+ Yorum Gönder
Gizliyara Güncel Konu Arşivi ve Ders Notları Forumunda Belirtisiz ad tamlaması Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Ziyaretçi

    Belirtisiz ad tamlaması








    belirtisiz ad tamlaması







  2. IŞILAY
    Devamlı Üye





    belirtisiz ad tamlaması ilgili bilgi

    İki ya da daha çok adın çeşitli anlam ilgileriyle oluşturduğu takıma ad tamlaması denir.
    Ad tamlamalarında birinci ada tamlayan, ikinci ada tamlanan denir.
    Ad tamlamaları, yapılışları bakımından dört türlüdür:

    1- Belirtisiz Ad Tamlaması:Tamlayan ek almaz. Tamlanan III. Tekil kişi iyelik eki alır.

    Örnekler:

    Bahar rüzgarı
    Okyanus akıntısı
    Soru kitapçıkları
    Sanat sevgisi
    Avrupa Yakası
    Yaprak Dökümü
    2- Belirtili Ad Tamlaması: Tamlayan ilgi eki (-ın), tamlanan III. Tekil iyelik eki alır.

    Örnekler:

    Öğretmenin sorusu
    İklimin etkileri
    Çocukların şımarıklığı
    Charli’nin Melekleri
    3- Zincirleme Ad Tamlaması: En az üç addan oluşur. Bir ad tamlamasının sonuna ya da başına bir üçüncü ad getirilerek yapılır. İki tamlamasının kaynaşmasıyla oluşabilir. Tamlanan mutlaka ek alır.

    Örnekler:

    Sel felaketinin sonuçları
    Sanat dünyasının sorunları
    Öğrencilerin ders ücretleri
    Memurların vergi iadeleri
    Okulun beton duvarları
    Türkçe öğretmeninin not defteri
    4- Takısız Ad Tamlaması: Tamlayan ve tamlanan ek almaz. Bir şeyin neden yapıldığını ya da neye ben-zediğini gösterir.

    Örnekler:

    Yün kazak
    Taş duvar
    İpek saç
    Ad Tamlamarıyla İlgili Özellikler:

    Özellik 1: Ad tamlamalarında, tamlanan eki (iyelik eki) kaldırılınca tamlama bozulur:

    Toplantı salonu ==> ("Toplantı salon" denmez.)
    Müzik dersi ==> ("Müzik ders" denmez.)

    Özellik 2: Zamirlerle kurulan ad tamlamalarında kimi zaman tamlananın aldığı iyelik eki anlatımdan düşer:


    Sizin ev (iniz) okula uzak mı?
    Bizim sınıf (imiz) çok kalabalık.

    Özellik 3: Belirtili ad tamlamalarında, tamlanan belgisiz zamirse, tamlayan eki (-in) yerine (-den) eki kullanılabilir:

    Çocukların birkaçı yoktu.
    Çocuklardan, birkaçı yoktu.

    Özellik 4: Kimi anlatımlarda ad tamlamasının tamlayanı ya da tamlananı düşebilir:

    Henüz, arabası tamir edilemedi.
    - Bu kitap kimin?

    - Ayşe'nin (kitabı)



    Özellik 5: Devrik cümleli anlatımlarda tamlanan unsur-ları yer değiştirebilir:


    "Geçti güzelliği yaz günlerinin
    Geçti sevdalar, aşklar"



    Özellik 6: Ad tamlamalarında kaynaştırma harfi olarak "n" ve "s" kullanılır. (Sadece "su" sözcüğüyle yapılan tamlamalarda "y" kaynaştırıcısı kullanılır.)

    Öykü -n- ün kahramanları
    Çorba - n- ın koku - s- u
    Irmağın su - y- u
    Su - y- un tadı


    Özellik 7: Ad tamlamalarında tamlayan - tamlanan arasında değişik anlam ilgileri vardır.

    bulgur pilavı (hammadde - ürün ilişkisi)
    sel felaketi (sebep - sonuç ilişkisi)
    öğrenci yurdu (tamlananın neye özgü olduğu)
    dikiş makinesi (tamlananın ne işe yaradığı)

    Özellik 8: Ad tamlamaları bir sıfatla nitelenebilir.

    bakımsız köy yolları
    ucuz çocuk ayakkabısı

    Özellik 9: Ad tamlamalarında tamlayan veya tamlanan sıfatla nitelenebilir. Tamlananın arasına sözcükler, söz öbekleri girebilir:

    Çalışkan öğrencilerin notları
    Karadeniz'in köpüklü dalgaları
    İstanbul'un insanları canından bezdiren sorunları
    Dağ rüzgârlarının mutluluk veren şarkısı




+ Yorum Gönder