+ Yorum Gönder
Eğitimle ilgili Bilgiler ve Eski Misafir Soruları Forumunda inebolu isminin kökeni Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Ziyaretçi

    inebolu isminin kökeni








    inebolu isminin kökeni







  2. Mineli
    Devamlı Üye





    İnebolu isminin kökeni


    inebolu isminin kökeni.jpg
    İnebolu” adı ”Ionopolis”ten uyarlanmıştır.
    Ionopolis’in sonundaki ”s” kimi dillerde (örneğin Fransızca) okunmaz. Kimi durumlarda Yunancada da okunmaz. Bu sözcük Türkçeye şöyle aktarilabilirdi: İonopoli. Ama biz bu sözcüğü Latince kökenli bir dilden değil, Arapçadan aktarmışız (o zamanlar Doğu uygarlığı daha önde). Arapçada ”p” sesini karşılayan tilcik (harf) yoktur! (“p”ler de “b” ile yazılıyor). Bu nedenle Ionopolis, Türkçeye ”İnebolu” olarak aktarılmış. Bu durum Abana’yı da etkilemiş, Abana’nın özgün adının ”Apana” olmasına karşın, Türkçeye ”Abana” olarak geçmiştir.
    İnebolu’nun Ionopolis’ten önceki adı
    ”Abonutechos”tur(*). Bu sözcüğün Aboni Teichos,
    Aboni Tichos, Abonitichos, Abonoteichos, Abonu Teichus,
    Abonuteichus, Avonotichos gibi yazılışlarına rastlıyoruz. Bunun nedeni, bu adın zamanla değişime uğramasından değil, kökeni Yunanca olan bu sözcüğün çesitli Batı dilleri ebece’leriyle yazılışından kaynaklanıyor. Fransızlar da önüne bir ”d” ekleyerek çeşitlendirmiş: d’Abonos, d’Abonus, d’Abonotique, d’Abonû-tichos.
    *) Kastamonu Valiliği, Abana Kaymakamlığı ve Abana Belediyesi internet siteleri başta olmak üzere birçok kişi ve kuruluş “Abonutechos”u “Abana” olarak algılıyor! (İnebolu Kaymakamlığı ve İnebolu Belediyesi de Abonutechos’tan söz etmiyor). Oysa, Kastamonu Valiliği’nin yayımladığı “Kastamonu 1973 İl Yıllığı” bile "İnebolu (Abunoteikhos) yahut Ionopolis" diye yazıyor (sayfa 155). Ahmet Gökoğlu, “Paflagonya” yapıtında (Kastamonu, 1952), “İnebolu”ya şöyle başlar: “İnebolu’nun en eski adı olan Abunoteikhos isminin ikinci kısmı Yunanca ‘kale’ anlamını taşımaktadır” (sayfa 20). Hele hele Abonutechos’un İnebolu olduğunu gösteren 6 tarihsel harita da içinde, bu konuda açığa çıkardığımız birçok belgeden sonra (Abana Belgeseli, 2005, sayfa 9, 10, 12, 13, 14 ve 49), Abonutechos’un İnebolu’nun adı olduğu gün gibi ortada. Kastamonu Valiliği bu konudaki başvurularımıza yanıt verme geregi bile duymuyor!
    Aboni Tichos (Abon Hisarı) adı, 2. yy’da kentte ortaya çıkan Alexandras adlı bir yalancı peygamber yüzünden (kentin adının kötüye çıkması nedeniyle) ”Ionopolis” (İyonya Kenti) olarak değiştiriliyor.
    Ahmet Gökoğlu’na göre Ionopolis adı ilk kez İS 165
    yılında paralarda görülür (Paflagonya, Kastamonu, 1952, sayfa 20).
    Kaynaklarda İnebolu’nun adı Aboni-Moenia ve Aboni-Muro olarak da geçiyor. Kimi kaynaklarda da yalnızca Aboni olarak geçiyor. Özellikle Aboni-Moenia çok geçiyor ve birçok kaynakta İnebolu’nun Ionopolis’ten önceki adı olduğu belirtiliyor. Bu durumu anlamakta çok zorlandık ama gizemi de çözdük:
    Aboni Tichos’taki ”Tichos”un Yunanca anlamı ”hisar”dır (sur, kale).
    Aboni Moenia’daki ”Moenia”nın Latince anlamı ”hisar”dır (sur, kale).
    Aboni Mura’daki ”Muro"nun İspanyolca, İtalyanca ve Portekizce anlamı ”hisar”dır (sur, kale).
    Bu durumda bunların üçü de İnebolu’nun İonopolis’ten önceki adıdır. Elbette ”Aboni” de.
    İnebolu’nun, çok az da olsa Junopolis, İnopolis, Panapolis, Niopoli, Zinopoly gibi yazılışlarına da rastladık.
    Peter Edmund Laurent, ”Antik Coğrafya” adlı yapıtında İnebolu’nun Aboni Teichos’tan önceki adının ”Colossa” olduğunu yazıyor(*). Bizce bu doğru değil. Colossa (Colussa), çoğu antik haritada İstefan’ın batısında, ”Güllüsu” olarak saptadığımız Anticinolus’un doğusunda gösteriliyor. Burası büyük bir olasılıkla Güzelkent’tir (Helaldı). Özellikle İnebolu adının Aboni Moenia olarak gösterildiği kimi haritalarda İnebolu ile İstefan’ın adları birbirlerinin yerlerinde gösterilmiş (birkaç haritada da Colassa’yı Gemiciler’in yerinde gördük). Laurent’i (bu yanlışı yapan çok az sayıdaki öteki kişileri de) bu haritalar yanıltmış olabilir
    *) ”Aboni Teichos, previously called Colossa, afterwards denominated Ionopolis” (”An Introduction to the Study of Ancient Geography”, Londra 1830, sayfa 210).
    İnebolu’nun bir de Ineboli, Ineboly, Yneboli Ainabol, Ainaboli, Ainehboly Ainahboli, Ainaliboli gibi yazılışları var. Bu da, yabancıların Arapça ya da Osmanlıca (eski Türkçe) kaynaklardaki İnebolu’yu kendi yazı dillerine aktarmalarından kaynaklanıyor (örneğin bir Alman Osmanlıca (ya da Arapça) yazılı ”Çatalzeytin”i ”Tshatalzeitün”; ”Çayağzı”nı da ”Tshaiaghzy” olarak yazar).




+ Yorum Gönder