+ Yorum Gönder
Frmacil İslamiyet ve Dini Yazılar Forumunda İslamiyet öncesi türk toplumlarının kültür ve uygarlıkları Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Dr Zeynep
    Bayan Üye

    İslamiyet öncesi türk toplumlarının kültür ve uygarlıkları










    İslamiyet öncesi türk toplumlarının kültür ve uygarlıkları nelerdir


    Türk Adının Anlamı İle İlgili ÇeşitliGörüşler: Türeyen,çoğalan; töreli,kanun ve nizam sahibi;güçlü,cesur ve erdemli; miğfer; terk edilmiş;gelişmiş,çok gelişmiş.bu anlamların en yaygın olanlarıdır.

    Türklerin Anayurdu: Orta Asya’dır.

    TürklerinİlkUygarlıkMerkezleri:Abakan,Anav-Namazgah Kelteminar,Afanasyeva,Karasuk,Andronova

    Türklerin Göçlerinin Temel Nedeni:
    - Türk anayurt topraklarının geçim bakımından yetersiz kalması
    - Kuraklık
    - Nüfus kalabalığı
    - Otlak Darlığı
    - Salgın hastalıkların ortaya çıkması
    - Boylar arası mücadeleler
    - Çin baskısı

    İslamiyet öncesi türk toplumlarının kültür ve.jpg

    Bu dönemde kurulan büyük devletler:
    • Büyük Hun Devleti
    • Avrupa Hunları
    • Göktürk Devleti
    • Kutluk(II.Göktürk) Devleti
    • Uygur Devleti

    Devlet ve Memleket Yönetimi : Türklerde ilk devlet teşkilatı Hunlar tarafından kuruldu.Devlet anlayışı Göktürk devleti,Kutluk(II.Göktürk)devleti ve Uygurlar tarafından daha da götürüldü.

    İL: Devlet demek olup siyasal örgütlenmenin en üst basamağını oluşturmaktadır.
    Ülke Yönetimi: İkili sistem söz konusuydu. Buna göre ülke toprakları merkez(orta),Sağ(batı) ve Sol(doğu) olmak üzere bölümlere ayrılırdı. Ortada Hakan,doğuda veliaht ve batıda ise hükümdar ailesinden gelen bir prens otururdu. Doğu kutsal sayıldığı için bu bölgeyi kağan yönetirdi. Ülke toprakları hükümdar ailesinin ortak malıydı. Bu nedenle hükümdarın ölümünden sonra taht kavgaları başlardı. Bu durum eski Türk devletlerinin kısa ömürlü olmalarına yol açmıştı.

    Hükümdarların Kullandığı Ünvanlar:
    - Hakan
    - Kağan(en yaygın kullanılan)
    - Han
    - İdikut
    - Yabgu
    - İlteber
    - Erkin

    ÇÖN: Büyük Hun Devleti hükümdarları daha çok tanhu ve sanyü ünvanlarını kullanmışlardır.

    Kut Anlayışı: Devlet yönetme görevinin Tanrı tarafıdan verilmedir. Bu yetki babadan oğula geçerdi.



    Hükümdarın Görevleri:

    - Halkını huzur ve refah içinde yaşatmak(en önemli görevi)
    - Boylarını toplamak
    - Orduyu komuta etmek
    - Türk töresini düzene koymak
    - Kurultayı toplantıya çağırarak başkanlık etmek
    HükümdarlıkAnlayışı: Hükümdarın gücü sonsuz değildi. Onu kontrol eden meclisler vardı.

    Devlet işleri: Toy,Kurultay ve Kengeş denilen devlet meclislerinde görüşülür ve karara bağlanırdı. Yılda iki kez toplanırdı. Başkanı Hakan, vekil Aygucı’dır. Üyelere Toygun denirdi. Siyasal,askeri,ekonomik ve kültürel işler görüşülürdü.
    Eski Türk devletlerinin yönetiminde yer alan önemli memurlar ve görevleri:
    Yabgu: Hükümdar ailesinden gelenlere verilen ünvandır.
    Şad: Vezir karşılığıdır.
    Tarhan: Komutan demekti. Tarhan genellikle uçlarda bulunan orduları komuta ederlerdi.
    Todun: Vergi işlerine bakarlardı.

    Hatun: Hükümdarın eşidir ve devlet yönetiminde söz sahibidir.
    - Kurultaya katılır.
    - Elçileri kabul eder.
    - Gerektiğinde devlet başkanlığı yapar.
    - İlk zevce ve Türk olmasına dikkat edilir.(Veliant seçimi için)
    - Hükümdar olacak veliahtı belirlerdi.

    ORDU: Türklerde askerlik sir meslek değildir. Ordu halk, halkta ordu idi. Eski türkler boylar halinde yaşamaktaydı. İşte bu boylar ise Türk askeri düzenin temelini oluşturmaktaydı. Göçebe yaşam tarzınında etkisiyle her an savaşa hazır bir biçimde yaşamaktaydılar.
    ÇÖN: Hazarlarda ticaret sebebiyle ücretli asker görülmektedir.

