+ Yorum Gönder
Gizliyara Güncel Konu Arşivi ve Ders Notları Forumunda Ampulun icadı ve yaptığı değişiklikler hakkında bilgi Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Ziyaretçi

    Ampulun icadı ve yaptığı değişiklikler hakkında bilgi








    ampulun icadı ve yaptığı değişiklikler hakkında bilgi arıyorum ayrıntılı olarak icadı aşamalı şekilde aç







  2. Asel
    Bayan Üye





    Ampulun icadı ve yaptığı değişiklikler hakkında bilgi


    1879’da Edison bir elektrik ampulü icat etti. Kömürleştirilmiş iplikten Flamanlarla deneyler yaptıktan sonra karbonlaştırılmış kağıt flamanda karar kıldı. 1880’de evde güvenle kullanılabilecek ampuller üreterek tanesini 2,5 dolara satmaya başladı. Ancak 1878 yılında bir İngiliz bilim adamı olan Joseph Wilson Swan da bir elektrik ampulü icat etmiştir. Ampul camdı ve içinde kömürleştirilmiş bir flaman bulunuyordu. Swan, ampulün içindeki havayı boşlattı çünkü havasız ortamda flaman yanıp tükenmiyordu. Bu iki bilim adamı güçlerini birleştirmeye karar vererek Edison ve Swan Elektrikli Aydınlatma Şirketi’ni
    kurdular.


    883'de hayatının en büyük icadı olan Edison etkisi denen olayı gerçekleştirdi; yani ısıtılmış bir filamanın moleküler boşlukta elektron yayınlamasını buldu. 1883'te bulduğu bu olay sıcak katotlu tüplerin temelini oluşturdu. Daha sonra Akkor lambanın üretimini geliştirmeyi başardı, bu da ampulün halk arasında yaygınlaşmasını sağladı.

    flaman: Ampul içindeki sıcağa dayanıklı ince uzun ve direnci fazla olan bir tele denir

    ampul’ün tarihsel zaman dizini (kronoloji)

    1801 - sir humphry davy (platin flamanı kullandı)
    1809 – sir humphry davy (karbon ark (kıvılcım) lambasını geliştirdi)
    1840 – warren de la rue (vakumlu tübü geliştirdi)
    1841 – frederick de moleyns (kömür tozlu flamanı kullandı)
    1854 – heinrich göbel (karbonlaştırılmış bambu flamanı kullandı)
    1873 – joseph wilson swan (karbon teli kullandı)
    1875 – warren ve evans (gaz dolu tübü kullandılar)
    1880 – thomas edison ( uzun ömürlü flamanı icad etti)
    1882 – lewis latimer (daha kaliteli flaman üretmenin yolunu buldu)
    1910 – william david coolidge (tungsten flamanı kullandı)
    ticarileşmeden önceki araştırmalar
    1802 yılında humphry davy i̇ngiltere kraliyet enstitüsünde dünyanın en güçlü piline sahipti.

    humphry davy o yıl platin bir ince şerit üzerinden akım geçirerek ilk akkor ışığı elde etti, platini seçmesinin nedeni çok yüksek erime noktasına sahip olmasıydı.

    bu çalışma ne yeterince pratik ne de parlaktı ama thomas edison 1879 yılında ilk ticari ve kullanılabilir akkor lambayı icad edene kadar 75 yıl boyunca araştırmacı ve mucitlere çalışmalarında örnek oldu.

    davy ayrıca iki karbon kömür çubukla 2000-hücreli pil kullanıp bunların arasında kör elektrik bağlantısı (birbirlerine dokunmadan paralel) yaparak 1809 yılında ilk ark ( kıvılcım ) lambayı yaptı bu çalışması kraliyet enstitüsünde 1810 yılında gösterilmiştir.
    19. yüzyılın ilk üç çeyreği boyunca birçok araştırmacı platin veya iridyum teller, karbon çubuklar ve bunların çeşitli kombinasyonları ile çalıştı ayrıca bu telleri içindeki havayı boşaltarak veya yarı boşaltarak bir cam muhafaza içine aldılar.
    bu icatların çoğu çeşitli yerlerde tanıtıldı ancak bazıları patentlendi.

    james lindsay 1835 yılında dundee, i̇skoçya’da halka açık bir gösteride kararlı bir elektrik ışığı gösterdi.
    i̇dda ettiğine göre bir buçuk metrelik bir mesafeden bu ışıkla kitap okuyabiliyormuş.
    kendi tatmini için yeterli olan bu cihazı daha fazla geliştirmedi çalışmalarını telsiz telgraf üzerine yoğunlaştırdı.
    james lindsay’nin çalışmaları iyi belgelenmiş değildi.

