+ Yorum Gönder
Okul ve Eğitim ve Harita Kadastro Forumunda Koordinat Sistemleri ve Askeriye Konusunu Okuyorsunuz..
  1. TUANA
    Üye

    Koordinat Sistemleri ve Askeriye








    Koordinat Sistemleri ve Askeriye



    Koordinat Sistemleri ve Askeriye.jpg

    KOORDİNATLARIN KULLANIM YERLERİ :

    • Yeryüzünde bir noktanın ya da bir bölgenin yerinin tarifinde,
    • Harita üzerinde bir noktanın yerini belirtmekte,
    • Koordinatları hesaplanmış noktaları haritaya geçirmekte,
    • Koordinatları belli noktalar arasındaki kenar uzunluğu ve bu kenarın kuzeyden olan açıklığını (istikamet açısını) hesaplamakta,
    • İki nokta arasındaki yerel saat farkının hesaplanmasında, kullanılır

    BAŞLICA KOORDİNAT SİSTEMLERİ :

    • Coğrafi Koordinat Sistemi
    • Dik koordinat Sistemi,
    • Kutupsal Koordinat Sistemi
    • Uzay Koordinat Sistemi

    COĞRAFİ KOORDİNAT SİSTEMİ
    Yer belirlemede kullanılan en eski yöntemlerden bir tanesi coğrafi koordinat sistemidir Bu sistem paralel (enlem dairesi) ve meridyen (boylam dairesi) dairelerinden oluşur
    Paraleller Meridyenler

    Enlem ve Boylam Daireleri : Dünyayı kuzey ve güney yarım küre diye ikiye ayıran ekvatora paralel dairelere paralel ya da enlem daireleri denir Ekvatorun kuzeyindeki paraleller kuzey paraleli, güneyindekiler ise güney paraleli olarak adlandırılır Paralel daireleri kuzey ve güneyde 1° aralıklı 90'ar tane olmak üzere toplam 180 tanedir
    Ekvatora dik ve kutuplarda birleşen dairelere de meridyen ya da boylam daireleri denir Londra'da Greenwich'teki gözlem evinden geçen meridyen,başlangıç meridyenidir Başlangıç meridyeninin doğusundaki meridyenler doğu, batısındaki meridyenler ise batı meridyeni olarak adlandırılır Meridyenler 1° aralıklı 180 doğu ve 180 batı meridyeni olmak üzere toplam 360 tanedir
    Bu koordinat sisteminin başlangıcı Greenwich meridyeni ile ekvatorun kesim noktasıdır Koordinat eksenleri de Greenwich meridyeni ve ekvatordur
    Bir noktadan (örneğin P ) geçen enlem dairesinin ekvatora olan uzaklığına, diğer bir deyişle bir noktanın ekvatora olan uzaklığını yerin merkezinden gören açıya o noktanın enlemi denir Bir noktadan geçen meridyen dairesi ile başlangıç meridyeni arasındaki açıya, diğer bir deyişle bir noktanın meridyeni ile başlangıç meridyeni arasındaki uzaklığı yerin merkezinden gören açıya o noktanın boylamı denir
    Haritaların dört köşesinde, o köşelere ait enlem ve boylam değerleri yazılıdır Ayrıca haritaların kitabelerinde enlem ve boylamlara ait siyah beyaz işaretlenmiş birer dakikalık dakika çizgileri vardır

    Enlemler ve Boylamlar Paralel ve Meridyen Daireleri

    COĞRAFİ KOORDİNAT İLE YER BİLDİRİMİ :

    GRİD KOORDİNATLARI (Grid Referans Sistemleri)
    1 GRİDLERİN KULLANILMASI:

    Gridler (koordinat çizgileri) genel olarak 1/250000 ve daha büyük ölçekli haritalarda bulunur Büyük ölçekli askeri haritalar için kullanılan UTM projeksiyonuna bakıldığında, enlem ve boylam çizgilerinin eğri çizgiler olduğu görülür Bu eğri enlem ve boylamların kesişmelerinden meydana gelen dörtgenlerin boyutları ve şekilleri farklıdır
    Bu durum nokta tariflerini zorlaştırır Bunu kolaylaştırmak üzere, projeksiyonun üzerine grid referans sistemi denilen bir kareler ağı uygulanır Bu grid sistemi haritayı kullanacaklara büyük kolaylıklar sağlar Daha küçük ölçekli haritalarda nokta tarifi (bildirimi) coğrafi koordinatlar yani enlem ve boylam değerleri yardımıyla yapılır Büyük ölçekli haritalarda (normal olarak) grid aralıkları aşağıda gösterilmiştir
    ÖLÇEK GRİD ARALIĞI HARİTA UZUNLUĞU
    1:25000 1000 m 4 cm
    1:50000 1000 m 2 cm
    1:100000 5000 m 5 cm
    1:250000 10000 m 4 cm

