+ Yorum Gönder
Elektronik ve Teknoloji ve Elektronik Genel Bilgi Forumunda Baskı Devre Çıkartma Konusunu Okuyorsunuz..
  1. DereeN
    Devamlı Üye

    Baskı Devre Çıkartma








    BASKI DEVRE ÇIKARTMA


    Elektronik cihazlar, bakır plaket üzerine monte edilen elektronik elemanlardan meydana gelirler. Elektronik devre şemaları, baskı devre şemalarına dönüştürülecek bakır plakaya aktarılır. Bu işleme baskı devre çıkarma tekniği denir. Yani devreyi oluşturan devre elemanlarının bir araya getirilerek belirli bir düzene getirilmesidir. Bu üretimi hızlandırır, maliyeti düşürür ve cihazların daha küçük olmasına ( az yer kaplaması ) sebep olur. Bu işlem yapılırken devrenin şeması yani hangi devre elemanının hangi pin ( bacak ) ‘in nere bağlanacağı planlanır. Daha sonra board tabir edilen baskı görünüşü çizilir ve bu baskı görünüşünden yararlanılarak baskı devre çıkarılır. Günümüzde baskı devre çıkartma yöntemi üç şekildedir. Basit bir işlem için kalem tekniği, orta düzey için pozitif 20 tekniği, gelişmiş ve seri üretimler, fabrikasyonlar için serigrafi tekniği kullanılır.


    KALEMLE ÇİZME:

    Baskı devrelerde kalem ile baskı devre yapılacağı zaman aşağıdaki malzemeler kullanılır;

    * Bakır plaket
    * Baskı devre kalemi
    * Perhidrol
    * Tuz ruhu
    * Testere
    * Yüksel devirli küçük matkap


    Baskı devre çıkartılacağı zaman aşağıdaki yollar incelenir;

    1- Devrede kullanılacak elemanlar temin edilir. Elemanların boyutları önemlidir. Bu kağıt üzerindeki ölçümlendirmelidir. Çünkü çıkartılacak baskı devrede bir devre elemanın gerçek boyutundan küçük veya büyük olarak çıkartılırsa kullanılacak devre elemanı büyük yada küçük gelecektir. Ve baskı devreye monte edilemeyecektir.

    2- Kağıda hatlar birbirini kesmeyecek şekilde baskı devre şeması çizilmelidir. Aksi takdirde saçma sapan bir tasarım çizmiş olursunuz devrede çizilen yanlış bağlantılar kısa devrelere sebebiyet vererek çalışmayan bir devre tasarlayıp ve baskı devresini çıkarmış olacaksınız. Böyle bir durumda emekleriniz boşa gidecektir. Çalışan bir şeyler yapmak istiyorsanız çizimlerinize dikkat etmelisiniz.

    3- Baskı devre şeması kullanılacak elemanların ayak ölçülerine göre en küçük hale getirilip elemanlar baskı devresinin üzerine yerleştirilip malzemeler plaket üzerine yerleştirilir.Baskı devrenin alt görünüşü ve üst görünüşü olmak üzere iki durum söz konusudur. Bu durumda çizimlerde de dikkat edilmelidir. Örneğin bir entegrenin önden görünüşü 1 nolu pinine karşılık gelirken arka görünüşünde son numaralı pini olur ve entegreyi doğru monte etmeniz söz konusu değildir. Yine yanlış bir devre tasarlamış olursunuz. Sanırım bu durumda gene çalışan bir tasarım söz konusu değildir.

    4- Üçüncü maddedeki bir durumla karşılamamak için , yerleştirme planının tersi başka bir kağıda çizilir.Çizimin tersi aynen kopya edilir ve tersi elde edilmiş olunur.

    5- Tasarlanacak devrede istenilen plaka boyutu ölçülerek testere ile kesilerek istenilen board ( plaka ) elde edilir.

    6- Bakır plaka temizleyici madde ile çok iyi bir şekilde temizlenir. Bol su ile yıkandıktan sonra durulayıp kurutulur. Buradaki temizleme işleminin yararı bakır yolar üzerindeki oksitlenmeyi önlemektir.

    7- Kağıtta çizili olan baskı devre şemasını karbon kağıt ile bakır plakete aktarılır. Bakır plaket üzerine çizilen baskı devre şemasını baskı devre kalemiyle düzgünce çizilir. Bu aşamasa tasarlanan devre bakır plaka üzerine kopya edilmiş olunur.

    8- Bakır plaketin girebileceği büyüklükte bir kaba bir perhidrol kapağı ölçekte perhidrol, dört perhidrol kapağı ölçekte de tuz ruhu karıştırınız. Böylece bize lazım olan bakırı eritecek ama baskı devre kaleminin mürekkebini eritmeyecek eriğik asit elde edilmiş olunur. Daha açıkçası tuzruhunun asidik özelliği yüksektir eğer sade tuzruhuna atarsak plaka üzerinde hiç bir bakır kalmayacaktır yani bize gerekli yollarda erimiş olacaktır. Perhidrol kullanarak tuzruhunun asidik özelliğini indirgemektir ( düşürmek ) . Bu karışımı deneme yanılma yöntemiyle de ne kadar tuzruhuna ne kadar perhidrol kullanılacağını bulabilirsiniz.

    9- Plaketi, hazırladığınız eriğin içerisine atınız. Çizilen hatların dışındaki tüm bakır plaka çözülene kadar bekleyin. Ve size lazım olan hatlardan başka hiç bakır kalmayınca çıkartınız.

    10- Bakır plaket üzerine baskı devre çıktıktan sonra bol suyla yıkayarak kurutulur. Kimyada asitlerle deney yaparken su kullanılır su bütün maddelerin çözücüsüdür. Bu nedenle her zaman yanınızda su bulunsun.

    11- Kullanılan elemanların bacak kalınlıklarına göre, matkap ucu seçilir ve markalı yerler delinir.

    12- Bakır hattın ters yüzüne elektronik elemanlar nereye yerleştirilecekse, yerleştirilir.

    13- Lehimleme işlemleri kısa devre meydana gelmeyecek şekilde yapılır. Devreye gerilim vererek devre çalıştırılır. Ve böylece sizde tasarladığınız yada tasarlanan bir elektronik devreyi çalışır hale sokmuş oldunuz. Çalışmalarınızda size başarılar

    UYARI Baskı devre çıkarırken asit bölümünde ( tuzruhu perhidrol karışımında) çok dikkatli olunmalıdır. Baskı devre çıkartırken karşılaşılacak tehlikelerden verdiğim bilgilerden dolayı mesul deyilim.