    Ordu; atlı askerlerden oluşmaktaydı.Sayıları sınırlı olan yayalar daha çok yardımcı hizmetlerde kullanılırdı.
    İlk düzenli Türk ordusu Büyük Hun Hükümdarı Mete han zamanında kuruldu. Mete Han orduyu onla siskem göre düzenlemiştir.

    Başkomutan: Öncelikle Hükümdar daha sonra Yabgu ve daha da sonra Şadlardır.
    Silahlar: Ok ve Yay’dır. Ancak Kargı,mızrak,süngü,kalkan ve kılıçta kullanılırdı.
    Savaş Stratejileri: Keşif Seferleri ve Yıpratma savaşları
    Savaş taktikleri: Sahte geri çekilme ve pusu idi. Buna Turun Taktiği denirdi.
    ÇÖN: Başta Çin olmak üzere Moğol,Roma ve Bizans İmp. Ordularında Türk orrdu örgütüne göre düzenlemeler yapıldı.

    TÖRE(Hukuk): Devlet yaşamından toplum yaşamına kadar geçerli olan yazılı olmayan Türk örf hukukuna Töre denir. Ulus ve devlet yaşamında uyulması gereken kuralların tümüdür.

    Türk Töresinin Kaynakları:
    - Hakanın koyduğu kurallar
    - Kurultayda alınan kararlar
    - Türk gelenek ve görenekleri,inanışları ve deneyimleri

    Törenin Konuları: Toplum düzenini sağlayan; kamu ve ceza hukuku ile aile,miras.mülkiyet gibi konuları içine alan özel hukuka ait ana ilkelerdir.
    ÇÖN: Uygurlar zamanında ticaretin gelişmesi sonucunda Töreler yazılı hale getirildi.

    Hükümdar , zamana ve koşullara göre devlet meclisinin onayını alarak töreye yeni kurallar getirebilirdi. Ancak değişmeyecek ilkeleri vardı. Bunlar şunlardır;
    - Adalet
    - İyilik(Faydalılık)
    - Eşitlik
    - İnsanlık

    İki kademeli adalet örgütü vardır:
    I.Kademe Yargu’nun( Aynı zamanda hükümet başkanıdır) baktığı davalarıdır. Sadece vatana ihanet ve ordudan kaçma davalarına bakardı.
    II.Kademe Yargucuların baktığı davalardır. Bunlarda adi suç davalarına bakarlardı.

    DİN VE İNANIŞLARI:
    - Doğada bir takım gizil güçlerin varlığına inanırlardı.
    - Göktanrı dini en yaygın olan inançtır.
    - Yıldız,ay,güneş önemli dinsem sembolleridir.
    - Şamanizm adı verilen bir inanç sistemleri vardı. Buna göre insanlarla ruhlar arasında ki ilişkiler şaman,kam ve baksı adı verilen din adamları tarafında düzenlenmeliydi. Ancak Şamanizm bir din değildir.
    - Ölüye saygı çok önemlidir. Yuğ adı verilen cenaze törenleri vardır. Mezarlara ise balballar dikerlerdi. Tepe biçimindeki mezarlarına ise Kurgan adını vermekteydiler.
    Balbal:Mezara dikilen taştan insan şekilleridir.
    Kurgan: Tepe biçimindeki mezarlara verilen addır.

    Başkaca İnanılan Dinler:
    - Budizm(Göktürk)
    - Hristiyanlık(Bulgarlar, Mcarlar,Peçenekler,Kuman ve Uzlar)
    - Maniheizm(Uygurlar)
    - Musevilik(Hazarlar)
    ÇÖN: İlk din değiştiren topluluk Uygurlardır.

    SOSYAL VE EKONOMİK YAŞAM:
    - İlkTürk Devletlerinde göçebelik en yaygın yaşam şekliydi. Yurt adı verilen çadırlarda otururlardı. Göçebe olmalarının bir takım sonuçları vardır. Bunlardan birincisi mülkiyet kavramlarının olmaması,ikinciside uzun dönemli hapis cezalarının verilemeyişidir.
    ÇÖN:Yerleşik yaşama ilk geçen topluluk Uygurlardır. Yerleşik yaşama geçilmesiyle Türkler arasında tarım,ticaret ve sanat gelişmeye başlamıştır. Bunun bir sonucu olarak da şehirler kurulmuştur. Yazılı hukuk kuralları ortaya çıkmıştır.
    - Göçebe olan toplumlarda temel geçim kaynağı avcılık ve havyancılıktır. Hayvancılıkta aynı zamanda göçebe yaşam tarzını zorunlu kılmaktaydı. Çoğunlukla at ve koyun beslenirdi. Nadirende olsa sığır ve deve beslenirdi.
    - Eski Türklerde kimsenin doğuştan ayrıcalığı yoktu. Avrupa’daki benzer sosyal sınıf kavramı Türkler arasında gelişmemiştir.
    - Türklerde toplumun temelini aile oluşturmaktaydı. Ailenin reis erkek olmakla birlikte kadının yeri ve konumu oldukça önemliydi. Kadın yaşamın her alanında erkeğin yanındaydı. Tek eşlilk geçerliydi. Kızlar evlenirken Kalıng adı verilen başlık parası istenirdi. Aileler sülaleleri, sülaleler boyları, boylar boylar birliğini ve en sonunda devleti oluştururdu.
    Oğuş => Aile
    Urug => Aileler birliği
    Bod => Boy
    Bodun => Boylar birliği
    İl => Devlet

    - İslamiyet öncesi Türklerde Hunlar zamanından itibaren ticarete büyük önem
    vermişlerdir. Özellikle İpek Yolu üzerinde ticaret önemini her dönem korumuştur.