    1840 yılında i̇ngiliz bilim adamı warren de la rue kapalı bir vakumlu tübün içinde sarmal haline getirilmiş platin filamanın üzerinden elektrik akımı geçirdi.

    tasarım platinin yüksek erime noktası dolayısıyla yüksek sıcaklıklarda çalışmasına olanak sağlaması vakumlu tüp ise platinin daha az gaz molekülüyle tepkime girecek olması prensibine dayanıyordu.

    her ne kadar etkin bir tasarım olsa da platinin maliyeti ticari kullanım için pratik değildi.

    1841 yılında, frederick de moleyns’ın (i̇ngiltere) vakumlu tüp içinde kullandığı platin telli akkor lamba tasarımı için ilk patent verildi.

    1845 yılında, amerikalı john w. starr akkor lamba içinde karbon filamentler ve kullanımıyla ilgili bir patent başvurusunda bulundu.
    patenti aldıktan kısa bir süre sonra öldü.

    john w. starr hakkında patent başvurusunda verdiği kişisel bilgiler haricinde çok fazla bir bilgi yoktur.

    1851 yılında jean eugène robert-houdin halka kendi malikanesini nasıl (blois, fransa) akkor ampullerle aydınlattığını gösterdi.
    onun ampulleri günümüzde hala the château of blois (blois şatosu) müzesinde sergilenmektedir.

    1872 yılında a.n. lodygin bir akkor ampul icat etti.

    1874 yılında buluşu için patent almayı başardı.

    rakipleri edison’un ampul patentine yaklaşmışken, alman asıllı amerikan mucit heinrich göbel 1854 yılında ilk ampullü icad ettiğini idda etti. çalışması bir karbonlaştırılmış (yavaş yanma sonucu kömürleşme) bambu filamanın oksidasyonu (tepkime) önlemek için bir vakumlu tübün içine yerleştirmişti. beş yıl boyunca çalışmasını geliştirdi birçokları onun ilk pratik ampulün mucidi olduğunu söylüyorlar.

    aslında lewis latimer , göbel’in ampulü icad ettiğini söylemesinden önce 1850’lerde bulduğu bir cam üfleyicisiyle ampul yapmaya başlamıştı.

    1893 yılında patent etkileşimi davasında hakim göbel’in iddasına “ olanaksız ” kararı vermiştir.

    joseph wilson swan (1828-1914) i̇ngiliz fizikçi ve kimyacı

    1850 yılında bir havası boşaltılmış cam ampul içinde karbonlaştırılmış kâğıt filamentler ile çalışmaya başladı.
    1860’larda ancak çalışan bir cihaz ortaya koyabildi, iyi bir vakum bulunmaması ve yetersiz bir elektrik kaynağı nedeniyle kısa ömürlü bir ampul ortaya çıktı ve beklediği kadar da ışık üretmiyordu.
    1870’lerin ortalarında daha iyi vakum pompaları kullanılabilir oldu ve swan yaptığı deneylere geri döndü.
    1878 yılında swan, charles stearn’ün yardımıyla (vakum pompaları konusunda uzman) erken ampul kararmasını önleyen bir yöntem geliştirdi.
    1880 yılında bu i̇ngiliz patent kurumundan no 8 olarak patentlendi.
    18 aralık 1878 ince bir karbon çubuk kullanılarak hazırlanan lamba newcastle kimya derneğinde gösterildi, swan 17 ocak 1879’da ilgili toplantıda bir çalışma gösterisi yaptı.
    ayrıca 3 şubat 1879’da, 700’ün üzerindeki katılımcısı olan newcastle edebiyat ve felsefe topluluğunda da gösterildi.
    bu lambalar ince bir flaman yerine ark lambasında olduğu gibi karbon bir çubuk kullanıyordu.
    ancak düşük dirençleri ve gereken akımı sağlamak için gerekli olan çok büyük iletkenler dolayısıyla ticari olarak kullanılabilir değillerdi. buna rağmen akkor ışımayı elde etmek için yüksek vakumda karbon iletkenler ve platin tellerle birçok deneme yaptılar.
    lambalar çok kısa ömürlü olmalarının yanında merkezi bir elektrik sisteminin o günler için üretebileceğinden çok fazla elektriğe ihtiyaç duyuyordular.
    bu nedenle swan çalışmalarını daha iyi bir karbon flaman üretimi üzerine yoğunlaştırdı.
    swan 1880’de geliştirdiği pamuktan “parşömenleştirilmiş iplik” üretimi yöntemi için patent aldı. (patent no 4933 )
    1880’den itibaren swan i̇ngiltere'de çeşitli ev ve yerlere ampullerini asmaya başladı.
    swan’ın evi dünyada ilk defa ampulle ve hidro elektrik güç kullanılarak aydınlatılmış oldu.
    1880’den sonra swan bir şirket kurarak çalışmalarına devam etti.
    kuzey amerika'da da benzer gelişmeler devam ediyordu.
    24 temmuz 1874’te tıbbi elektrikçi henry woodward ve meslektaşı mathew evans tarafından bir patent alındı. (toronto, kanada)
    lambaları , elektrotlar arasında farklı boyutlarda ve şekillerde karbon çubuklardan oluşan içine azot gazı doldurulmuş cam silindir içinde bulunuyordu.
    woodward ve evans lamba