    POZİTİF 20 İLE:


    Pozitif 20 ile baskı devre çıkartırken gerekli malzemeler ;
    * Bakır plaka
    * Aydınger veya naylon
    * Letraset, çini mürekkep
    * Temizlik malzemesi
    * Kıl testere
    * NaOH
    * FeCl3
    * Ilık su
    * Kurutma fırını
    * Bozlandırma sistemi
    * Matkap
    * Karanlık oda

    Devrede kullanılan elemanlar temin edilir. Elemanların boyutları çizimde ve montajda önemlidir. Kağıt üzerinde hatlar birbirini kesmeyecek şekilde ölçekli olarak baskı devresi çizilir Yerleşme planının tersi başka bir kağıda çizilir. Bu çizilen bakır plakete çıkacak olan baskı devre şemasıdır.

    Baskı devre şeması ölçeğinde bakır pertinaksı ( plaket )kıl testere ile kesilir. Bakır plakanın üzerine pozitif 20 sürüleceği için yüzeyin yağdan tamamen arındırılmış olması gerekir. Bakır plakanın temizleyici madde kullanılarak nemli bir bezle kir, pas ve yağı gidene kadar yıkanır. Temizleme işlemi tamamlandıktan sonra musluğun altına tutulur. Kurulandıktan sonra parmak izi kalmamasına dikkat edilir.

    Temizlenmiş, kurutulmuş bakır plakaya pozitif 20 atılması için karanlık odada çalışılır. Odanın aşırı karanlık değil de loş bir ışığa sahip olması tercih edilir. Pozitif 20 -10 C’lik bir ortamda saklanmalıdır. Aynı zamanda pozitif 20 ile baskı devreler hem düzgün , hem de kolay bir şekilde çıkar. Bakır plaka yatay fakat hafif eğimli olarak düzgün bir zemine konulur. Sprey 20cm mesafeden püskürtülür. Püskürme işlemi plakanın bir köşesinden başlayarak paralel şeritler halinde yapılmalı, plakanın her yerine aynı miktarda püskürmeye dikkat edilir. Püskürtme ile kaplama işlemi biter bitmez, plaka karanlık bir yere konulur. Plakanın üzerine toz konmaması için dikkat edilmelidir.

    Pozitif 20 püskürtüldükten sonra plakanın kurutma işlemi hemen yapılmalıdır. Karanlık bir ortama bırakılan kart kendi imkanlarıyla normal olarak 24 saatte kurur. Fakat işlemlerin çabuk olması için kart ısı ayarlı fırında kurutulur. Fırın ısısının 70 C’ye ayarlanması gerekir. 20 dakikada kurur. 70 C’nin üzerindeki ısı ve 20 dakikanın üzerindeki süre karta zarar verir.

    Bundan sonra yapılacak işlem potlandırmadır. Potlandırma işlemi karanlık odada yapılmalıdır. Daha önce aydınger veya naylon üzerine hazırlanan baskı devre cam yüzeyin üzerine şeffaf bir bantla tutturulur. Üzerine bakır plaket yatırılır.

    Bundan sonra ışıkta bırakma süresi önemlidir. Işık kaynağını olarak çeşitli lambalar kullanılabilir. Işığa bırakma süresi lambanın cinsine ve plakaya olan uzaklığa bağlıdır. Potlandırmada dikkat edilmesi gereken bir noktada plaka lambanın altına konmadan önce 2-3 dakika beklenerek asıl etkiyi yapan ultraviole tam güçte emisyonu için zaman bırakmak, plakayı ışığın altına daha sonra koymaktır. Lamba cinsine göre potlandırma işlemi gerçekleştirilir

    Lambanın plakaya olna uzaklığın ve poz süresinin ayarlanması ;

    .
    Kart üzerine baskı devre potlandırıldıktan sonra banyo işlemine geçilir. Banyo çözeltisi hassas bir şekilde hazırlandıktan sonra bakır tabakasının çözünmesi daha az hatalı olur. Bir litre suyun içerisine 7gr NaOH konulur. Banyo hazırlandıktan sonra potlandırılmış olan bakırlı plaka çözeltisinin içerisine atılır.500W 20 cm 3 dak 300W 25 cm 30-60 sn 2 yada 3 dakika sonra ışık gören yerlerin eriyerek dağıldığı gözlenir.

    Letraset veya çini mürekkeple çizilen kısımların altında kalan kısımların ışık görmediği için olduğu gibi kalır. Şayet yeterli süre seçmesine rağmen hiçbir yer erimiyorsa, poz süresi yeterli olmamış demektir veya bunun aksi erimemesi gereken yerlerde eriyorsa, poz süresi fazla gelmiş demektir. Her iki durumda da çalışmaya devam edilmemeli bakır plaka asetonla temizlenip işe yeniden başlanmalıdır.

    Bakır plaka belirlenen süre sonunda banyodan çıkarılmalı, bol su ile yıkanmalıdır. Bundan sonra plakayı artık karanlık odada tutmaya gerek yoktur. Sıra pozitif 20’nin banyoda erimiş olan kısımlarının altından gözüken bölgelerdeki bakırların yedirilmesi işlemine gelinir. Bunun içinde ayrı bir banyo hazırlanır.

    En uygun banyo 100gr FeCl3 150gr Su ‘dur. Bakır plaka hazırlanan çözeltinin içerisine atılarak 40-50 C’de ısıtılır. Işık almayan letrasetin altındaki bakır kısımların dışındaki tüm bakır tabaka gözükür. Plaka banyodan çıkarılarak bol su ile yıkanır. 9.) Son işlem olarak baskı devresi asetonla silinerek temizlenir. Kart matkapla delinir. Elektronik elemanlar dikkatli şekilde monte edilerek tasarım aşaması gerçekleştirilir.



    SERİGRAFİ YÖNTEMİ:



    İpek baskı yöntemi seri imalatlarda kullanılır bu yöntem için ;


    * Bakır plaka
    * Aydınger veya naylon
    * Letraset,çini mürekkep
    * Temizlik malzemesi
    * Kıl testere
    * Tahta üzerine iyice gerilmiş ipek
    * Serisrol
    * Hızlandırıcı
    * Plastik veya karıştırıcı çubuk
    * Rahle
    * Pozlandırma masası
    * Isıtıcı
    * İpek üzerine konacak ağırlık
    * Tazyikli su
    * Matbaa mürekkebi
    * Selilozik tiner
    * Çamaşır suyu
    * Baskı devre kabı
    * Perhidrol
    * Tuzruhu
    * Matkap
    * Karanlık ve loş oda




    Malzemeler ve ortam temin edildikten sonra aşağıdaki elektronik flaşör devresini ipek baskı tekniği ile çıkaralım; Devrede kullanılacak elemanlar temin edilir. Elemanların boyutları yerleştirme planı ve yerleştirmede önemlidir. Kağıt üzerinde hatlar birbirini kesmeyecek şekilde ölçekli olarak baskı devresi çizilir. Çizilen baskı devre yerleştirme planıdır.

