+ Yorum Gönder
Tarih Arşivi ve Dünya Tarihi Forumunda Magna Carta nın Büyük Özgürlükler Sözleşmesi Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Asel
    Bayan Üye

    Magna Carta nın Büyük Özgürlükler Sözleşmesi








    MAGNA CARTA HAKKINDA BİLGİ

    magna-carta-n-n-b-y-k-zg-rl-kler

    Magna Carta (Büyük Sözleşme) anayasal hükümetin oluşumunda en önemli dönüm noktasıdır. İngiliz baronlarının ve din adamlarının bir takım hak ve imtiyazlar talep etmeleriyle başlamıştır. İngiltere kralı John’un zayıf karakterinden yararlanan din adamları ve baronların elde ettiği bu hak ve imtiyazlar daha sonra nüfusun geneline yayılarak günümüzdeki önemine ulaşmıştır.



    Kral John

    Magna Carta tarihte bir kralın tebaasına karşı haklarını sınırlayan ilk yazılı belgedir. Hatta bu sınırlama Magna Carta’nın 61′inci maddesine göre kralın anlaşma şartlarına uymadığı takdirde İngiltere’deki bütün 25 baronun birleşerek kralı anlaşma şartlarına en geç 40 gün içinde uyması konusunda uyarmalarına, aksi takdirde krala karşı savaş açmalarına dahi olanak verir. Bu madde 1215 yılında kral John’un onayladığı sözleşmede olmasına rağmen 1225 yılında oğlu III.Henry tarafından çıkarılmıştır.


    Başlangıçta İngiltere kralı, İngiliz baronları ve Papa III.İnnocent arasındaki bir güç çatışmasının sonucunda imzalanıp kralın karşısında Papa’ya ve baronlara daha çok güç vermiş olsa da, Magna Carta daha sonra 1641 yılında başlayan İngiltere İç Savaşı’nda büyük rol oynamıştır ve sadece baronlarla Papa’ya karşı değil, halkın daha alt tabakasına karşı da kralın yetkilerini sınırlamıştır.


    Magna Carta’nın oluşumuna sebep olan olaylar arasında aşağıdaki örnekleri sayabiliriz:


    1) Kral John’un kuzey Fransa’da bulunan Normandiya dahil bütün topraklarını kaybetmesi ve askeri alanda gücünü kanıtlayamaması.


    2) Fransa’da kaybettiği topraklardan dolayı azalan vergi gelirini halktan toplanan vergileri arttırarak kapatmaya çalışması.


    3) Papa’nın kendisinden Stephen Langton’ı Canterbury Başpiskoposu olarak seçmesini talep ettiği halde buna karşı çıkması. Bunun üzerine öfkelenen Papa’nın 1208 yılında İngiltere’de kilise ayinlerini men etmesi ve 1209 yılında kral John’u afaroz etmesi. 1212 yılında da Fransa kralı Philip’i İngiltere’yi işgal etmesi için destekleyen Papa’nın karşısında boyun eğen John’un kendi ülkesi içindeki baronların desteğini kaybetmesi


    1215 yılında İngiltere’nin en önemli baronları, Fransa kralının veliahtı prens Louis ve İskoçya kralı II.Alexander birleşerek Londra üzerine yürüdüler. Kral John’un baskılarının ve yüksek vergilerinin yükü altında ezilen Londra halkı gelen işgal kuvvetlerine şehrin kapılarını açtı. 10 Haziran 1215′te şehre giren işgal kuvvetlerinin baskısıyla kral İngiliz Kraliyet Yüksek Mahkemesi’ne resmi bir sözleşme hazırlanması emrini verdi ve 15 Temmuz 1215′te Magna Carta imzalandı.




    Kral John Magna Carta’yı imzalarken

    Zaman içinde değişik krallar tarafından yeni versiyonları hazırlanan Magna Carta, I.Edward’ın parlementosunun 1297 yılında yaptığı değişikliklerle son şeklini aldı.


    Magna Carta’nın maddelerinden bazı örnekler:


    1. Her şeyden önce, Tanrı’nın önünde diz çöktük ve bizim ve varislerimiz için İngiliz Kilisesinin sonsuza dek özgür olduğunu, haklarına eksiksiz bir şekilde, özgürlüklerine de kısıtlanmadan sahip olması gerektiğini bu sözleşme ile teyit ettik.


    12. Krallığımızda, ülkemizin Genel Meclisinin izni olmadıkça zorla, askerlik hizmeti karşılığı olarak vergi ya da yardım parası alınamaz. Fiziksel varlığımızın diyet verilerek esaretten kurtarılması, en yaşlı oğlumuzun şövalyeliğe kabul töreni veya en büyük kızımızın ilk evliliği durumları bunun dışındadır.


    13. Londra kenti, eskiden sahip olduğu tüm özgürlüklerini ve geleneklerini hem karada hem de denizde koruyacaktır. Ayrıca, tüm kentlerin, arazilerin, çiftliklerin ve limanların da kendi ayrıcalıklarını korumalarını istiyor ve onlara bu hakkı bahşediyoruz.


