk Müslüman matematikçidir. Öz geçmişi hakkında çok az bilinmektedir. Onunla ilgili iki kayıt vardır, biri Farslı İbn el-Nedim ve diğeri İbn el-Kefti tarafından, fakat bilgiler aynı değildir. Ancak İbn el-Kefti onun adını Abd al-Hamid ibn Wase ibn Türk Jili olarak bahseder. Jili, Gilan anlamına gelir. D. Pingree'ye göre, o ottal (Amu Derya'nın kuzeyinde ve Badašn batısındadır) veya Gilan doğumludur. Ab Barza Fal b. Moammad b. Abd-al-amd b. Tork (ö. Bağdat, 27 afar 298 (4 Kasım 910))'un onun torunu olduğu görünür.

    Onuncu yüzyılda İbn el-Nedim, Abd-al-amd ile ilgili onun adının Abu'l-Fadl 'Abd al-Hamîd ibn Wâsi' ibn Turk al-Khuttalî (veya, al-Jîlî), soyadının Abû Muhammad olduğunu söyler ve iki eserini listeler:
    1. Kitb al-Jme fi’l-esb ("Kapsamlı hesap kitabı") altı kitap halindedir; o kayıpdır, belki de, aşağıdaki dördüncü kitabın bir parçasıdır.
    2. Kitb al-Momalt ("İşlemler kitabı") kayıptır. Bu başlıklı ve Kitb al-Mesa ("Ölçme kitabı") ile bir kitap daha İbn el-Nedm tarafından Ebu Barza'ya atfedilir.


    Abdülhamid İbn Türk.jpg


    İbn el-Kefti ise, el-Fihrist, gibi birinci kitabı tekrarlar, ama ikinci kitap yerine, o aşağıdaki kitapları listeler:
    3. Nawder al-esb wa aw„al-add (“Hesaplama ve Sayıların özellikleri çeşitleri kitabı”), kayıpdır.
    4. Kitb al-Jabr wa’l-moqbala (“Katışık Denklemlerde Mantıki Zaruretler”)


    Aydın Sayılı'ya göre; Halife Al-Mamn zamanında Maveraünnehir'de doğan 9. yüzyılın ilk yarısında yaşayan ibn Türk (Abdülhamid İbni Vasi İbni Türk Ebu Fazl) ( ? - 847) Ceyl kentinden olduğu için el-Ceyli veya matematikçi anlamına gelen el-Hasip de denmektedir. Adından da anlaşıldığı gibi Türk oğlu olan bu bilim adamı sayılar teorisi ve cebir konularında çalışmalar yapmıştır. Yapıtları "Kitab-ül Cami fi'l hisap" (altı kitap halindedir),"Kitab'ül muamelat", "Kitab'ül Mesaha" (Ölçme işleri)'dır

    Onun erken dokuzuncu yüzyılda Bağdat'ta yaşadığı ve çalıştığı ve matematik eserleri yayımladığı kesindir.

    O cebir üzerine bir çalışma yazmış, "Katışık Denklemlerde Mantıki Zaruretler" olarak adlandırılan karesel (ikinci dereceden) denklemlerin çözümü üzerine sadece bir bölümü geriye kalabilmiştir.

    Abdülhamid İbn Türk'ün, "Kitb al-jabr wa al-mukbala" başlıklı el yazması, el-Harezmi'nin el-cebir (al-jabr)'ine çok benzer, aynı zamanda hatta belki ondan daha erken de yayımlanmış olabilir.





+ Yorum Gönder