+ Yorum Gönder
Hayvanlar Alemi ve Hayvancılık Üretim ve Bilgiler Forumunda Atın Beslenmesi Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Gizli @ yara
    Özel Üye

    Atın Beslenmesi








    Atın beslenmesi nasıl olmalıdır

    Büyüklüklerinin aksine atların narin bir sindirim sistemi vardır. Az miktarda besini sindirmek için uygun olan küçük mideli otobur hayvanlardır. Bir atı ahıra kapatıp kendi oluşturduğumuz bir programa göre beslemek istediğimizde ne ile nasıl besleyeceğimiz konusunda çok dikkatli olmalıyız. Atınızın ihtiyaç duyduğu besin miktarı yaptığı çalışmaya, yaşa, cinse, hava koşullarına, yem kalitesine, ahır kalitesine, dişlerin durumuna vs. Göre değişir.


    ATLARI NE İLE BESLEMELİYİZ ?
    Amaçlarımıza göre at yemleri 3 kategoriye ayrılabilir: taze ot, kuru ot ve konsantre yemler.
    Atlar için en doğal besin kaliteli ottur. Bir alanın yeşil olması oranın bir at için yeterli ot sağlayacağı anlamına gelmez. Ayrıca yaşadığınız yere bağlı olarak yılın büyük bir kısmında taze ot bulma imkanı olmayabilir.
    Ata vereceğiniz ot miktarını ünitelere bölerek ve atınızı değişik padoklarda tutarak ayarlayabilirsiniz. bu şekilde otun yeniden büyümesini ve gübrenin temizlenmesini sağlarsınız.


    SAMAN
    Kuru ot ahır atlarının temel besinidir. Atlarınızı her zaman sadece iyi kalitede otla besleyin. Kuru ot almadan önce balyayı açtırarak dikkatlice incelemelisiniz. Balyaların yeşil olmasına ve toz ve toprak bulunmamasına dikkat edin. Elinizi balyanın ortasına daldırarak balyanın sıcak olmadığından emin olun. Otta toprak bulunması kolik hastalığına, toz bulunması ise solunumla ilgili sorunlara neden olabilir. (tozu engellemenin bir yolu ince tabakayı çıkartıp otu vermeden önce iyice karıştırmaktır. Tedbir olarak otu vermeden önce ıslatabilirsiniz.


    KONSANTRE YEMLER
    Yalnız kuru ot verilmesi ağır çalışan,hamile ve genç atlar için yeterli besin sağlamaz. Ota ek olarak konsantre yem ihtiyaçları vardır. Bununla beraber ot diyetin önemli bir kısmını oluşturur. Çok miktarda tahıl vermek sorunlar yaratabilir.
    Konsantre yemler tahıl, tatlı besin (şeker pekmeziyle karıştırılmış tahıl) ve suni yem (palet) içerir. Bu tür yemleri taylardan yetişkin atlara kadar bir atın yaşamındaki tüm evrelere göre sınıflandırılmış şekilde bulabilirsiniz.
    Palet yem kullanmıyorsanız aşağıdaki tablodaki yemleri dönüşümlü olarak veterinerinize danışarak verebilirsiniz.


    1-KURU OT
    2-BUĞDAY
    3-PALET YEM
    4-MISIR GEVREĞİ
    5-PEKMEZLİ TAHIL KABUĞU
    6-ARPA
    7-YULAF
    8-ARPA GEVREĞİ
    9-KURU ÜZÜM
    (Resim 1)


    ATIN BAŞKA BİR ŞEYE İHTİYACI VAR MIDIR?
    Atlar bol suya ve yeterli tuz ile minerale ihtiyaç duyarlar.

    SU
    Taze su atınızın günlük diyetinin çok önemli bir parçasıdır. Atlar günde 5-10 galon su tüketirler. Atınıza çalışmanın hemen ardından çok terli olması durumu haricinde her an temiz su sağlamalısınız. Atınızın terini soğuturken azar azar ama sık sık su içmesini sağlamalısınız. Yeterli su tüketemeyen bir atta kolik riski vardır.

