+ Yorum Gönder
Okul ve Eğitim ve Coğrafya Forumunda Azonal Topraklar Nerede Bulunur Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Dr Zeynep
    Bayan Üye

    Azonal Topraklar Nerede Bulunur









    Azonal Toprak nedir neyi etkiler?


    Devamlı olarak taşkına uğrayan alanlarda oluşan millenme ve aşınmaya uğrayan alanlarda çözünmüş olan ana materyalin taşınması toprak oluşumunu engeller. Bu yüzden söz konusu alanlarda ayrışma ve toprak horizonları oluşumu meydana gelmemektedir. Bu yüzdendir ki, bu yerlerdeki topraklara azonal topraklar denir. Ancak taşkın ve aşınma olayının durduğu ve son derece yavaşladığı kısımlarda sığ da olsa A horizonu oluşur.
    Bu kategorideki topraklar;
    1-ALÜVYAL,
    2-REGOSOL
    3-TAŞLI- ÇAKILLI topraklardır.
    Ülkemizde devamlı veya zaman zaman taşkın ve millenmeye uğrayan MUŞ ERZURUM, PASİNLER- HOROSAN, GEDİZ, B. Ve K. MENDERES, Adapazarı ovaları, Köyceğiz Gölü çevresi gibi ova ve havzalar ile deltalarda, özellikle nehirlerin kenarlarında ve taşkın yaptığı alanlarda alüvyal topraklar bulunur.

    azonaltopraklarneredebu.png


    AZONAL TOPRAKLAR
    Ülkemizde devamli veya zaman zaman taskin ve millenmeye ugrayan Mus, Erzurum, Pasinler-Horasan, Gediz, Büyük Menderes ve Küçük Menderes, Adapazan ovalari, Koycegiz Golü çevresi gibi ova ve havzalar ile deltalarda, ozellikle nehirlerin kenarlarında ve taskin yaptigi alanlarda alüvyal topraklar bulunur. Egimli yamaçlarda asinmanin etkisi ile devamli olarak baslangiç safhasında bulunan litosoler; yamaçların eteklerinde birikme sonucu olusan kolüvyal topraklar gorülur. Urgüp-Nevsehir arasinda, Erciyes ve Nemrut Dagi eteklerinde, Sarıkamis civarında ve Kizilca-hamam, Isparta Golcuk dolaylarındaki tüfler ve kumlar uzerinde volkanik Regosollar yer alır. Karatas (Çukurova deltasi), Serik-Manavgat arasindaki Akdeniz kiyisi boyunca, Adapazarı Ovasi’nin kuzeyindeki Sakarya deltasi dolaylannda aktif kumul hareketlerinin oldugu alanlarda Regosollar gorülur. Bu toprakların hepsi azonal topraklar içerisine girer
    Devamli veya periyodik olarak taskin ve birikmeye ugrayan alüvyal ve kolüvyal alanlarda, sürekli olarak asinmaya ugrayan egimli yamaçlardaki topraklarda horizonlasma olmamaktadir. Baska bir anlatimla bir taraftan asinma diger taraftan tasinma toprak olusumunda zaman faktorünü tabir uygun ise silmekte, bu yüzden horizonlasma genel olarak meydana gelememektedir. Bu bakimdan bu sahalanmizda azonal takima veya inseptisol ve Entisol ordosuna ait olan topraklar hakim durumdadir.
    ALÜVYAL TOPRAKLAR
    Alüvyal topraklar, akarsuların biriktirdigi genellikle ince boyutlu (kum ve mil) malzemelerin üzerindeki topraklar ya da depolardir. Alüvyal topraklar, akarsuların denize doküldugü deltalarda, nehirlerin taskin ve birikme yaptigi alanlarda, ozellikle sularin duruldugu taskin alanlarında ve eski akarsu yataklannda, tektonik kokenli oluklann içerisindeki düzluklerde yer ahr. Bu toprakların fiziksel ve kimyasal ozelliklerini, alüvyonun kaynaklandigi ana materyalin ozelligi, tasinma ve birikme sirasinda meydana gelen degismeler etkiler. şöyle ki, ana materyalin kireçli ise alüvyon da kireçli, ana materyal killi ise alüvyon da killi, ana materyal kumlu ise alüvyon da kumlu, ana materyal koyu renkli ise alüvyon da koyu renkli, ana materyal açik renkli ise alüvyon da açik renklidir.

    Bu nedenle Akdeniz Bolgesi’nde kireçtaslarının bulundugu alanlardan hasil olan alüvyal topraklar kirmizi renkli, iç kisimlarda kirmizimsi miyosen çokellerinden taşinan materyaller de kirmizi, sarımsi-kirmizimsi, hatta pembemsi renklidir
    Akdeniz Bolgesi’nde kireçtaşlarından oluşan eteklerdeki yamaç depolan çakilli ve bu depoların içindeki ince malzemeler ise kirmizi renklidir. Muş Ovasi’nin kuzey kismindaki tersiyer çokellerinden kaynaklanan aluvyal malzeme beyazimsi renkte ve kireçili oldugu halde, Bitlis Daglarından gelen derelerin oluşturdugu aluvyal ve koluvyal depolar kireçsiz, koyu renkli ve yer yer kirmizimsidir.
    Birikinti konilerinin orta kesiminde kaba olan malzemeler, kenarlara dogru incelir; ayni şekilde yuzer halde taşinan killerin biriktigi terkedilmiş akarsu yatakları ve artbataklik depolarındaki aluvyonlar veya aluvyal topraklar killidir. Ornegin, Çukurova’da Ceyhan ve Seyhan nehirlerinin eski taşkın yataklarında, Muş Ovasi’nda terkedilmiş mecralarda, Koycegiz Golu çevresinde, Dalaman Nehri’nin sirt ardi alanlarında, Konya Havzasi’nda artbataklik depolarındaki malzemeler genellikle killidir. Hatta bu sahalarda gri ve kahverenginde şişen killer (smektit) bulunur.