    thomas edison‘un ampulü

    edison bu tasarımı geliştirmeye devam etti ve 4 kasım 1879’da patent için başvuruda bulundu.
    27 ocak 1880 tarihinde (u.s. patent 0,223,898 ) patenti “platin tellerle bağlanmış ve sarmal hale getirilmiş karbon flaman” olarak tescillendi.


    thomas edison ‘ın geliştirdiği elektrik lambası (27 ocak 1880 , u.s. patent 0,223,898 )

    1882 yılında, ilk minyatür akkor lambalar bir yılbaşı ağacını ışıklandırmak için kullanıldı.

    fakat evlerde uzun yıllar yaygın olarak kullanılmadı.
    abd patent ofisi , 8 ekim 1883’te edison'nun patentinin william sawyer’ın tasarımını temel aldığı iddasıyla patentinin geçersiz olduğunu açıkladı.



    nernst lambası

    nernst lambaları karbon filaman lambalardan iki kat verimliydiler, metal filamentli lambalar yaygınlaşana kadar popüler oldular.
    1903 yılında willis whitnew metal kaplı karbon flaman icat etti böylece ampulün içi kararmıyordu.

    13 aralık 1904’te macar sándor just ve ferenc hanaman bir tungsten flamanlı lamba için macaristanda patent (no. 34541) aldılar, lamba karbon flamanlılardan daha uzun süre yanıyor ve daha parlak ışık veriyordu.
    tungsten flamanlı lambalar ilk macar şirketi tungsram tarafından 1905 yılında piyasaya sürüldü bu yüzden bu tip ampullere tungsram denir ve pek çok avrupa ülkesinde öyle bilinir.

    1906 yılında general electric şirketi akkor ışık ampullerinde tungsten filamentler kullanmak için yeni bir yöntemi patentledi.
    sinterlenmiş (curuflu) tungsten filamentler pahalı olduğundan 1910’da william david coolidge (1873-1975) maliyeti azaltmak için yeni bir yöntem icat etti.

    coolidge masrafları düşürmeyi başardı, bu yeni tungsten flamanlar tüm diğer türlere göre daha uzun dayanıyordular.
    1913’te irving langmuir vakum yerine asal gaz kullanarak lambasından iki kat fazla ışık elde etti ayrıca lambanın kararmasını da azalttı.
    1924 yılında, marvin pipkin, amerikalı bir kimyager, lambaların iç yüzeyini zayıflatmadan ampul içine buzlu yüz için silis ile kaplama yöntemini 1947 yılında patentledi.
    1930 yılında, macar imre brody, argon yerine kripton gazı ile lambaları ile doldurdu.
    lambaları kripton veya xenon gazı ile doldurma, pahalı olduğundan kendi meslektaşları ile havadan kripton elde etmek için bir yöntem geliştirdiler.


    1924 ve 1939 arasında akkor ışık ampulleri için uluslararası pazarda toptan fiyatları belirleyen phoebus karteli ve üyeleri dünya pazarını kontrol ediyordu.




  3. Harbikız
    Devamlı Üye
    Ampul icadı hakkında kısa bilgi

    Ampulün mucidi Sir Humphry Davy olmasına rağmen, dayanıklı ampul icat eden Edison ‘u ampulün mucidi olarak bilinir. Edison ‘un bulmuş olduğu, daha doğrusu icat ettiği ampul ne kadar dayanıklı siz karar verin. Günümüzde de kullandığımız bu ampuller zamanla patlıyor ve çöp haline geliyor.




+ Yorum Gönder


edisonun icatları,  ampulün günümüze kadar geçirdiği aşamalar,  edison bulduğu ilk ampul,  elektrik icadı ve görseller