+ Yorum Gönder
Kültür Sanat ve Ekoloji ve Çevre Forumunda Dağlar Hakkında Bilgi Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Asel
    Bayan Üye

    Dağlar Hakkında Bilgi








    Dağlar Hakkında Bilgi



    Dağ: Yüksek tepeli ve dik yamaçlı yer kabartıları.

    Dünyamızda dağlar tek tek olmaktan çok iki büyük ana diziye bağlı geniş sıralar halindedir. Bu ana dizilerden birincisi, “Büyük Okyanus’u kuşatır ve özellikle Kayalık Dağlar’ı, And Sıradağları’nı, “Japonya’yı ve Yeni Gine’yi içine alır; birçok “yanardağdan meydana gelen bu dizi Büyük Okyanus’un «ateş kuşağı» olarak adlandırılır. İkinci ana diziyi oluşturan Alp sisteminde ise “Alpler, Kafkaslar ve “Himalayalar yer alır.

    Milyonlarca yıl önce, derin deniz çukurlarında (jeosenklinaller) çok büyük madde kütleleri birikmiş, birkaç kilometre kalınlığında katmanlar oluşmuştu. Sonra bu madde kütleleri, çok büyük güçlerin etkisiyle, katlandı, koptu ve çok yükseklere itildi. Dağlar işte böyle doğdu ve biçimleri, daha o zamandan beri, tepeleri yontan ve yüksekliği azaltan “toprak aşınmasının (erozyon) önüne geçilmez yıpratmasıyla, durmadan değişti. Alpler gibi genç dağların tepeleri sivridir, buna karşılık Masif Santral veya Appalaş Dağları gibi daha eskilerin tepeleri yuvarlak ve az yüksektir. Bazı sıradağlar, milyonlarca yıldır toprak aşınmasının etkisiyle, büsbütün düzleşmiştir: İskandinav ve Kanada «kalkanları» buna örnektir.



    da-lar.jpg



    Dağ’da Hayat


    Dağ “iklimi genel olarak, ova ikliminden daha serindir, çünkü yükseklere çıkıldıkça sıcaklık azalır: ortalama her 100 metre yükselişte 0,6 derece ısı kaybı olur. Bununla birlikte, güneye bakan ve güneş aldığı için daha çok ısınan aklanlarla kuzeye bakan aklanları birbirinden ayırt etmek gerekir. Dağlar ovalara göre daha nemli olur, çünkü dorukları çoğunlukla bulutlar arasına gizlenmiştir. Kar ve buz, dağlarda büyük su depoları meydana getirerek çok sayıda akarsuyu besler.

    İklime bağlı olarak, dağların görünümü yüksekliğe göre değişir. Alçak kesimlerde kozalaklıların çoğunlukta olduğu sık “ormanlar gelişir. Daha yukarıda soğuk fazla olduğundan ağaçlarm yerini çayırlar alır. Nihayet en tepede sıcaklık o kadar düşer ki kar hiç erimez: burası, Alpler’de 3 000 metreden, ekvator kesir linde 5 000 metreden başlayan tokğan karlar bölgesidir. Bazen tavâlere kadar akan buzullar da bu yüklükte oluşur.

    İklimin sertliğine rağmen dağlarda öteden beri insanlar yaşar. Orman işletmeciliği ve hayvancılık dağlarda başlıca geçim kaynağıdır. Yazın sürüler buralardaki yüksek otlaklara (yayla) götürülür, sonra kış başlangıcında yeniden ovaya indirilir. Toprağın eğimli oluşu tarıma elverişli olmadığından dağlarda “tarım genellikle az gelişmiştir. Bununla birlikte, nüfusun çok kalabalık olduğu bazı dağlık bölgelerde (özellikle iklimin valara göre yükseklerde sağlığa daha elverişli olduğu tropikal ülkelerde) insanlar, işlenmesi kolay yatay alanlar elde etmek için yamaçları, basamaklara ayırmış, yer yer düzlemiş veya toprakla doldurmuştur: sekili tarım.

    Yeni bir Ekonomi


    Zengin ülkelerde, son yüzyıl içinde ortaya çıkan iki yeni olay, dağların ekonomik yaşamım baştan başa değiştirmiştir: sanayileşme ve turizm.

    Sanayinin gelişmesi, beyaz kömürün keşfinden, yani akarsulardan yararlanarak elektrik üretimine (hidroelektrik) başlanmasından sonra olmuştur. Vâdilerde santrallar kurulmuş, bu santrallar, sayıları gittikçe artan ve çevrenin güzel görünümünü bozan fabrikalara (kimya, metalürji) elektrik sağlamağa başlamıştır.

    Turizm ise özellikle yükseklerde gelişme gösterir: şehirliler, temiz hava almak, manzaranın güzelliğinden yararlanmak ve yazın “dağcılık ve yürüyüş, kışın “kayak ve çeşitli kış sporları yapabilmek için dağlara koşar.

    Bu iki önemli olay, getirdiği bütün sakıncalara (çevrenin çirkin görünümü, çevre kirlenmesi, “ekolojinin altüst olması v.b.) rağmen, gene de, eskiden büyük bir çoğunluğu iş bulmak üzere ovalara inmek zorunda kalan dağlılar için, hatırı sayılır bir refah kaynağı olmuştur.

    BAŞLICA DAĞLARIMIZ
    Karadeniz Bölgesi metre Kaçkar 3 932 Çakırgöl 3 082 Mescit 3 239 Çiçek (Haho) 3194 Kop_2 918 Kılıçlar_3 039 İlgaz 2 546 Marmara Bölgesi Uludağ 2 543 Ege Bölgesi Simav__1 800 Bozdağ 2 414 Honaz_2 528 Murat 2 309 İç Anadolu Bölgesi Erciyas 3 917 Hasan Dağı_3 268 Emir Dağı__2 307 İdris Dağı 1 992 Akdeniz Bölgesi Aydos_3 480 Gâvur Dağı_3 337 Akdağ__3 069 Berit 3 027 Doğu Anadolu Bölgesi Ağrı (Büyük)_5 137 Reşko (Cilo)_4135 Buzul (Gilo)_4 116 Süphan 4 058 Tendürek 3 660 Nurhak 3 081 Çadır (Artos)_3 537 İhtiyar Şahap 3 634 Bingöl 3 111 Munzur_3 147 Esence (Keşiş) 3 549 Dumlu 3169 Allahüekber_3 120 Kısır_3 197 Karçal 3 415 Palandöken_3 176 Nemrut 2 828 Güneydoğu Anadolu Bölgesi Karaca 1 938 Raman 1 260










  2. AYPARE
    Devamlı Üye





    Dağlar çevrelerine göre yüksek olan yeryüzü şekillerine denir ancak her yükseklik dağ değildir bunu karıştırmamak gerekir. Dağlar bazen engebeli halde olabiliyorken bazen de sıralı halde bulunabiliyorlar. Birbirinin devamı şeklinde uzanan Dağlara sıralı dağlar denir. Dağlar meydana geliş ve oluşumlarına göre ayrılırlar.




+ Yorum Gönder


dağlar,  daglar