+ Yorum Gönder
Tarih Arşivi ve Cumhuriyet Tarihi Forumunda Cumhuriyet tarihinde iç ayaklanmalar Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Dr Zeynep
    Bayan Üye

    Cumhuriyet tarihinde iç ayaklanmalar








    Cumhuriyet tarihinde iç ayaklanmalar

    Osmanlı Devleti�nin girmiş olduğu 1. Dünya Savaşı�nı noktalayan 30 Ekim 1918 tarihli Mondros Mütarekesi ile Türk tarihinde Milli Mücadele adı verilen yeni bir dönem başlamıştır. Bu dönem, mütareke şartlarının uygulanması sırasında yaşanan işgaller, azınlık terörü gibi her türlü olumsuzluğu içeren bir dizi uygulamaya karşı Türk halkının başlattığı direnme ruhu ile alevlenen Kurtuluş Savaşı�nı ve ardından gelen yeni Türk devletinin varlığının ve bağımsızlığının dünya devletlerince kabul edilişini kapsamaktadır.

    Cumhuriyet tarihinde iç ayaklanmalaR.jpg

    Mütarekenin imzalanmasından sonra ülke tam anlamıyla bir kaosa sürüklenmiştir. Bütün devlet dengelerinin bozulduğu bu ortamda birbiri ardına kurulan hükümetler uzun ömürlü olamamış, hiçbir kabine bu durumun üzerine yüklediği ağırlığı taşıyamamış ve bu felaketten çıkış için sağlıklı fikirler üretememiştir. İtilaf Devletleri 1. Dünya Savaşı sırasında kağıt üzerinde paylaştıkları Osmanlı topraklarını bu defa fiilen bölüşmeye başlamışlar ve yürüttükleri işgaller Türk halkı için zor bir dönemin başlayacağını ortaya koymuştur. Bununla birlikte, imparatorluk bünyesinde yüzyıllardır barış ve huzur ortamında yaşamış olan azınlıkların, özellikle Ermeniler ve Rumların Türk topraklarında kendileri için bağımsız yeni yurtlar kurma girişimleri de silahlı çeteler vasıtasıyla yeni bir boyut kazanarak Müslüman ahali ile anılan azınlıklar arasında önemli olayların çıkmasına yol açmıştır.



    Böylesine büyük bir otorite boşluğunun oluştuğu bir ortamda, yaşanan olumsuzluklar arasında Anadolu�nun çeşitli bölgelerinde değişik zamanlarda ve farklı nedenlerle ortaya çıkan iç ayaklanmalar çok önemli bir yer tutmaktadır. Tarih boyunca çeşitli milletler kendilerini sömüren yabancı devletlere karşı ayaklanarak bağımsızlıklarını elde etmişlerdir. Bu, anlaşılması kolay bir konudur. Ancak aynı ülkenin insanlarını çeşitli sebeplerle karşı karşıya getiren iç ayaklanmaların açıklaması zordur. Zor olduğu gibi dramatik olaylara ve kapanması uzun sürebilecek yaralara da sebebiyet vermesi mümkündür.



    1919-1923 yılları arasında gerçekleşen iç ayaklanmaların temelinde çeşitli etkenler yatmaktadır. Dış etkenlerin özünü İtilaf Devletlerinin istek ve çıkarları oluştururken, iç etkenler daha fazla çeşitlilik göstermektedir. Ayaklanmalar tek tek incelendiğinde de görüleceği gibi başlıca etken olarak İstanbul Hükümetleri ile Kuvayı Milliye arasındaki çekişme göze çarpmaktadır. Bunun yanı sıra etnik farklılıklar temelinde gelişen ayaklanma girişimleri ve nihayet liderlik yarışı sebebiyle baş gösteren ayaklanmalara da tanık olunmuştur. Milli Mücadelede yaşanan iç ayaklanmaların kronolojik sıralaması aşağıdaki gibidir.