    Yerleştirme planının tersi başka bir kağıda çizilir. Bu çizilen bakır plakete çıkacak olan baskı devredir. Pozlandırma masasını üzerine asetatta bulunan baskı devre yüzeyini bantla yapıştırırız. Çalışma odası karartılır. Bu ipek üzerine sürülecek karışım hazırlanır. Plastik kabın içerisine bir kahve fincanı ölçeğinde serisrol koyduğumuz serisrolün 1/10 ölçeğinde hızlandırıcı koyarak, çubukla karıştırırız.

    Tahta çerçeve içerisine gerilmiş ipek üzerine hazırlanan karışım dökülür. Karışımı yayacağımız alan asetat üzerine çizilen baskı devre şemasının alanından biraz daha fazla olmalıdır. İpek üzerinde duran karışım rahle ile homojen bir şekilde yayılır. İpek karışımı her alanda eşit miktarda olmalıdır.Tahta çerçeve içerisinde bulunan ipeğe sürülen karışım, yine karanlık ortamda saç kurutma makinasıyla kurutulur.

    İpek iyice kuruduktan sonra karışımlı kısım pozlandırma masası üzerine yapıştırılmış baskı devre şemasının üzerine yerleştirilir. Üzerine dışarıdan gelebilecek ışıkları engellemek için kitap, karbon vb. ağırlık konulur.

    Pozlandırma işlemini yapabilmek için ultraviole ışık açılır. Poz süresi hazırlamış olduğumuz hızlandırıcı miktarına göre ayarlanır. Hızlandırıcı miktarı az ise poz süresi az, hızlandırıcı miktarı fazla ise poz süresinin fazla olması gerekir. Bu süre 2 dakika ile 5 dakika arasında değişir. Poz süresi aynı anda ışık şiddetinede bağlıdır.

    Pozlandırma işleminden sonra ipeği bol tazyikli suyun altına tutarak iyice yıkanır. Bu anda bakır hatların olacağı kısımdaki karışım dökülecek diğer taraflar kalacaktır.

    Işığı açarak, ipek kurutulur. Baskı devresi çıkacak şemanın ölçeğinde bakır plaket kıl testere ile kesilir. Temizlik maddeleri ile iyice temizlenir. İpek üzerine çıkardığımız baskı devre şemasını bakır plakete aktarabilmek için yeni bir karışım hazırlanır. Plastik kap içerisine bir kahve fincanı ölçeğinde matbaa mürekkebi konulur. İnceltmek için selülozik tiner katılır. Karışım homojen olarak iyice karıştırılır.

    Bakır plaket ipek üzerindeki şemaya denk gelecek şekilde yerleştirilir. Karışımı yeterli miktarda dökerek rahle ile düzgün şekilde çekilir. Kart düzgün şekilde ipeğin altına alınır. İpek daha sonraki karışımlarda kullanılmak için hemen selilozik tinerle silinir.

    Baskı devre çıkarma kabının içerisine bir perhidrol kapağı ölçekle perhidrol, dört ölçekte tuz ruhu atılır. Plaket hazırlanan eriğinin içerisine atılır. Devre şeması hatlarının dışındaki tüm bakır plaka çözülene kadar beklenir. Plaket çıktıktan sonra bol su ile yıkanır. Elemanların bacak kalınlıklarına göre, matkap ucu seçilir, markalı yerler delinir. Elemanlar yerleştirilir. Lehimleme işlemleri kısa devre meydana gelmeyecek şekilde dikkatlice yapılır. Devreye gerilim vererek devre çalıştırılır.

    Baskı Devrelerinin Yapımı ;


    Elektronik ile uğraşanlar arasında baskı devre kullanımı giderek zorunlu(!) hale gelmiştir. Çünkü bu durumda mekanik yapı ve elemanların yerleştirilmesi oldukça kolaylaşır. Baskı devreler “plaket” üzerine çizilerek oluşturulur. Plaket, başlangıçta 1-2 mm kalınlığında çıplak bir sert kağıt (pertinaks) veya epoksi plakadır.

    Bu plaka üzerine bakır folyo serilir ve daha iyi tutsun diye özel bir reçine ile yapıştırılır. Bakır katın kalınlığı 35-70 µm kadardır. Bu şekilde bir veya iki yüzü bakırla kaplanmış plakalar elektronik malzemesi satıcılarında bulunur. Standart büyüklük Avrupa formatı’dır. (100mm x 160mm) ve plaketler bu büyüklüğün tam katları şeklinde kesilmiş olmalıdır. İşte bu malzeme, baskı devre yapımında esastır ve profesyonel baskı devre imalatçıları tarafından da hazır olarak alınmaktadır.

    Baskı devre plaketlerinin hazırlanmasında en zor ve oyalayıcı adım, elde bulunan devre şeması veya deney düzeninden baskı devre planının elde edilmesidir; iletken yollar birbirini kesmelidir. Tabii iki yüzlü (hatta çok katlı) baskı devreler de hazırlanabilir. Karmaşık devrelerde, yolların en iyi durumunu bulmak için kurşun kalemle taslak hazırlamak kaçınılmazdır.

    Çok basit devrelerde ise yollar aside dayanıklı bir kalem ile doğrudan bakır üzerine çizilebilir. Hatta, aşırı basit bir devrede plaket hazırlanmadan tamamen vazgeçilerek, delikli plakalar kullanılır.
    Baskı devre hazırlamada kullanılan çok çeşitli yöntemler vardır. Bu yöntemlerden biri de başarılı sonuçlar veren pozitif-fotorezist yöntemidir.

    Bu yöntemde saydam kağıt (Aydınger) üzerinden çini mürekkebi ile koyu ve tam örtücü olarak çizilmiş pozitif, yani bakır yolların siyah olduğu, bir film kullanılır. 90 g/m2 ağırlığında ve üzerinde 2.54 mm aralıklı çizgiler basılmış kareli Aydınger kağıdı en uygun malzemedir. Bu çizgilerin UV- ışığı geçirmeleri yani açık mavi renkli olmaları gerekir.

