+ Yorum Gönder
Bilgi Arşivi ve Felsefe Forumunda Şartlı Önermeler hakkında bilgi Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Feyruşah
    Devamlı Üye

    Şartlı Önermeler hakkında bilgi








    Şartlı Önermeler hakkında bilgi

    Bir önermede bağ kaldırıldığı zaman, iki tarafta birer hüküm kalırsa bu tip önermelere şartlı önermeler; taraflardan birincisine "mukaddem" ikincisine "tâli" dendiğini önceden söylemiştik. İslâm mantıkçıları, şartlı önermeleri bitişik (muttasıla) ve ayrık (munfasıla) diye ikiye ayırırlar.

    Bitişik şartlı önermeler:

    Eğer şartlı önermede mukaddem ve tâlinin olumluda birleşmesi ve olumsuzda birleşmemden ile hükmolunursa bunlara bitişik şartlı önermeler (kazaya-i şartiye-i muttasıla - les propositions conditionelles) denilir.

    Her ne zaman güneş doğarsa gündüz olur
    Her ne zaman güneş doğarsa gece olur değildir.

    Yukarıdaki iki önermeden birincisinde, mukaddemle talinin birleşmesi, ikincisinde ise birleşmemesi ile hükmedilmiştir. Yani birincisinde mukaddem olan "güneş doğar" ve tali olan "gündüz" bir araya getirilmiştir. İkisi aynı zamanda bir arada olur. İkinci önermede mukaddem olan "güneş doğar'la tâli olan "gece olur"un birletmemeleri ile hükmolunmuştur. Bunların ikisinin bir arada bulunamayacağı bildirilmiştir. Bu durumda birinci, önermeye, bitişik şartlı olumlu; ikinci önermeye, bitişik şartlı olumsuz denilir.

    Ayrık şartlı önermeler:

    Şartlı önermelerde, mukaddem ile tâli arasında birbirini yok etme (nefyetme) suretiyle hükmolunan önermelerdir. Bu tip önermelerin olumlusunda, önermeyi meydana getiren iki tarafın ayrılmasının vuku bulması, olumsuzunda ise vuku bulmaması ile hükmolunur.

    Ya gündüz olur yahut güneş batmış bulunur önermesi ayrık şartlı önerme (kaziye-i şartiye-i munfasılala propositioh disjonctive) dir. Burada mukaddem ile tâli'nin ayrılması ile hükmolunmuştur. Yani birisi varsa diğeri yoktur. Öyle ise olumlu bir ayrık şartlı önermedir.

    Bir şey ya faş veya ağaç değildir önermesi ise olumsuz bir ayrık şartlı önermedir. Çünkü mukaddem ile tâli arasındaki ayrılmanın olumsuz kılınması, yani ayrılmanın vuku bulmaması ile hükmolunmuştur.








  2. Esma
    Devamlı Üye





    Günlük hayatta da yaptığımız bu şartlı önermeler kendimizi bir nevi korumaya çalışmamızdır. Girdiğiniz bir işte her iki tarafında kendi şartlarını öne sürerek anlaşmalarıdır. Böylelikle ilerleyen zamanlarda bir sorun çıkmayacaktır.




+ Yorum Gönder