    Haritalarda mesafe ölçü birimi metre ya da feet olabilir Genellikle askeri haritalarda mesafe ve rakımlar metredir Sadece müşterek harekat (hava) haritalarında yükseklikler feet olarak gösterilir Bir harita üzerinde birden fazla grid bulunabilir Bu takdirde esas grid belirli bir renkte (siyah) ve tam çizgiler halinde gösterilir Diğer grid ise pafta kitabesi kenarında ve pafta içine doğru çizilen küçük çizgilerle ve değişik renkte (mavi) belirtilir Bunların değerleri de değişik renkte yazılır Bu durum dilim kenarlarına düşen paftalarda söz konusudur


    1995 yılından itibaren üretilen 1/25000 ölçekli haritalarda ise ayrıca WGS 84 datumunda hesaplanarak oluşturulan grid koordinat çizgileri ve değerleri, aynı ikinci grid çiziminde olduğu gibi, ancak bu defa kırmızı olarak belirtilir Pafta üzerinde yer alan grid koordinat rakamları ile ilgili açıklamalar, kitabe dışı bilgilerde, pafta alt orta kısmında yer alır

    2 GRİD ÇİZGİLERİNİN NUMARALANMASI:

    Haritadaki yatay grid çizgilerinin değerleri, sağ ve sol pafta kitabesi içinde ve hemen çizginin uzantısında; dikey grid çizgilerinin değerleri İse alt ve üst pafta kitabesi içinde ve yine çizgilerin uzantısında yazılıdır Bunun dışında, grid çizgilerinin değerleri, pafta içinde grid çizgilerinin üzerinde de yazılır
    Yatay gri'd çizgilerinin numaraları ekvatordan kuzeye doğru büyüyerek gider Dikey grid çizgilerinin numaralan ise başlangıç meridyenine göre değerlendirilir Bu değerlendirmede dilim orta meridyenin solunda kalan gridlerin eksi değer almamaları için dilim orta meridyenine 500000 metre değeri verilir Bu duruma göre dilim orta meridyeni sağındaki dikey grid çizgilerinin değeri 500000 m'den büyük, solundaki dikey grid çizgilerinin değeri 500000 m'den küçük değer alırlar Böylece bütün haritalarda grid numaraları soldan sağa ve aşağıdan yukarıya doğru büyür Grid numaraları çok hanelidir Okumayı kolaylaştırmak için, grid çizgilerinin üzerine binler ve onbinler hanesi yazılır Ancak paftanın dört köşesindeki yatay ve düşey grid çizgilerine tüm değerler yazılmıştır
    Ölçeği 1/250000'den büyük haritalarda grid değerlerinin sağındaki üç sıfır, 1/250000 ölçekli haritalarda ise grid değerlerinin sağındaki dört sıfır yazılmaz 1/250000'den daha büyük ölçekli haritalarda binler ve onbinler hanesi haritalardaki grid çizgileri üzerine yazılır Bu hanelere esas haneler denir 1/250000 ölçekli haritalarda ise sadece onbinler hanesi yazılır

    3 DİLİM KENARI PAFTALARDA GRİDLERİN DURUMU:

    Her pafta, üzerinde bulunduğu dilime ait gridi içerir İki ayrı dilime ait komşu iki pafta üzerindeki grid hatları ise birbirinin devamı olamazlar Bu gibi iki pafta bölgesinde yapılacak herhangi bir harekatta işbirliğinin sağlanabilmesi amacıyla her dilimin 30 dakikalık doğu ve batı bölgesi dahilinde noktaların koordinat değerleri komşu dilime göre de hesaplanır Böylece dilim kenarındaki 30 dakikalık saha içindeki noktalar, ait olduğu dilim ile komşu dilime göre de değer almış olurlar Dolayısıyla topçu atışları, yer ölçmesi gibi hizmetlerde meydana gelecek yanlışlar ortadan kalkar ve ayrı iki dilime ait komşu paftaların müşterek kullanılması sağlanır