    Koyu kısımların ışık geçirmezliğini sağlamak için genellikle bir taraftan çizmek yeterli olmamaktadır. Bu nedenle de aydıngerin iki yüzden boyanmasında fayda vardır. Çini mürekkeple çizim için yeterli deneyime sahip bulunmayanlar, Letraset benzeri çıkartmalar ve şeritler kullanabilirler. Bu yaprakların üzerinde çeşitli büyüklük ve kalınlıkta lehim adaları, yollar, köşeler ve semboller vardır.

    Yolların ince olmasını gerektiren kalabalık ve karmaşık devrelerde baskı devre filmini tersten yapmak ve ışıklandırma sırasında çıkartmaların bulunduğu yüzün aşağıya gelmesini sağlamak gerekir. Yoksa, ışığın kenarlarda kıvrılması sonucu yollar incelebilir. Şimdi artık eldeki baskı devre planı bakır yüzey üzerine aktarılmalıdır. Yani yolları bırakıp geriye kalan bakırı sıyırmak için bir yol bulunmalıdır.

    Bunun için bakır, aside dayanıklı ve ışığa duyarlı bir film ile kapanır. Bu film ışıklandırılıp banyo edildikten sonra açıkta kalan bakır kısımlar uygun aşındırıcı malzeme ile çözülebilir. Bakır yüzey pozitif 20 ile kaplanmadan önce bir mekanik temizleme tozu yardımıyla yağ ve asitlerden arındırılmalıdır. Temizlikten sonra temizleme maddesi su ile akıtılır

    Bakır üzerinden yekpare bir su filmi oluşması yüzeyin temizliğinin göstergesidir. Fotorezist-lak ın bakır üzerinde her tarafa eşit dağılması için plaket tamamen kurutulmalıdır. Ya da bez yerine saç kurutma makinesi kullanılması atıklar bırakmadığından daha uygundur. Ancak bakırı fazla ısıtıp bozmamak için arada 20 cm.lik bir uzaklık bırakılmalıdır. Sprey şeklindeki lak’ın sıkılması gün ışığında gerçekleştirilebilir. Ancak lak UV- ışığa duyarlı olduğundan, doğrudan güneş ışığını görmesi engellenmelidir.

    Sprey 20 cm kadar uzaklıktan yatay olarak duran plaket üzerinde sanki bir yılanın yolu çiziliyormuş gibi sıkılmalıdır. Bu şekilde oluşan filmin kurutulması karanlıkta yapılacaktır. Kurutma işlemi oda sıcaklığında 24 saat sürer, bu da tabii çok uzun bir süredir. Bir fırın kullanılırsa işlem süresi çok kısalır. Lak ile kaplanmış plaket soğuk fırının içine konur ve sıcaklık yavaş olarak 70 şC’ ye çıkarılır, 30 -45 dakika sonra lak kurumuştur ve ışıklandırmaya hazırdır. Kurutma daha yüksek sıcaklıkta ve /veya daha uzun süre yapılırsa , lak pişer ve ışığa duyarlılığı kaybolur.

    Işıklandırma için hazırlanmış olan baskı devre filmi plaketin lak’lı yüzüne konur. Filmin tamamen yapışması için de 2 mm kalınlığında bir cam parçası kullanılır. En uygun ışık kaynağı UV- ampulü, örneğin cıva buharlı ampul veya yapay güneş ışığı ampuludur.

    Pozitif 20’nin duyarlı olduğu ışığın dalga boyu üretici verilerine göre 360-410 nm arasındadır. Lamba ile ışıklandırılan plaket arasındaki uzaklık 25- 30 cm, ışıklandırma süresi ise lambanın gücü ve lak kalınlığına göre 1-5 dakika arasında olmalıdır.

    En iyi değer bir çok deneme sonucu elde edilir ve her zaman aynı kalınlıkta kaplama yapılmasına dikkat edilerek, bulunmuş olan bu değer kullanılır. İlk defa baskı devre yapan birisi için banyo işlemi en heyecanlı adımdır. 7gram NaOH bir litre su içinde tamamen çözülür. Bu orana dikkat edilmesi gerekir. Konsantrasyon fazla olursa ışık görmemiş yerlerde çözülür.

    Banyo sıvısı plaketin üstünü tamamen örtmelidir. Çözelti aynen film banyosunda olduğu gibi yavaşça hareket ettirilir, böylece plaketin üzerine her zaman temiz banyo sıvısı gelir ve çözülmüş parçalar uzaklaşır. 2-3 dakika içinde “resim” ortaya çıkmalıdır, eğer hala bir şey gözükmüyorsa ışıklandırma çok kısa olmuş demektir. Her şey yolunda ise bakır yüzey üzerinde koyu renkli yollar ortaya çıkar.

    Banyo bitiminde plaket su ile iyice yıkanarak NaOH’tan temizlenmelidir. Banyo sıvısı ile temas ederseniz, temas yerini hemen bol su ile yıkamalısınız. Eğer bu işlemler sırasında yanınızda limon veya sirke bulundurursanız, asit içeren bu madde ile NaOH’ ı nötralize ederek etkisini giderebilirsiniz. Şimdi artık sıra açıkta kalan bakırın yedirilmesine gelmiştir. Pozitif 20 kullanıla gelen asitli banyolara dayanıklı olduğundan, demir III klorür,amonyumpersulfat ve krom asidine baş vurulabilir.

    Bu banyolar %30-40 konsantrasyonlu olarak hazırlanırlar ve bir ısıtıcı üzerinde 40 -50 ºC sıcaklıkta tutulurlar. Banyo kabı olarak metal kap kullanılmaz, ısıya dayanıklı cam tencereler(pyrex) işinizi görür. Aşındırıcı banyoyu ille de kendileri hazırlamak isteyen şu reçeteyi kullanabilirler:

    7 kısım %35 tuz ruhu 1 kısım %30 hidrojenperoksit 25 kısım su Bu karışımın çok keskin bir kokusu vardır. Ve biraz dumanlıdır. Aşındırma etkisi çok kuvvetli olduğundan dikkatle kullanılmalıdır. Acemi olanlar, işlem daha yavaş sürdüğünden, ilk sözü edilen maddelerle çalışmalıdırlar.

    Karışımın reçetede verilenden daha konsantre olmamasına dikkat edilmelidir, yoksa banyoda kısa süreli bir köpürmeden sonra elinizde sadece pertinaks plakası kalır. Karışım sırası da yukarıdaki listeye uygun ve sondan başa doğru olmalıdır. Yoksa tersi yapılıp ta su asit içerisine içine boca edilirse, karışım kaynayıp etrafa sıçrar. Yedirme işleminden sonra plaket.

