+ Yorum Gönder
Okul ve Eğitim ve Coğrafya Forumunda Erozyon ile ilgili kısa bilgiler Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Ziyaretçi

    Erozyon ile ilgili kısa bilgiler








    Erozyon nedir nasıl oluşur?

    Yeryüzündeki engebe ve yükseklikleri deniz seviyesine indirmeye çalışan aşınma ve aşındırma olayı. Jeolojik aşındırma, geniş anlamıyla, karmaşık tabiat olaylarıdır. Bunlar parça koparıp sürükleyerek litosfer yüzeyini durmadan aşındırır. Yüzeyler özellikle dağlık bölgeler ve çöller gibi bitki örtüsünün bulunmadığı yerlerde çok karakteristik ve belirgin biçimler alır. Erozyonun yıkıcı etkisi vadiler, kanyonlar, dik yarlar, yalıyarlar, sirkler, dev kazanlar, mağaralar, güvercin delikleri ve tabii köprüler meydana gelmesine sebep olurerozyon
    erozyon-nedir-nas-l-olu-ur.jpg
    Milyonlarca yıl süren erozyon sonunda en yüksek dağlar bile düzlükler haline gelebilir. Böyle bir aşınma devri iki basamağa ayrılabilir. Genç arazi henüz yükselmiş yer kabuğu kısmıdır. Aşınma yapan tesirlerin hücumuna uğrar. Akarsuyun tesiri ise en büyük olur. Olgun arazide akarsuların aşındırma tesiri yavaşlamıştır. Yaşlı arazide aşınma ve düzleşme sonucu peneplen adı verilen bir ova meydana çıkmıştır. Bu devir bölgede yenien bir yükselme olunca bozulur. Gençleşme ile aşınma devri yeniden ve canlı olarak başlar. Bunun sonucu olarak eski ve yeni aşınmayla karmaşık bir arazi ortaya çıkar.

    Doğrudan doğruya tesirli olan erozyon sebepleri; yüzeyden serbest olarak akan veya ırmak yataklarında bulunan akarsular, denizin kayalara vurması ve gel-git olaylarıdır. Erozyona sebep olan diğer tesirler, yerçekimi ve rüzgarları doğuran basınç farklarıdır. En büyük aşınma, en dik ve rüzgar hızının en büyük olduğu arazilerde olur. Mekanik aşınma akıcı (rüzgar, su) maddelerinin taşıdığı taş, kum vb. taneciklerle daha kuvvetlenir. Bunlar çarparak kayaları aşındırır.

    Değişik kaya tipleri aşınmaya karşı farklı direnç gösterirler. Aynı kaya kitlesi de değişik yerlerinin yapısının farklı oluşu veya aşınmaya açık olan yüzeylerin aynı büyüklükte olmaması yüzünden değişik aşınmaya uğrar. Umumiyetle, granit lav, sert kumtaşları, kum tanecikleri sağlam yapışmış konglomeralar, kuvarsit, kalker ve dolomit gibi kayaların direnci daha büyüktür. Bunlar düzgün olmayan yeryüzü şekillerine yol açar. Öte yandan, killer, yumuşak kum taşları ve tüfler gibi kolayca aşındırılan kayalar için yumuşak eğimler, düzgün yüzey şekilleri ortaya çıkmaktadır.

    Erozyon oluşumu

    Yağan yağmurlar yeryüzü toprağının ağaç ve ottan yoksun kısımlarında toprak zerrelerini kolaylıkla yerinden oynatırlar ve arazinin eğimi oranında aşağıya doğru sürüklemeye başlarlar. Yağışın şiddeti ve devamlılığı derecesine göre yağmur damlaları birbiriyle birleşerek, toprağı, taşı ve kaya parçalarını sürükleyecek kadar kuvvete sahip olur ve bunları derelere, ırmaklara, nehirlere kadar götürürler. Bu akarsular vasıtasıyla da özellikle toprak kısım denizlere kadar taşınır ve orada erozyon olayı son bulur.

    Arazinin yüzünün ot ve ağaçlarla örtülü olduğu kısımlarda yağmur sularının bir kısmı ot ve ağaçların kökleri aracılığıyla toprağın iç kısımlarına geçmekte ve bir kısmı da toprağı yerinden oynatmadan otların yüzünden kayıp akmaktadır.

    Yağmur sularının ve bunların birleşmesiyle meydana gelen akarsuların denizlere kadar sürükleyip zayi ettiği toprak, humus denilen ve bitkilerin asıl muhtaç olduğu yüzeydeki bitkisel topraktır. Humusu olmayan bir arazide, ne ot ne de ağaç yetişmektedir. Böyle bir arazi kıraç veya çöl olarak adlandırılmaktadır.

    Erozyonlar etkenlerine göre ikiye ayrılırlar:

    a. Fiziksel erozyon: Mekanik erozyon da denir. Atmosferdeki ısı değişiklikleri ve akarsuların etkisi taş ve mineralleri parçalayıp ufaltır.

    b. Kimyasal erozyon: Karbondioksitli suların bazı kayaları eritmesi (kalker) bazılarının da minerallerinin bileşimini değiştirmesi (feldispatların kaolene dönüşmesi) ile olur. Genel olarak yukarıdaki iki tip erozyon birbirinin devamıdır. Tabiatta görülen erozyon çeşitleri ise şunlardır:







  2. FERAY
    Devamlı Üye






    Erozyon hakkında kısa bilgiler

    Kısaca Erozyon, toprağı tutan bitki örtüsünün yok edilmesi sonucu toprağın rüzgarın yağmurun vb. öğelerin etkisiyle aşınması olayıdır. Yani erozyonun sebebi bitki örtüsünün tahrip edilmesidir. Erozyon sonucu aşınan toprak baraj ve göllerin içine dökülerek baraj ve göllerin hacimlerini azaltır,erozyon sonucu toprağın verimli kısmı kayarak tarımda verim oranı düşer.





  3. Zühre
    Devamlı Üye
    erozyon nasıl oluşur kısaca


    Arazinin çok engebeli olması
    Bitki örtüsünün tahrip edilmesi
    Yağışların sağanak yağış şeklinde yağması
    Eğimli arazilerde arazinin eğime paralel sürülmesi
    Tarım alanlarının amaç dışı kullanılması
    Hızlı nüfus artışı ile toprağın aşırı işlenmesi
    Orman yangınları, tarla açmak amacıyla ağaçların kesilmesi, otlaklarda aşırı otlatılma yapılması, anız örtüsünün yakılması





+ Yorum Gönder