    YAZI – DİL-EDEBİYAT:

    - Türkçe Ural – Altay dil ailesinin Altay kolundandır.
    - Orta Asya’daki Türk topluluklarının en önemli ortak yanları Türk Dili ‘dir.
    - Göktürk Alfabesi Türklerin kendi buluşları olan bir alfabedir.
    - Orhun Abideleri Göktürk alfabesiyle yazılmış ilk yazılı belgedir.
    - Türkler bu alfabeden başka Uygur,Soğd,Arap,Kiril ve Latin alfabelerini kullamışlardır.


    - Türkçenin ilk örnekleri sözlü edebiyat ürünleri:
    Oğuz Kağan Destanı => Hunlara aittir.
    Ergenekon Destanı => Göktürklere aittir.
    Türeyiş,Göç ve Karabalasagun Destanları=> Uygurlara aittir.
    Şu Destanı => Saka Türklerine aittir.
    Manas Destanı => Kırgızlara aittir.( tarihteki en uzun destandır)
    Dede Korkut Hikayeleri: Kıpçak-Oğuz mücadelelerini anlatır.

    Diğer sözlü edebiyat ürünleri: Efsaneler,sagular,koşuklar ve savlardır.
    Sagu: Cenazelerde söylenir.
    Koşuk: Şölenlerde kopuzla birlikte söylenir.
    Sav: Atasözleridir.

    Türklerin ilk yazılı örnekleri: Göktürk(Orhun ) yazıtları(8.yy) ile Yenisey Yazıtlarıdır.
    Göktürk Yazıtları; Tonyukuk,Kültigin ve Bilge Kağan adlarına dikilmiştir. Yulluğ Tigin tarafından yazılmıştır.

    BİLİM VE SANAT
    - Göçebe yaşam tarzı sanatlarını da etkilemiştir.
    - Asya hunları ve Göktürkler zamanında göçebe yaşam tarzınında etkisiyle saray,kale,tapınak gibi büyük ve kalıcı mimari eserler yapılmamıştır.
    - Küçük ve kolay taşınabilir eşyalar yapmışlardır.
    - Uygurların yerleşik yaşama geçmesiyle saray, tapınak gibi mimari eserlere rastlanmıştır.
    - Başlıca sanat dalları: *Dokumacılık *Mimari*Resim*Heykel *Müzik *Maden İşleme
    - Dokumacılığın gelişmesi malzemenin bbol olmasıyla ilgilidir.( en çok koyun ytiştirlir.) uygurların çiçek desenleri bu dönende çok ünlüdür.
    - Türkler hayvan figürlerini bolca kullanırlardı.(göçebe yaşam tarzının etkisi)
    - Resim sanatı ilk Türk devletleri döneminde Uygurlar zamanında gelişmiştir. Resim yapanlara Bedizçi adını vermişlirdir.
    - Uygurlar kitaplarını minyatürle süslemişlerdir. Minyatür sanatı Moğollar aracılığıya islam dünyasına girmiştir.
    - Doğaüstü kuvvetlerden korunmak amacıyla hayvan biçimli heykelleri çadır tepeliği olarak kullanmışlardır.
    - Türklerin bilinen en eski müzik aletleri: Kopuz(Saz),Çifte Kaval,Köpürge(davul)
    - Zaman hesaplamalarında da göçebe yaşam tarzının etkisi vardır. Türkler 12 Hayvanlı Türk Takvimini kullnmışlardır.








  2. Fatma
    Administrator





    Devlet anlayışı Göktürk devleti, Hükümdarlık yetkilerinin Tanrı tarafından verildiğine inanılırdı. Bu yetkiye de Kut denilmektedir. Boy, siyasi bir nitelik taşır ve başında bey bulunurdu. Türk devletlerinde hakan, idare etme yetkisi ve devlet başkanı sıfatını belirten bazı sembollere sahipli. Hükümdarlar yabancı kadınla evlenebilir ancak hükümdar olabilmek için annenin türk olması şarttı




  3. Nesrin
    Devamlı Üye
    İslamiyet öncesi türk devletlerinin çoğu göçebe yaşamaktaydılar . bu yüzden birden fazla kültürden etkilenmişlerdir. ayrıca islamiyet gelmeden önce türkler karanlık bir çağda gibiydi. islamiyetin gelmesiyle aydınlandı.




+ Yorum Gönder


orta asyada kurulan ilk türk devletleri,  islamiyetten önceki türk devletleri,  göktürk devleti,  islamiyet öncesi türk devletleri,  ilk türk islam devletleri,  ilk türk devletleri haritası