    Üzerinde hiç hiçbir artık kalmayacak şekilde akan su altında durulanır. İletken yollar üzerinde hala aside dayanıklı olan lak bulunmaktadır. Bu kat da Aseton veya Nitro Verdünner ile kaldırılabilir.

    Artık açıkta kalmış olan ve uzun süre dayanmasını istediğiniz bakır kısımların koruyucu lehim lakı ile kaplanması gerekir. Hazır laklar kullanılabileceği gibi alkol veya tiner içinde eritilmiş reçine de işimizi görür. Baskı devre şimdi deliklerin delinmesi ve elemanların yerleştirilmesine hazırdır.








  2. RüzgarGülü
    Devamlı Üye





    Baskı Devre çıkartma Teknikleri


    BASKI DEVRE ÇIKARTMA TEKNİKLERİ



    Ütü Metoduyla Baskı Devre Çıkartma Kuşe Kağıt Yöntemi
    Yıllardan beri üretim teknolojileri alanında yapılan çalışmalar sonunda, elektronik devre elemanları ucuza üretilmiştir. Bunun sonucu günümüzde birçok kişi elektroniği hobi olarak seçmiştir. Fakat yapılan devrelerin ucuzluğu yanında baskı devreye dökmek zahmetli ve pahalıdır. Bunun için bir çok baskı devre çıkarma teknikleri geliştirilmiştir. Bu tekniklerden bazıları;
    •Pozitif 20
    •Ipek Baski
    •Pnp Teknigi
    •Serigrafi
    •Baskı devre kalemi
    Baski devre kalemi

    Bunlardan en ucuz olanı baskı devre kalemi ile olandır ama fazla karışık yollarda canınızı iyice sıkılabilir. Diğerleri ise pahalıdır.Size hem ucuz hemde güzel bir pcb çıkarma tekniği olan ütü metodundan bahsedeceğim. Pnp tekniği ile baskı devreleriniz kaliteli olabilir ancak daha ucuza maletmek istiyorsanız ütü metodunu deneyebilirsiniz.


    Bu metod için elimizde hazır olan devre şemasını lazer yazıcıdan veya fotokopi makinasından tekrar kuşe kağıta aktarmak gerekmektedir. Çünkü ısı ile kağıda aktarılan şemayı tekrar ısıyla (ütü) bakır pertinaksa aktarmalıyız. Kuşe kağıdı kullanmamızın sebebi ise lazer tonerin kağıt tarafından emilmemesidir. Kuşe kağıt yerine diğer kağıtlar kullanılırsa toner, kağıt tarafından emilir ve ısı ile bakır plakete aktarılması imkansızlaşır. En iyi kuşe kağıdı matbaacılardan temin edebilirsiniz. Eğer bu imkanınız yoksa kırtasiyeye bakınız. Eğer ordada bulamadıysanız kuşe kağıtlara basılı ramazan imsakiyalerini veya kuşe takvim yapraklarının boş olan beyaz yüzünü deneyin. Bu uygulamada kuşe takvim yaprağı kullandım.


    Pcbmizin iyi olmasını istiyorsanız lazer yazıcıdan çıktı almanız gerekir. Devre şemamızı hazırladıktan sonra pcbnin ölçülerine göre bakır pertinaksı kesin


    Kuşe kağıdını baskı devre yapacağımız pertinaksı paket yapar gibi bantlayın. Baskı yüzeyi ile pertinaksın yüzeyine boşluk kalmadan gelecek şekilde kağıdın fazla kısmını pertanaksın arkasına kıvırarak bantlayın. Diğer bir yöntem ise devre şemasında büyük bir pertinaksı paket yapmadan sadece kuşe kağıt pertinaksda kaymayacak şekilde bantlayın. Böylelikle ütülerken bakır pertinaksa yolların geçip geçmediğini kontrol edebilirsiniz


    Gelelim kullanılacak ütüye; hem buharlı hemde buharsız ütü kullanılabilir.Buharlı ütü kullanıyorsanız ütünüze su koymadan 2. kademe ütünüzü ısıtınız Buharsız ütü kullanıyorsanız ütünüzü 3. kademeye alınız Her ütünü sıcaklığı farklı olacağı için tecrübe ile kendi ütünüzün ayarını yapabilirsiniz.



    Kısa bir süre ısınan ütü ile özenle kuşe (takvim) kağıdını arada bez olmadan ütülemeye başlayınız Yavaş yavaş ve tüm yüzeylere aynı miktarda ısı uygulayın. Yeteri kadar tecrübeniz varsa pertinaksı kuşe kağıt ile paketleyip 5 dakika (benim ütü için gereken zaman) kağıt üzerinde gezdirerek aynı sonucu alabilirsiniz. İlk defa deniyorsanız paket yapmadan bir ucu açık gelecek şekilde ütüleyin. Kuşe kağıdımızın ucundan hafif hafif kaldırarak tonerın bakırın üstüne geçip geçmediğini kontrol ediniz Geçmeyen yerleri tekrar ütüleyin. Eğer fazla ütülerseniz toner pertinaksta dağılmaya başlar yada pertinaksda bombe yapar. Toner bakıra geçtiyse ütüleyerek kuşe kağıtı bakır pertinakstan ayırın.
    Bakır pertinaksı kuşe kağıt ile paketleme yaptıysanız, biraz soğumasını bekleyin. Soğuyan pertinaksı su dolu bir kaba atın.



    Belli bir süre sonra yumuşamaya başlayan kuşe kağıdı parmağınızın ucuyla ovarak kağıdı kaldırın. Tüm yüzeyde kağıt kalmayacak şekilde temizleyin. Temizledikten sonra çizilmiş yolları kontrol edin eğer çıkmamış yol varsa asetat kalemi ile üzerinden geçin. Sürekli olarak denemeler yaptığınızda ideal ısıyı ve zamanı bulursunuz. Ben denemelerim de % 99,7 lik bir başarıya ulaştım.



    Baskı devremiz hazırsa sadece asite atmak ve eritmek size kalıyor. Asit için eczanelerde satılan perhidrol ile marketten alacağınız tuz ruhu gerekmektedir Perhidrol ile tuzruhunun karışım oranı ise perhidrolün kendi kapağıyla 1 kapak perhidrol ile 250 mlt'lik tuzruhunun kapağı ile 3 kapak karıştırınız Eğer bakır pertinaksınız büyükse karışım oranını 2 ye veya 3 e katlayın.



