+ Yorum Gönder
Okul ve Eğitim ve Harita Kadastro Forumunda Türk Devletleri Cengiz İmparatorluğu Haritası Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Asel
    Bayan Üye

    Türk Devletleri Cengiz İmparatorluğu Haritası








    Türk Devletleri Cengiz İmparatorluğu Haritası


    cengiz-mparatorlu-u-haritas-.jpg


    CENGIZ IMPARATORLUGU
    Kirgizlarin Orhun-Yenisey'deki Uygurlari 840 yilinda ortadan kaldirmasi ve ardindan kendilerinin de Mogol hâkimiyetine girmeleriyle beraber, en eski Türk yurdu Mogollarin eline geçmisti. Artik X. yüzyildan itibaren gittikçe güçlenen Mogol kabileleri, Türklerin siyasî bir birlik olusturamamasindan da yararlanarak, faaliyetlerini artirmislar, ancak kendileri de güçlü bir siyasî birlik olusturamadiklari gibi üstelik birbirleriyle sürekli mücadele etmislerdir. XII. yüzyilda en güçlü Mogol kabileleri Orhun-Tula boylarinda yasayan Kerayitler, Baykal gölünün güneyindeki Merkitler, Irtis civarindaki Naymanlar idi. Bu sirada Karahitaylar da Maverâünnehir'de Harezmsahlarla mücadele halindeydi. Cengiz Han'in mensubu oldugu Kiyat kabilesi ve diger Mogol kabileleri ise Onon-Kerülen boylarinda daginik hâlde yasamaktaydilar.1155 yilinda dünyaya gelen Cengiz (asil adi Temuçin), henüz çocuk iken Kiyat kabilesinin han sülalesi Borcigidlerden gelen babasi Yesügey Bahadir'in, Tatarlar tarafindan öldürülmesiyle, kendini zorlu bir mücadelenin içinde bulmustur. Kahramanligi ve zekasiyla kisa zamanda sivrilen Cengiz, 20 yasindayken, bölgede önemli bir güce sahip Kerayitlerin beyi Tugrul'un himayesini kabul edip, Cacirat beyi Camuka ile de kan kardeslik kurarak nüfuzunu ve gücünü artirmistir. kongrat kabilesi beyinin kizi Börte ile yaptigi evlilik ise mücadelesinde ona büyük bir üstünlük saglamistir. Nitekim karisini kaçiran Merkitleri, Kerayit ve Caciratlarin yardimiyla yenilgiye ugratmis, ardindan Buirnor Tatarlarini ezmistir (1198). Cengiz'in, Tugrul Han ile birlikte Mogolistan'da hâkimiyet kurmaya çalismasina Camuka karsi çikmissa da, 1201'de yapilan savasta Cengiz galip gelmistir. Ardindan Cengiz, Çagan ve Alçi Tatarlari üzerine yürümüs, yenilgiye ugrayan Tatarlarin çogu katledilmistir (1202).
    Temuçin'in gittikçe güçlenmesini kendi hâkimiyeti için tehlikeli bulan Kerayit hani Tugrul, ittifaki bozarak Temuçin'e karsi harekete geçmis fakat yenilerek itaat altina alinmistir (1203). Ayni yil içinde Camuka'nin da katildigi, Naymanlarin öncülügündeki, Merkit, Oyrat, Tatar, gibi kabilelerin olusturdugu ittifakla mücadeleye girisen Temuçin, uzun mücadelelerden sonra galip gelip, bütün Mogol kabilelerine hâkimiyetini kabul ettirmistir(1206).
    1206 ilkbaharinda, Türk ve Mogol kabilelerinin katildigi bir kurultayda Temuçin, Cengiz (Çingiz) adini alarak büyük kagan ilân edildi. Bu tarihten itibaren Cengiz, siradan bir Mogol kabile lideri olmaktan çikarak, cihansümul bir devletin kurucusu ve hani olmustur. Özellikle devletin yeniden teskilâtlanmasinda, kendisine gönüllü katilan Idikut Uygurlarinin ve Öngütlerin büyük tesiri vardir. Askerî sahada, devlet teskilâtinda ve daha sonraki dönemlerde tebarüz edecek olan kültür hayatinda Türk tesiri açiktir. Nitekim Cengiz'in ogullari tarafindan kurulacak çogu devlet kisa zamanda Türklesmistir.
    Büyük bir imparatorluk kurmayi hedefleyen Cengiz, ilkin, Kansu ve Ordos bölgesine hakim olan Tibet kökenli Tangut devleti'ni itaat altina almis (1209) ardindan, Kuzey Çin'deki Kin hanedanliginin merkezi durumundaki Pekin'i uzun süren savaslar neticesinde yerle bir etmistir (1215).
    Tibet ve Çin' hâkimiyetinden sonra Cengiz batiya yönelmis ve önünden kaçarak sigindigi Kara Hitay Devleti'ni sonradan eline geçiren Nayman prensi Küçlük'ün üzerine komutani Cebe Noyan'i takiple görevlendirmistir. Nihayet Cebe Noyan 1218'de Küçlük'ü öldürmüs ve böylece Karahitaylari devletine katan Cengiz, Harzemsahlar ile komsu olmustur. Büyük Selçuklularin vârisi durumundaki Harezmsahlar ile Cengiz baslangiçta bir dostluk anlasmasi imzalamislar ise de Sultan Muhammed'in, Cengiz aleyhine Merkitleri desteklemesi ve Otrar sehrinde Mogol elçilik heyetinin esir alinip, öldürülmesi üzerine anlasma bozulur.
