+ Yorum Gönder
Ekoloji ve Çevre ve Çevre Bilimi Forumunda Türkiyede hava kirliliği, hava kirliliğinin sağlığa etkileri Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Asel
    Bayan Üye

    Türkiyede hava kirliliği, hava kirliliğinin sağlığa etkileri








    Hava kirliliğinin sağlığa etkileri

    havakirliliininsalkzeri.jpg
    Hava, içinde yaşadığımız gaz ortamı oluşturmanın yanında yaşam için temel bir gaz olan oksijeni tutar. Oksijen yanma olaylarını da sağlayan temel bir maddedir.

    Temiz hava olarak nitelendirilen atmosferin alt katmanı; azot, oksijen, karbondioksit ve çok az miktarda diğer gazlardan oluşur. Ayrıca atmosferin üst katmanında bir de ozon gazının (O3) oluşturduğu tabaka vardır. Ozon, güneşten gelen zararlı ışınların çoğunu yansıtıp bir kısmını tutarak yeryüzüne ulaşmasını engeller.

    Evler, iş yerleri, sanayi kuruluşları ve otomobillerin çevreye verdikleri gaz atıklar havanın bileşimini değiştirir. Havaya karışan zararlı maddelerin başlıcaları kükürt dioksit (SO3), karbon monoksit (CO), karbon dioksit (CO2), kurşun bileşikleri, karbon partikülleri (duman), toz vb. kirleticilerdir. Ayrıca deodorant, saç spreyleri ve böcel öldürücülerde kullanılan azot oksitleri, freon gazları ile süpersonik uçaklardan çıkan atıklar da havayı kirletir.

    Zararlı gazların (özellikle kükürt bileşikleri); yağmur, bulut, kar gibi ıslak ya da yarı ıslak maddelerle karışmaları sonucunda asit yağmurları oluşur. Asit yağmurları da bir yandan orman alanları vb. yeşil alanları yok etmekte bir yandan da suları kirletmektedir.

    Aşırı artan CO2, atmosferin üst katmanlarında birikerek ısının, atmosfer dışına çıkmasını engeller. Böylece yeryüzü giderek daha fazla ısınır. Bu da buzulların eriyerek denizlerin yükselmesine kıyıların sularla kaplanmasına neden olabilecektir. “Sera etkisi” denilen bu olay sonucu denizlerin 16 metre kadar yükselebileceği tahmin edilmektedir.

    Freon, kloroflorokarbon (CFC) gibi gazların etkisiyle ozon tabakası incelmektedir. Bunun sonunda güneşin zararlı ışınlarıyeryüzüne ulaşarak cilt kanseri gibi hastalıklara ve ölümlere neden olmaktadır. Sonuçta, biyosferin canlı kitlesini yok etme tehlikesi vardır.

    Büyük yangınlar da önemli ölçüde hava kirliliği yaratır. Örneğin; orman yangınları, körfez savaşında olduğu gibi petrol yangınları vb.

    Hava kirliliği aşağıda verilen uygulamalarla önlenebilir:
    Hava kirliliğinin en önemli nedenlerinden olan fosil yakıtlar olabildiğince az kullanılmalı. Bunun yerine doğalgaz, güneş enerjisi, jeotermal enerji vb. enerjilerin kullanımı yaygınlaştırılmalıdır.

    Karayolu taşımacılığı yerine demiryolu ve deniz taşımacılığına ağırlık verilmelidir. Büyük kentlerde toplu taşıma hizmetleri yaygınlaştırılmalıdır. Böylece, otomobil egzozlarının neden olduğu kirlilik azaltılabilir.

    Sanayi kuruluşlarının atıklarını havaya vermeleri önlenmelidir.

    Yeşil alanlar artırılmalı, orman yangınları önlenmelidir.

    Ozon tabakasına zarar veren maddeler kullanılmamalıdır.

    Hava Kirliliğinin Sağlık Üzerine Etkileri
    1950 lerden beri hava kirliliğinin insan sağlığına etkilerini gösteren kanıtlar vardır. 1980 sonları 1990 larda ise yeni epidemiyolojik çalışmalarla hava kirliliğinin sağlığa etkileri gösterilmiştir. Bu çalışmalar önce ABD ve Avrupa ülkelerinde yapılmış, daha sonra pek çok ülkede de benzer çalışmalar ile sağlığın olumsuz etkilendiği gözlenmiştir. Bu çalışmalarda ölümler, hastaneye başvurular gibi sağlık göstergeleri ile havadaki kirleticilerin konsantrasyonunun ilişkisi aranmış ve her ikisinin birlikte artış veya azalış gösterdiği belirlenmiştir.

    Hava kirleticilerindeki günlük artışlar çeşitli akut sağlık sorunlarına neden olmaktadır. Örneğin kirletici konsantrasyonunda artma astma ataklarında artışa yol açmaktadır. Kirleticilere uzun süreli maruz kalım ile sağlıkta kronik etkiler ortaya çıkmaktadır. ABD ve Hollanda’da yapılan çalışmalarda hava kirliliği olan bölgelerde yaşayanların ömrünün, kirliliğin olmadığı bölgelerde yaşayanlara göre 1-2 yıl daha kısa olduğu belirlenmiştir. Yalnızca gelişmekte olan ülkelerde havada bulunan partiküler madde ve kükürt dioksit nedeniyle yılda 500,000 kişinin öldüğü tahmin edilmektedir.