    Tüm yollar ortaya çıkıncaya kadar karışım içinde bekletiniz. İyi sonuç almak istiyorsanız karışımın kutusunu sağa sola sallayarak kısa sürede işlemin bitmesini sağlayabilirsiniz Fazla bekletirseniz çizilmiş yolların kalktığını görürsünüz buda istenmeyen bir olay olur. Bu işlemide yaptıktan sonra bakır pertinaksı suya tutunuz. Bundan sonra pertinaks üzerindeki toneri kaldırma aşamasına geldik Toneri kaldırmak için bulaşık teli, bulaşık bezi veya tineri kullanabilirsiniz. Tiner kullanırsanız toneri daha kolay kaldırısınız.



    Tinerle temizledikten sonra suya tutun ve ilk profesyonel pcb'nizi görmüş olursunuz. Sürekli denemelerde %100 başarıya ulaşabilirsiniz.


    İsterseniz profesyenel bir çalışma daha yapabilirsiniz Bu sefer devrenizi üsten malzeme görünüşünü bakır pertinaksın öbür tarafına aktarabilirsiniz. Bu işlem içinde kuşe kağıtına çıkarttığınız malzeme görünüşünü pertinaksın üzerine yerleştirip 3 dakika ütü ile ütüleyiniz



    En sonunda profosyenel bir pcb çıkartmış oldunuz Bu çalışma Türk Elektronik Endüstrisinde yeni ufuklar açmak için yayınlanmıştır Bu çalışmada resimleri çeken Mehmet Can'a teşekkür ederim






  3. RüzgarGülü
    Devamlı Üye
    Ütü Metoduyla Baskı Devre Çıkartma - Asetat Yöntemi İster amatör ister profesyonel olarak elektronikle uğraşanların en büyük derdi baskı devre yapımıdır İlk defa yaptığımız bir devrenin baskı devresini dışarıda hazırlatmak çoğunlukla zordur Baskı devre fabrikaları bir kaç adetlik prototipler için bile yüksek denecek meblağlar istemektedir Asıl sorun ise zamandır. Baskı devre yapımı uzun zaman almaktadır


    Baskı devre yapmanın bilinen 4 yolu vardır Bunlar;


    1- Baskı devre kalemi ile çizmek: Bu amatör bir yöntemdir Çok zaman ve emek ister
    2- Pozitif 20 Spreyi Kullanarak: Çok fazla bilinmesi gereken şeyler vardır. Sprey plakete sıkıldıktan sonra kurutulmalı, sonra özel bir sıvıya atılmalı vs
    3- Serigrafi Metodu ile: Diğerlerine göre çok zahmetli, pahalı ve kaliteli bir metottur Ama Yüzlerce ve binlerce baskı devre yapmak için idealdir. Bu yöntem ile yeşil ve eleman baskı yapılabilir.
    4- PNP transfer kağıdı ile: Pratik bir yöntem olmasına karşın çok pahalıdır. Bu transfer kağıdını piyasa da bulmak bir dert, bunu fotokopi ile baskı yapmaya niyetli kırtasiye aramak bir dert. Kırtasiyeciler bu kâğıdı tanımadıkları için buna fotokopi çekmeye gönüllü değillerdir




    Ben size burada 5. pratik ve ucuz olan yolu anlatacağım Bu yöntem PNP transfer kâğıdına çok benzemektedir İşlem basamakları tamamen aynıdır Tek fark pahalı PNP transfer kâğıdı yerine asetat kullanmaktır. Asetat, genellikle tepegözlerde kullanılır ve şeffaf A4 büyüklüğünde plastik kâğıt şeklindedir



    İşlem Basamakları


    1- Bilgisayarda çizdiğiniz baskı devre şemasını ters olarak (aynadaki görüntüsü) bir lazer yazıcıdan asetat üzerine basın Eğer benim gibi lazer yazıcınız yoksa kırtasiyede asetat üzerine fotokopi çektirebilirsiniz. En koyuda fotokopi çektirmeniz gerekmektedir Bu yöntemle kaliteli sonuç almanın sırrı kaliteli toner kullanan fotokopi makinesinden geçmektedir Her fotokopi makinesi ile aynı sonucu alamazsınız Hatta bazıları ile çekilen asetattan hiç de sonuç alamayabilirsiniz Asetat üzerinde parmaklarınızı gezdirirken tonerin kabartısını hissetmelisiniz



    Fotoğraf 1: Asetat


    2- Yeni aldığınız bakır plaket üzerine asla parmaklarınızı değdirmeyin Üzerinden zaman geçince plaketiniz kararır Bakır plaketin üzeri temiz değilse cif gibi bir temizlik maddesi ile temizleyin. Küçük noktacıkları çıkartmak için silgi kullanın. Plaketi bir maket bıçağı veya kıl testere ile asetatın boyunda kesin



    Fotoğraf 2: Bakır plaketin kesilmesi


    3- Asetatı tonerli yüzey bakır plakete bakacak şekilde yerleştirin. Sakın ters yerleştirmeyin Ütünüzün altı simsiyah olur Asetat, plaket üzerinden kaymasın diye bantlayabilirsiniz Bantladığınız zaman mutlaka asetat ve ütü arasına bir kağıt koyun Ben bantlamayı tercih etmiyorum. Çünkü bantlayınca kenarlar tam olarak plakete yapışmıyor



    Fotoğraf 3: Asetatın bakır plaket üzerine yerleştirilmesi


    4- Bundan sonraki en zor bölüm ütülemedir Öncelikle annenizden veya eşinizden zorla ödünç aldığınız bir ütüye ihtiyacınız olacak Ütünüz tercihen buharsız olsun Eğer merak edip bakır plakete buhar verirseniz, plaketin kambur (eğik) bir şekil alacağını görürsünüz Bu da devre elemanlarının plakete lehimleme işlemini zorlaştırır Ben bantlamadan direk asetat üzerine ütülemeyi tercih ediyorum Ütü sıcaklığını pamukluya getirin Bu sıcaklık bir çok ütü için son derecedir Bu şekilde 5 ile 7 dakika arası ütüleyin Yeterince ütüleyince tonerlerin rengi değişmeye başlıyor ve toner asetattan ayrılıp bakır plaket üzerine yapışıyor Çok fazla ütülerseniz yollar ve yazılar kalınlaşmaya başlıyor O yüzden ütüleme zamanını iyi ayarlamak gerekli