    Aynı pafta üzerinde, yan yana iki dilime ait gridlerin çiziminde ise şu hususlara dikkat edilir

    a Paftanın, üzerinde bulunduğu dilime ait grid çizgileri ve değerleri pafta içinde siyah renkte tam olarak çizilir

    b Komşu dilime ait grid çizgileri ise pafta kitabesinden, pafta içine doğru 5 mm boyunda mavi çizgiler halinde çizilir ve değerleri de mavi olarak yazılır


    DİK AÇILI KOORDİNAT SİSTEMİ İLE YER BİLDİRİMİ
    Harita üzerindeki noktaların bildirimi o harita üzerindeki grid sistemi yardımıyla sağlanır Ekvator ve dilim orta meridyeninden itibaren, uzunluk biriminden olmak üzere, noktaların uzaklıklarına Dik Açılı Koordinat (Düz Koordinat) denir
    Bir noktanın bulunduğu yerin doğruluk derecesi, koordinatların basamak sayısı ile belirlenir Ne kadar fazla basmak varsa, doğruluk derecesi o kadar yüksektir

    3351 1000 mlik Grid Karesi
    338516 100 m Doğrulukta Koordinat
    33785157 10 m Doğrulukta Koordinat
    3378051570 1 m Doğrulukta Koordinat

    Koordinatlar aralıksız, parantez, tire işareti, virgül veya nokta kullanılmaksızın devamlı bir sayı olarak yazılırlar

    ASKERİ GRİD BİLDİRİM SİSTEMİ
    Askeri grid bildirim sistemi, UTM ve UPS projeksiyonlarına göre yapılan gridli haritalarda, silahlı kuvvetler tarafından nokta tayini için kullanılan özel bir bildirim sistemidir Bu sisteme göre yeryüzü grid bölgesi adını alan büyük coğrafi bölgelere bölünür ve her bölge özel bir tanıtma işareti alır
    1 GRİD BÖLGE İŞARETİ :

    UTM projeksiyonuna göre dünya 180° boylamından (uluslararası gün dönümü hattı) itibaren doğuya doğru 6° lik 60 dilime ayrılmıştır Her dilim batıdan doğuya doğru 1'den 60'a kadar numaralandırılmıştır Bu dilimler ekvatordan kuzey ve güneye doğru 8° lik 20 bölgeye ayrılmış ve her yatay bölgeye güneyden kuzeye "C" harfinden başlamak üzere bir harf verilmiştir (O ve l harfleri sıfır ve bir ile karışmasın diye, A, B ve Y, Z harfleri de Polar Stereogratik Projeksiyon bölgelerinde kullanıldığından burada kullanılmamıştır) Böylece meydana gelen 6° x 8° lik alanlara grid bölgesi adı verilmiştir Her grid bölgesi bir rakam ve bir harf ile ifade edilir Bunun için önce grid bölgesinin bulunduğu sütun numarası, sonra yukarı doğru satır harfi okunur (18T gibi)
    2 100000 MLİK KARELER :

    6° x 8° ebatlarındaki grid bölgeleri çok geniş bir alanı kaplamaktadır Askeri grid bildirim sisteminde alanı daraltmak için her grid bölgesi kendi içinde ekvatordan başlayarak kuzey ve güneye doğru; ayrıca her 6° lik dilim, dilim orta meridyeninden başlayarak doğuya ve batıya doğru 100000 metrelik karelere ayrılmış ve her bir kare iki harfle gösterilmiştir Bu harflerden biri sütuna, diğeri satıra aittir Sütunları harflendirme 180° batı boylamından itibaren sağa doğru 3 grid dilimini (18 °) kapsar ve "A" harfinden başlayıp "Z" harfinde biter Bundan sonra yeni bir üç dilimin harflendirilmesi başlar Satırlara ait harflendirme ise ekvatorda A harfinden başlayıp 18 ° uzakta V harfi ile biter Bundan sonra yeni bir 18° lik bölümün harflendirilmesi başlar







  2. Elif
    Devamlı Üye





    Bir yeri kolaylıkla bulmasını sağlamak amacıyla çizilen şekillerdir. Uzunluklarını ve dereceleriyle birlikte verilen bilgilerdir. Koordinatlar haritaya göre belirlenmeli ve ona göre çizilmelidir. Koordinatlaralanı daraltmak amacıyla da kullanılabilirler




+ Yorum Gönder