    11 Mayıs 1919 Ali Batı Olayı

    20 Ağustos 1919 Ali Galip Olayı

    27 Eylül 1919 Birinci Bozkır Ayaklanması

    20 Ekim 1919 İkinci Bozkır Ayaklanması

    20 Ekim 1919 Ahmet Anzavur�un Milli Mücadele aleyhinde birinci defa

    saldırtılması

    26 Ekim 1919 Şeyh Eşref Ayaklanması (Hart Olayı)

    28 Ekim 1919 Kızılkuyu Olayı

    28 Ekim 1919 Apa Çarpışması

    1 Kasım 1919 Dinek Çarpışması

    15 Kasım 1919 Demirkapı Çarpışması

    16 Şubat 1920 Ahmet Anzavur�un Milli Mücadele aleyhine ikinci defa

    saldırtılması

    4 Nisan 1920 Ahmet Anzavur�un Gönen�e taarruzu

    13 Nisan 1920 Birinci Düzce Ayaklanması

    16 Nisan 1920 Çerkez Ethem kuvvetleriyle Ahmet Anzavur kuvvetlerinin

    Yahyaköy Çarpışması

    18 Nisan 1920 Kuvayı İnzibatiyenin kurulması

    19 Nisan 1920 Ahmet Anzavur�un Karabiga�dan İngiliz gemisiyle İstanbul�a

    kaçışı

    25 Nisan 1920 Taraklı Çarpışması

    8 Mayıs 1920 Ahmet Anzavur�un Adapazarı ve Geyve Harekâtı

    8 Mayıs 1920 İkinci Düzce Ayaklanması

    11 Mayıs 1920 Anadolu Fevkalâde Müfettişi Umumiliğinin işe başlaması

    12/13 Mayıs 1920 Mudurnu Çarpışması

    15 Mayıs 1920 Birinci Yozgat Ayaklanması

    20 Mayıs 1920 Cemil Çeto Olayı

    23 Mayıs 1920 Milli Mücadele kuvvetlerinin Kuvayı İnzibatiyeye taarruzu

    25 Mayıs 1920 Zile Ayaklanması

    27 Mayıs 1920 Sulusaray Olayı

    1 Haziran 1920 Milli Aşireti Olayı

    13 Haziran 1920 Yozgat�ın asiler tarafından işgali

    14 Haziran 1920 Kuvayı İnzibatiye Tümeninin taarruzu

    20 Haziran 1920 Çerkez Ethem kuvvetlerinin Ankara�dan Yozgat�a hareketi

    21 Haziran 1920 Çopur Musa (Çivril) Olayı

    27 Haziran 1920 Kula Olayı

    20 Temmuz 1920 İnegöl Olayı

    5 Eylül 1920 İkinci Yozgat Ayaklanması

    8 Eylül 1920 Çengelhan Olayı

    8 Eylül 1920 Nogaykızıközü Olayı

    23 Eylül 1920 Ayvalıközü Çarpışması

    25 Eylül 1920 Koyunculu Çarpışması

    2 Ekim 1920 Konya Ayaklanması

    6 Aralık 1920 Demirci Mehmet Efe Ayaklanması

    7 Aralık 1920 Çerkez Ethem Ayaklanması

    6 Mart 1921 Koçkiri Ayaklanması

    1918 - 21 Kasım 1923 Aynacıoğlu Olayları

    1918 - 1923 Pontus Ayaklanmaları ve Olayları







  2. Zahra
    Üye





    Osmanlı Devleti yıllar boyunca Meşrutiyet ile yönetildi ve her zaman son söz daima Padişahındı ancak bazı belli bölgeler de toprak ağaları yaptıkları gizli anlaşmalarla halkı sömürüyorlardı ve Cumhuriyet in ilanı onların zararına olurdu. Cumhuriyeti istemedikleri için halkı farklı sebepler öne sürerek ayaklandırmaya çalışıyorlardı lakin yapılan her ayaklanma başarılı ve sert bir biçimde bastırılmıştır.




+ Yorum Gönder


ayaklanmalar,  istanbul ayaklanmaları