    Fotoğraf 4: Asetatın bakır plaket üzerine ütülenmesi


    5- Bakır plaketi soğuttuktan sonra üzerindeki asetatı yavaşca kaldırın Kaldırma işlemini asetat ve plaket arasına ince bir iğne ile başlarsanız, köşelerdeki tonerlerde zarar görmez Asetattaki tonerlerin %90 nı plaket üzerine geçtiğini göreceksiniz Eğer başarılı olamadıysanız, bunun nedeni ütüleme süresi ve toner kalitesi ile ilgilidir. Ütüleme süresi az geldiyse veya eşit olarak ütülenmediyse tonerin bir kısmı plakete geçmez Fakat tonerlerin büyük çoğunluğu asetat üzerinde kaldıysa başka bir kırtasiyede tekrar fotokopi çektirmenizi tavsiye ederim Bulunduğum semtte uygun fotokopici bulana kadar bir miktar asetat parası ödemiş durumdayım




    Fotoğraf 5: Asetatın bakır plaketten ayrılması


    6- Eksik olan yerleri baskı devre kalemi ile tamamlayın Toner üzerinden tekrar kalemle geçmeye gerek yoktur Toner asite karşı çok dayanıklıdır



    Fotoğraf 6: Çıkmayan yerlerin kalemle çizilmesi


    7- Asit işlemi pis ve risklidir. Asitte fazla bekletirseniz tüm emekleriniz boşa gider. Asit işlemini havadar bir yerde yapmanız gerekir. Bakır plaket asite atıldığında pis ve sağlık açısından zararlı gazlar meydana çıkar. Asit için ben tuzruhu perhidrol karşımını kullanıyorum. Tuzruhu bilindiği gibi marketlerde satılmaktadır. Perhidrol ise eczanelerde küçük şişeler halinde satılıyor. Eğer bir defalık baskı devre çıkartmayacaksanız, parfüm depolarından kiloluk perhidrol almanızı tavsiye ederim. 2 küçük şişe fiyatına çok büyük bir şişeyi alabiliyorsunuz ve daha az seyreltilmiştir.


    Uyarı: Asiti havadar bir alanda yapınız. Plaketi asite attıktan sonra asla asitin başında beklemeyin. Tuzruhu ve perhidrole elinizi değdirmeyin. Cildinizin bir yerine değdiği zaman hemen bol suyla yıkayın. Yaşınız küçük ise bu işlemi yapmak için mutlaka bir büyüğünüzden yardım isteyin. Nefes darlığı ve astımı olanlar yapmasın.



    Fotoğraf 7: Eritme işlemi için gerekli malzemeler


    Plastik bir kaba 3 ölçek tuz ruhu, 1 ölçek perhidrol koyun. Asit işlemini hızlandırmak için bir miktar daha perhidrol ilave edebilirsiniz. Yavaşlatmak isterseniz su ilave edin.



    Fotoğraf 8: Tuzruhu ve perhidrolün konulması


    Perhidrol tuzruhu oranına ve plaket boyutuna göre erime işlemi 5 dakikaya yakın sürmektedir. Açıkta kalan bakır yüzeyler eriyene kadar asitte bekletin. Arada bir asiti az sallarsanız eritme işlemi hızlanacaktır. Ama dediğim gibi asitin başında asla beklemeyin.



    Fotoğraf 9: Açıkta kalan bakır yüzeyin asitte eritilmesi


    8- Plaketi asitten çıkartmak için bir tahta yardımı ile dik konuma getirdim ve kargaburnu ile tuttum. Hemen su altında plaketi yıkayın.



    Fotoğraf 10: Plaketin suda yıkanması


    9- Plaketi bir peçete yardımı ile kuruladıktan sonra toneri çıkartmak için sıfır zımpara ile zımparalayın.



    Fotoğraf 11: Toneri plaketten ayırmak için zımparalanması


    Not: Zımpara ile çıkarılması çoğu zaman yollara zarar verebilir. Bunun yerine kolonya ile silmek veya silgi ile silerek sonrasında suda elimizle iyice bastırarak da çıkarabiliriz. Hangi yöntem kolayınıza geliyor ve başarılı sonuç veriyorsa tercih edebilirsiniz.


    10- Plaketi baskı devre matkabı ile deldikten sonra güzel bir baskı devreye sahip olacaksınız. Birkaç denemeden sonra çok güzel baskı devreler rahatlıkla hazırlayabilirsiniz.

    Fotoğraf 12: Baskı devrenin son hali


    PNP Kağıdı ile Baskı Devre Çıkartma
    Bilindiği gibi belli bir sayıdaki devre elemanı sayısından sonra elemanların bacaklarını kablolar yardımı ile bağlamak çok zor ve güvenilir olmayan bir yöntemdir. Bu gibi durumlarda PCB (Printed Circuit Board) adı verilen baskılı devre kartlarının hazılanması kaçınılmaz olur. Hemen hemen tüm elektronik cihazların içinde bulunan bu kartlar hem devre elemanlarını Üzerlerinde barındırırlar hem de iletken bakır yollarla elemanlar arasındaki elektriksel bağlantıyı sağlarlar.
    PCB'lerdeki bakır iletken yollara "trace" adı verilir. Basit devreler için hazırlanan PCB'lerin sadece bir yüzünde iletken yollar bulunur. Levhanın diğer yüzüne ise devre elemanları yerleştirilir ve elemanların bacakları levha üzerindeki deliklerden geçirilerek iletken yollara lehimlenir. Bu tip PCB'lere "single sided" yani tek yüzlü denir. Devre daha karmaşık hale geldiğinde levhanın bir yüzü tüm iletken yollar için yeterli gelmediğinden levhanın diğer yüzüne de iletken yollar yerleştirilir ve bu şekilde çift yüzlü (double sided) PCB'ler hazırlanır. Bu tip PCB'leri üretmeniz daha zor olduğundan tek yüzlü PCB'ler tasarlayınız.
    PCB'leri profesyonel olarak hazırlayan çeşitli firmalar vardır ancak bu firmalar sadece belli bir sayının üzerinde sipariş verildiğinde üretim yapmaktadırlar. Bu nedenle ders, hobi, Ar-Ge çalışmaları için hazırlanacak PCB'leri kendi üretmeniz gerekmektedir.
    PCB hazırlamada en ilkel çözüm olan suya dayanıklı (water resistant, büyükkırtasiyecilerden alınabilir) boyalı kalemler ile bakır plakanın üzerine iletken yolların çizilmesi ve levhanın asitte eritilmesidir. Bu yöntem çok ince ve hassas PCB yapımına elverişli değildir. Yapımı uzun sürer ve hata payı yüksektir. Bu nedenle PCB yapımında farklı yöntemler geliştirilmiştir. "Press and Peel" (piyasadaki adıyla mavi kağıt) yöntemi kolaylığı ve verdiği profesyonel sonuçlar ile PCB hazırlamada gittikçe popüler olmaktadır
    Mavi kağıdın yaklaşık A4 boyutundaki bir sayfası yaklaşık 5$'a, 5 adedi ise yaklaşık 20$'a satılmaktadır. İlk bakışta pahalı gibi gözükse de bir adet mavi kağıt ile çok sayıda PCB hazırlayacağınızdan PCB başına maliyet pek yüksek değildir
    Mavi kağıdı satın aldığınızda üzerinde çizik olmamasına dikkat ediniz. Kağıdı katlamadan ve çizilmeyecek şekilde özenle saklayınız.
    Aşağıda bu yöntemle bir PCB'nin nasıl yapıldığını ayrıntıları ile göreceksiniz:


    1- Öncelikle PCB'sini yapacağınız devreyi bir PCB programı ile bilgisayarda çizmeniz gerekmektedir Çizim için çok sayıda ücretli ve ücretsiz program bulunmaktadır. Genelde profesyonel devre kartlarının hazırlanması için düşünülmüş bu programların kullanımının öğrenilmesi oldukça zordur. Bu nedenle basit devre kartları için bu tip programlara gerek yoktur. Bu iş için tavsiye ettiğim program Express PCB dir (www.expresspcb.com) Ücretsiz bir program olan Express PCB yeterli özelliklere sahip kullanımı kolay bir programdır.



    2- Çizilen PCB öncelikle programin "Print" seçenegi ile bos bir kagida basilir. ExpressPCB'den alinan çiktilar gerçek boyutludur. Böylece kullanacaginiz elemanlari aldiginiz çiktinin üzerine yerlestirerek elemanlarin yerlerine tam olarak oturup oturmadigini kontrol edebilirsiniz Bazi durumlarda elinizdeki elemanlar programda tanimlanmis olan standart elemanlardan daha büyük boyutlu olduklarindan elemanlari ilgili yerlerine yerlestirmekte sorunlar yasayabilirsiniz Çesitli denemelerden sonra hazirladiginiz PCB düzeni hosunuza gittiginde beyaz kagida bir çikti daha alin. Böylece yeniden ayni kagidi yaziciya soktugunuzda tam olarak nereye basacagini bilirsiniz Basilmis kagidin PCB gelen yerine gerekli ebatlarda mavi kagit kesilir Mavi kagidin bir yüzü mat, diger yüzü ise parlaktir. Kagidin mat yüzeyine baski yapilmalidir Mavi kagit baski yapilacak mat yüzeyi yukari gelecek sekilde bir bant yardimi ile birkaç ucundan yaziciya takilmayacak sekilde tutturulur Kullanilan yazici mutlaka lazer yazici olmalidir! Mürekkep püskürtmeli yazici ile mavi kagida çikti almaniz bir ise yaramayacaktir Mavi kagit asla arkadasinda normal bir kagit olmadan yaziciya sokulmamalidir!





    3- Mavi kagida baski alindiktan sonra PCB'mizi yapacagimiz bakir uygun ebatlarda kesiler Kesilen plaka parlak bakir rengini alana kadar zimparalanip yikanir Zimparalama islemi için evlerde bulununan bulasik teli veya bulasik süngerlerinin arkasinda bulunan yesil bölümü kullanabilirsiniz. Yag çözücü bir deterjan kullanmanizda faydali olabilir Bakir levhayi temizledikten sonra sadece kenarlarindan tutunuz, parmak ile bakir yüzeye dokunmayiziz Bakir yüzey üzerinde olusacak parmak izi levhanin o bölümünün asitte erimesini engelleyebilir


    4- Yazicidan çikartilan basilmis mavi kagit baski yapilmis mat yüzeyi asagi (baski yapilmis yüzey bakir lavhaya dokunacak) gelecek sekilde yanlarindan bantlar yardimi ile hazirlanilan bakir plakaya tutturulur



    5- Tutturma islemi yapildiktan sonra hazirlanan plakanin üzerine 2-4 kat kagit konulur Kagitlarin bos, üzerine baski alinmamis olmasi önemlidir (Baski alinmis kagit kullanilmasi durumunda ütünün tabani kirlenecektir) Orta isiya ayarlanmis, buhari kapatilmis bir ütü kagitlarin üzerine yerlestirilir Ütü bastirilarak 5-10 dakika kadar beklenir Bu islemin amaci mavi kagittaki tonerin isinip eridikten sonra bakir plakaya yapismasidir


    6- Süre doldugunda mavi kagit yanlarindan hafifçe açilarak baski yapilan kisimlarin bakir plakanin yüzeyine geçip geçmedigi kontrol edilir Toner tamemn bakir plakanin üzerine geçtiyse mavi kagidi yavas ve dikkatli bir sekilde bakir levhadan ayirabilirsiniz




    7- Mavi kagit yöntemi her ne kadar çok kaliteli sonuçlar verse de ya bizim sabirsizligimiz yada yapimdaki aksamalardan dolayi bazen tam olarak bakir plakaya aktirilamayabilir Bunu düzeltmenin en güzel yolu su geçirmez kalem ile eksik kalan yerleri düzeltmektir


    8- Tüm bu islemleri bitirdikten sonra bakir levhayi sicak suda eritilmis demir(III) klorür çözeltisine atabiliriz Çözeltinin hazirlanmasindan dikkat edilecek noktalar: Sicak su plakayi eritecegimiz kabin dibinde 2-3 mm olmalidir Yogunlugun yüksek olmasi daha çabuk sonuç almamizi sagllar Bu sekilde kaba konduktan hemen sonra demir (III) klorürü koyarsaniz daha çabuk erimesini saglarsiniz Kapta eritme islemi yakarken PCB nin üzerinden devamli su geçmesini saglamak için kaba besik hareketini uygulayabilirsiniz

    9- Gerekmeyen tüm bakir eridikten sonra yine bulasik teli ile erimis toneri kaziyabilirsiniz. Delikleride deldikten sonra PCB'niz kullanima hazirdir





+ Yorum Gönder


baskı devre eritme,  baskı devre çıkarmada alt görünüşün elde edilmesinin amacı nedir,  baskı devre hazırlarken eleman yerleştirme konusunda dikkat edilmesi gereken noktalar nelerdir