    Hava kirliliğinin sağlık etkisi öksürük ve bronşitten, kalp hastalığı ve akciğer kanserine kadar değişmektedir. Kirliliğin olumsuz etkileri sağlıklı kişilerde bile gözlenmekle birlikte, bazı duyarlı gruplar daha kolay etkilenmekte ve daha ciddi sorunlar ortaya çıkmaktadır (Tablo.2). Bu gruplardan biri yaşlılardır. Fizyolojik kapasitesi ve fizyolojik savunma mekanizması fonksiyonlarındaki azalma, kronik hastalıklardaki artma nedeniyle yaşlılar normal popülasyondan daha duyarlıdır, bu nedenle daha kolay etkilenmektedir. Küçük çocuklar savunma mekanizması gelişiminin tamamlanmaması, vücut kitle birimi başına daha yüksek ventilasyon hızları ve dış ortamla daha sık temas nedeniyle daha fazla riske sahip diğer bir gruptur. Yaş yapısı yanısıra hava yolunda daralmaya yol açan hastalıklar da kirleticilere duyarlılığı artırmaktadır. Yapılan çalışmalar kirlilik arttıkça astma ve kronik obstrüktif akciğer hastalıkları (KOAH) gibi hastalıkların alevlenmelerinde artış olduğunu göstermiştir. Kalabalık yaşam, yetersiz sanitasyon, beslenme yetersizliği gibi düşük yaşam standartları da duyarlılığı etkileyen faktörlerdendir. Bu koşullarda yaşayanlar enfeksiyon hastalıkları sorunları ile karşı karşıyadır ve yetersiz sağlık hizmeti almaktadırlar. Bu nedenle hava kirliliğinin sonuçlarından daha fazla etkilenilmektedir.

    Türkiye’de hava kirliliği alarmı
    Çevre ve Orman Bakanlığı Müsteşarı Mustafa Öztürk, Türkiyede hava kirliliğinin en ciddi boyutta olduğu ilin İzmir olduğunu açıkladı. 54 il de ise hava kirliliği alarm veriyor.

    Türkiyenin Avrupa Birliliğine uyum sürecinde sıkıntı yaşayacağı tahmin edilen konuların başında çevre geliyor.

    Çevre sorunlarının çözümü için Türkiyenin 50 milyar euro yatırıma ihtiyacı var. Bu paranın bulunması halinde sorunların çözümü için 20 yıllık bir yatırım süresi gerekiyor.

    Türkiyenin çevre sorunlarını ise Çevre ve Orman Bakanlığı Müsteşarı Mustafa Öztürk açıkladı. Öztürke göre sorunların çözümü çevre sanayi sektörünün oluşturulmasına bağlı.

    Elde edilen verilerden bazıları ise şöyle:
    *Türkiyenin en önemli çevre sorunlarının başında atık su, katı atık ve hava kirliliği geliyor.
    *Türkiyedeki 3 bin 225 belediyenin sadece 310 u standartlara uygun kanalizasyon şebekesine sahip.
    *Atık su arıtma tesisine sahip belediye sayısı ise 127.
    *65 il belediyesinden 19 unda, 16 büyükşehir belediyesinin ise 12 sinde atık su arıtma tesisi var.
    *Türkiyede belediyelere ait evsel atık suların yaklaşık yüzde 35-40 ı arıtılabiliyor.
    *Katı atık sorununu çözen belediye sayısı da 16.

    Evsel atık problemi
    Büyükşehirlerden İstanbul, Ankara ve İzmir evsel atık su problemini çözdü. Ancak Başkent Ankara hala katı atıkların bertarafı sorunuyla uğraşıyor.

    Türkiye hava kirliliği konusunda ise ciddi bir tehlikeyle yüz yüze. 54 ilde hava kirliliği Dünya Sağlık Örgütünün belirlediği metreküpte 125 mikrogramın üzerinde. Hava kirliliği konusunda en ciddi tehlike ise İzmirde görülüyor.

    Hava kirliliğiyle mücadele atağı
    Bu arada, Çevre ve Orman Bakanı Osman Pepe, geçtiğimiz çarşamba günü
    hava kirliliğinin önüne geçmek için harekete geçen Bakan Pepe, kirliliğin önlenmesi konusunda valiliklere genelge gönderdi.

    Pepe, hava kirliliğiyle mücadele için benzinli araçlarda kurşunsuz benzin kullanılmasını, kent merkezlerindeki trafik sinyalizasyonunda yeşil dalga sisteminin oluşturulmasını istedi.

    Çevre ve Orman Bakanı, genelgesinde, hava kirliliğinin yoğun olarak yaşandığı iller başta olmak üzere, birçok ilde ve yerleşim birimlerinde gerekli tedbirlerin alınmaması sonucu hava kirliği yaşandığını belirtti.

    Kritik meteorolojik şartların oluşması durumunda kirliliğin çevre ve insan sağlığını tehdit eder boyutlara ulaşacağına dikkat çeken Osman Pepe, bu konuda gerekli önlemlerin alınması için harekete geçinmesini istedi.

    Kullanılacak yakıtlarla ilgili programların ve tedbirlerin ilgili mahalli çevre kurulu kararlarının ısınma dönemi başlamadan alınması gerektiğini söyleyen Pepe, valiliklerden hava kirliği ile ilgili ciddi mücadele verilmesi, gerekli denetimlerin yapılması ve belediye başkanlıklarına, kaymakamlıklara ve diğer ilgili birimlere duyurulmasını istedi.







  2. Zahra
    Üye





    Havaya salınan yabancı maddelerin normal yoğunluğunun çok üzerinde seyretmesi yüzünden canlıların sağlığını olumsuz yönde etkileyen, maddi ve manevi zararlar meydana getiren kirliliklerdir. Hava Kirliliği üç şekilde meydana gelmektedir.




+ Yorum Gönder


hava kirliliğinin etkileri,  havayı kirleten gazlar ve zararları,  hava kirliliğinin insan sağlığına etkileri,  hava kirliliği zararları