    Dag etegi ovalannda örgülü mecra depolannin bulundugu alanlarda akarsulann sik sik yatak degiştirmeleri ve birikmede meydana gelen surekli degişmeler kisa mesafelerde depo tekstürunun farklilaşmasina neden olur.
    Bu bakimdan kisa mesafelerde kumlu-milli-çakilli, hatta killi depolara sik sik rastlanihr. Soz konusu durum, Bozdaglann eteklerinde uzanan eski dag etegi ovalannda ve Konya Havzasi’nin orta kesimi ile guneydeki daglik alanlar ve Harran Ovasi’nin kenarlan ile iç kisimlan arasinda gorulur.
    Diger taraftan, taban suyu seviyesinin yuksek oldugu aluvyal alanlarda veya yilin bir bolumünde su altinda kalan sahalarda Hidromorfik aluvyal, deniz kenarında tuzlusu etkisi altinda kalan sahalarda Tuzlu aluvyal topraklar yer alır.

    Taşkin ve millenmeye ugramayan aluvyal sahalarda ve birikinti yelpa-zeleri uzerinde gelişmiş topraklarda A ve nadiren de B horizonu gorulur. Mesela Konya Havzasi’nda Camurluk birikinti yelpazesinde ve diger eski birikinti yelpazeleri uzerinde bolgenin iklim şartlarını yansitan topraklar gelişmektedir.
    KOLÜVYAL TOPRAKLAR
    Dagların eteklerinden ve yamaçlardan gerek yer çekiminin gerekse yüzeysel akima geçen sularin etkisi ile tasinan çakilli, kumlu malzemeler yamaçların eteklerinde birikir. Dagların etekleri ve yamaçlanndaki koseli çakıllı, kumlu depolar koluvyal depo ve/veya koluvyal toprak olarak adlandirılır.
    Koluvyal depolarda sık sık hem renk hem de malzeme ebadında zengismeler gorulur. Bu durum yamaçtaki asinmanin etkisini açik olarak yansitir. Koluvyal depolardaki kaba elemanlı seviyeler sjddetli erozyonu, ince elemanlı ve koyu renkli seviyeler ise asinmanin yavas oldugunu gosterir.

    Buna ait tipik ornekler, Bozdagların kuzey eteklerinde, Kuzey Anadolu Daglarınin guney, Toros Daglarınin muhtelif Kesimlerinde gorulur. Bornova Ovasi’nda Pinarbasi-Isikkent arasinda ovanin guney kesimindeki yamaçlarda gorülen kirmizi renkli kireçtasi çakilları barındiran seviyeler, yamaçtaki asinmanin durdugunu ve toprak olusumunun basladigini, organik madde içeren koyu renkli ve duzensiz istiflenme gosteren seviyeler ise asinmanin şiddetli oldugunu ve yamaçtan şiddetli olarak süprulen malzemelerin yigildigini ve belki de bir yangm akabinde depolandigini ima eder. Koluvyal toprakların en fazla yaygın oldugu kesimler, Bozdagların kuzey, Aydin Daglarınin guney yamaçlannda gorulur. Burada dikey faylanma sonucu oluşan oluklann kenarlanna daglardan tasinan malzemeler birikerek kalinhgi daglann yamacinda 100 m’yi asan kahn kolüvyal depolar olus-mustur. Nitekim, Bozdagların Turgutlu-Alaşehir arasındaki kuzey yamaçlan kalın koluvyal depolar meydana gelmistir. Bu depolar; gnays, mikasist, kuvarsit sist gibi silis miktan fazla olan ana materyallerin aynsmasi ve asinmasi sonucu hasil olan çogunlukla kumlu malzemenin birikmesiyle olusmustur. Bu nedenle koluvyal depo veya topraklarda kum ve toz (mil) miktan fazla olup çogunluklu balçik ve kumlu balçik bünyededir.








  2. Meryem
    Bayan Üye





    horizonu yani belirgin bir katmanı olmayan eğimli sahalarda oluşan topraklardır. Bu topraklar üzerinde sürekli devam eden aşınma ve taşkınlar toprağın katmanlaşmasını engeller.




+ Yorum Gönder


azonal topraklar nerelerde görülür,  azonal topraklar,  azonal topraklar türkiyede nerede görülür,  azonal topraklar nerede görülür,  azonal topraklar türkiyede nerelerde görülür,  alüvyon nerelerde bulunur