    1220 yilinda Cengiz'e bagli kuvvetler Otrar'dan baslayarak Signak, Urkent, Barçinligkent'i ele geçirerek elçilik heyetinin intikamini kanli bir sekilde aldilar. Buhara ve Semerkant gibi önemli sehirlerin ardindan devletin merkezi olan Harezm bölgesindeki Gürgenç'te tahrip edildi. Böylece Harzemsah topraklari tamamen Cengiz'in eline geçmis oldu (1221). Harzemsahlarin ortadan kalkmasiyla bütün Maveraünnehir, Afganistan ve Horasan imparatorluga dahil olurken bu bölgelerdeki yerlesik ve konar göçer Türk nüfusunun bir kismi Mogol istilâsindan kaçarak, Anadolu'ya Malazgirt'ten sonraki ikinci büyük Türk göçünü baslatmistir.
    Cebe Noyan ve Sebutey gibi komutanlari vasitasiyla Kafkasya ve Güney Rusya'ya seferler düzenleyen Cengiz Han, 1227 yilinda yeni bir Çin seferine bizzat çiktigi sirada Kansu yakinlarinda ölmüstür. Cengiz Han, Onon ve Kerülen irmaklarinin kaynaginda, Burhan Haldun Daglari'nda gizli bir yere gömülürken, geride Karadeniz'den Büyük Okyanusa uzanan büyük bir devlet birakmistir.
    Cengiz Han daha sagliginda,Türk-Mogol devlet anlayisina uygun olarak, ülke topraklarini ogullari arasinda taksim etmistir. Bu paylasmaya göre büyük oglu Cuci Dest-i Kipçak'in, Çagatay Türkistan'in, Ögeday dogu bölgelerinin ve küçük oglu Toluy Mogolistan'in hâkimi olacaktir. Ancak Cengiz'in ölümü ve merkezi kaganligin zayiflamasi ile beraber bu bölgelerde müstakil devletler kurulmustur: Kubilay Hanligi, Ilhanlilar, Çagatay Hanligi ve Altin Orda.
    Kubilay Hanligi (1280-1368)
    Cengiz'in vasiyetine uyularak ölümünden sonra yerine, üçüncü oglu Ögeday kagan seçildi (1228). Onun zamaninda Kore, Kuzey Çin tamamiyla imparatorluga baglandi. 1237-1241 yillarinda Bati seferi ile Kipçak ülkesi, Rusya ve bütün Dogu Avrupa ele geçirildi. Ancak Ögeday'in ölümünden(1241) sonra, bir müddet esi tarafindan idare edilen devlete kurultay karariyla, Cuci'nin oglu Batu Han'in itirazina ragmen, oglu Kiyuk kagan seçilmistir. Onun da 1248'de ölmesi üzerine bu kez Kiyuk'un esi yine kagan seçilene kadar üç yil devleti idare etmistir. 1251'de toplanan kurultayda Toluy'un oglu Mengü'nün kagan seçilmesiyle hâkimiyet Ögeday neslinden Toluy nesline geçer.
    Fakat 1259 yilinda ölen Mengü, yerine küçük kardesi Arik Buka'yi vasiyet etmisse Kubilay, bunu tanimayarak komutanlarin da muvafakatiyla Pekin'de kaganligini ilân eder ve böylece taht mücadelesi tekrar kizisir. Arik Buka'yi yenen Kubilay devletin merkezi olan Karakurum'a dönmeyerek Çin'de kalir. Çin geleneklerini benimseyen devlete, Cengiz Imparatorlugu'nun diger kesimlerindeki bagli devletler ve çogu Mogol kabileleri sicak bakmazlar. Nitekim Ilhanlilardan baska gerçek bir baglilik gösteren devlet olmamistir. Neticede Kubilay Hanligi Çin'de Yüan Hanedani adiyla bilinen Çinlilesmis bir hanedan dönemini baslatmistir.
    Ilhanlilar (1256-1336)
    Toluy'un oglu Hülagü kardesi Toluy'un oglu Mengü "büyük kagan" sifatiyla, kardesi Hülagü'yü batida yeni fethedilecek bölgelerin, Kösedag savasiyla tâbi durumuna düsmüs Anadolu'nun ve Iran'in idaresiyle görevlendirmisti(1253). Böylece Ilhanli Devleti'nin temeli atilmis oluyordu. 1256'da Amu Derya'yi geçerek Iran'a giren Hülagü, hiç bir direnisle karsilasmamis sadece kendisine karsi koyan Ismailî (Batinî) lideri Rükneddin'i ünlü Alamut kalesinde ele geçirerek bütün taraftarlarini ortadan kaldirip, Iran'in zaptini tamamlamistir. Sonra, Bagdat'i ele geçiren Hülagu, Halife Müstasim ve aile fertlerini öldürmüs (1258). Halife ailesinden kaçabilenlere sahip çikan Memlûk Sultani Baybars bunlardan birini halife ilân ederek halifeligi Misir'a tasimistir. Ilhanlilar'a karsi Memlûk, Altinorda ve Anadolu Selçuklulari arasinda bir ittifak olusturulmaya çalisilmissa da Ilhanlilarin Suriye, Iran ve Anadolu'ya hâkimiyeti önlenememistir.








  2. Fatma
    Administrator





    Dünya tarafından acımasız bir fatihi olarak bilinen, Moğolistan sonradan sevilmiştir. Moğolistan'ın hakimyetni güçlendiren cengiz handır.




  3. Fatma
    Administrator
    Büyük bir imparatorluk kurmayı hedefleyen Cengiz, başarılı ve hırslı karakteri sayesinde hedefine ulaştı. Cengiz hanın ölümüyle merkezi sistem zayıfladı.




+ Yorum Gönder


cengiz han ha´rita