    16. Hiç kimse, asilzadelerin ücreti için ya da diğer herhangi bir kiralık arazi için gerekli olandan daha fazla hizmet vermeye zorlanamaz.


    20. Özgür bir adam suçun derecesine göre küçük bir suç için yalnızca para cezasına çarptırılabilir. Büyük çaplı bir suç, suçun büyüklüğüne göre para cezasına çarptırılabilir ve bir tüccar da malları korunarak aynı şekilde cezalandırılabilir. Aynı şekilde, bir cani, eğer bizim merhametimize mazhar olursa, para cezasına çarptırılabilir.


    38. Bundan böyle hiçbir hakim her hangi bir kimseyi ilgili olayda doğru ve güvenilir deliller ortaya koymadan dava edemez.


    39. Kendi zümresinden olanlar ya da ülkenin ilgili yasalarına uygun olarak verilen bir karar olmadıkça hiçbir özgür kişi tutuklanamaz, hapse atılamaz, mal ve mülkü elinden alınamaz, sürgüne yollanamaz ya da herhangi bir biçimde kötü muameleye maruz bırakılamaz.


    40. Kimseye hakkı ya da adaleti satmayacağız, menetmeyeceğiz ya da geciktirmeyeceğiz.


    41. Bütün tüccarlar, kadim ve yerleşmiş geleneklere tabi olmak koşuluyla bütün kötü vergilerden muaf olarak alışveriş yapmak amacıyla kara veya deniz yoluyla emniyetli bir şekilde İngiltere’nin dışına çıkabilirler, İngiltere’ye girebilirler, İngiltere’de oyalanabilirler ya da transit geçiş yapabilirler. Bu olanakları bize karşı savaşan bir ülkenin tüccarları olma durumu hariç savaş zamanında da güvence altındadır. Bize karşı savaşan ülkenin tüccarları savaşın başlangıcında ülkemizde bulunurlarsa biz ya da baş yargıcımız, bize karşı savaşan ülkedeki tüccarlarımızın nasıl muamele gördüklerini tamamıyla öğrenene değin, mallarına ve canlarına zarar vermeksizin, gözaltına alınacaklar ve eğer bizim tüccarlarımız orada bir zarar görmemişlerse onlar da ülkemizde emniyet içinde olacaklardır.


    45. Krallığın yasalarını bilmeyen ve bu yasalara tümüyle uyacağına kanaat getirmediğimiz kişileri hakim, vali, şerif ya da sınırlı yetkili hakim olarak atamayacağız.


    51. Atlı ve silahlı olarak ülkemize zarar vermek için gelmiş olan tüm yabancı kökenli şövalyeleri, okçuları, kiralık askerleri ve vasalleri barış sağlanır sağlanmaz sınırdışı edeceğiz.


    Magna Carta’da yahudilerle ilgili iki madde de bulunuyordu. Bu maddeler yahudilerin faiz dışında kalan borçlarını toplamalarına yardımcı oluyordu. Papalık yahudileri bütün hristiyanlığa karşı bir tehdit olarak görüyordu. Krallara yüksek faizlerle para veren yahudiler beklenmedik şekilde etkili olabiliyorlardı. Papa III.İnnocent Magna Carta’yı kabul etmediğini bildirdikten sonra hazırlanan versiyonlarda yahudilerle ilgili maddeler kaldırılmıştı.


    Stuart hanedanı döneminde (1603), Magna Carta savunucuları tarafından mitsel bir statüye konuluyordu ve İngiliz özgürlük tarihinin altın çağını temsil ediyordu. Aslında Magna Carta’nın kendisi değil, halkın gözünde nasıl algılandığı ona Stuart dönemindeki önemini kazandırmıştır.


    İngiliz İç Savaşı sırasında eşitlik yanlıları Magna Carta’nın aslında halkın bütün kitlesini kapsadığını savundular ve bunun uygulamaya geçmesi için çaba gösterdiler. Eşitlik yanlılarının en çok önemsedikleri madde suçu sabit bulunmayan hiçkimsenin tutuklanamayacağını ve kötü muameleye maruz kalmayacağını belirten 39′uncu maddeydi.


    1789 yılında hazırlanan Amerika İnsan Hakları Beyannamesi’nde ve 1776′daki Maryland Anayasası’nda Magna Carta’nın etkileri açıkça görülür. (Özellikle 39′uncu maddeye bağlı olarak)


    Günümüzde Magna Carta’nın kopyaları İngiltere, Amerika ve Avustralya’da bulunmaktadır








  2. DİLAN
    Üye





    Orta çağda halkın üzerindeki baskıları ile tanınan, kendi kuralları ile yöneten kişi olmaktan çıkması magna carta sözleşmesinin yapılması ile gerçekleşmiş olmaktadır.




+ Yorum Gönder


magna carta