    TUZ ve MİNERALLER
    Mineralli tuz taşı her zaman atınızın yemliğinde bulunmalıdır. Ayrıca çeşitli vitamin, mineral ve bitkisel ürünler de veterinerinize danışarak verebilirsiniz.
    (Maydanoz, Havuç, Elma, Söğüt yaprağı)

    ATIN NE KADAR BESİNE İHTİYACI VARDIR?
    Atın ihtiyaç duyduğu yem miktarı büyüklük, yaş ve çalışma şekli gibi unsurlara göre değişir. Soğuk havalarda dışarıda yaşayan bir atın ısınmak için daha çok besine ihtiyacı vardır. ( Kışın kuru üzüm )
    Genel olarak bir at ağırlığının her 45 kg.ı için 0,9-1kg. Yeme ihtiyaç duyar. Örnek vermek gerekirse 450kg. Ağırlığındaki bir atın günde 9-10 kg. Besin alması gerekir.
    Haftada 5 gün 1’er saat çalışan bir atın en az 2 öğünde 0,9 -2,2 kg. yem ve 7-9 kg. ot ile beslenmesi gerekir.
    Bu ölçüde değişiklik yapmanız gerektiği durumlarda ise atınızın sağlığı ve kondisyonu size yol gösterecektir. Eğer atınız zayıflıyor veya kilo alıyorsa yeminde uygun ayarlamaları yapmalısınız. Atınızın kilosu çalışma ağırlığına veya hava koşullarına bağlı olarak sabit kalmalıdır. Bu da sizin verdiğiniz yem miktarına bağlıdır. Eğer ne kadar yem vermeniz gerektiği konusunda kararsızsanız bir veterinerden yardım isteyiniz.
    BİR AT ÇOK FAZLA YİYEBİLİR Mİ?
    Aşırı beslenme sorun yaratabilir. Bazı atlar sadece ihtiyaçları kadar yeseler de çoğu fazla yem verildiğinde hepsini yerler. Bu da bazı hastalıklara yol açabilir.(Arpalama)
    Atınızın ağırlığına dikkat edin ve gerekli miktarda yem verin. Atınızın ihtiyacı yoksa konsantre yem vermeyin. Atınız açık alanda duruyorsa ve otlama imkanı varsa günün bir kısmında onu ahıra koyun. Fazla kilolu bir at az kilolu bir ata oranla daha sağlıksız olabilir.


    ATIN UYGUN KİLODA OLDUĞUNU NASIL ANLARIZ?

    Bir hayvanın ne kadar şişman veya zayıf olduğunu belirlemek için “Beden Kondisyon Göstergesi” isimli bir sistem geliştirilmiştir. Kaburgalardaki et miktarına, kuyruk dibine, sağrıya ve kemik çıkıntılarına bakılarak belirlenir.
    İdeal ağırlığa sahip bir atta kaburgalar hafifçe hissedilir, kuyruk dibi düzgün bir şekildedir, boyun serttir.

    BİRDEN FAZLA AT OLDUĞUNDA HEPSİNİN UYGUN MİKTARDA BESLENDİĞİNDEN NASIL EMİN OLURUZ?


    Eğer birden fazla at besliyorsanız her birinin yeterli besin aldığından emin olmalısınız. Atların güçlü sosyal hiyerarşileri vardır ve lider atlar kendi paylarından daha fazlasını yerler. Diğer atlara bir fırsat vermek için kuru otu at sayısından bir ünite fazla tutarak yayın. En iyi yöntem atları fiziksel olarak ayırmaktır. En azından yemlikleri geniş aralarla koyabilirsiniz. Aksi taktirde atlar birbirleriyle kavga edebilir, lider olmayan atlar dışlanabilir ve sakatlanmalar doğabilir.

    AT BESLENMESİ HAKKINDA BİLMEMİZ GEREKEN BAŞKA BİR ŞEY VAR MI?

    Atınız için uygun beslenme diyeti bulun ve ona bağlı kalın. Yem miktarındaki değişiklikleri yavaş yavaş yapın ve birkaç güne yayın. Eğer atınız yeterli beslemenize karşın iyi performans göstermiyorsa dişlerinde bir problem olabilir, kurt bulunabilir veya atınız hasta olabilir.
    Bu durumda atınızı veteriner kontrolünden geçirmelisiniz.
    Bu arada, önemsemediğimiz ve çok dikkat etmediğimiz bir konu; Atımızın el ile beslenmemesi.. El ile beslemeyi sadece ödüllendirmede tercih etmeye dikkat etmeliyiz. Atımızı disipline etmekte ve eğitmekte bu önemli bir konudur








  2. Harbi @ kız
    Bayan Üye





    Atların yaşama payı ihtiyaçları

    Yaşlı veya sanatsal - evcil olarak bakılan atların ihtiyaçları yaşama payı düzeyinde veya biraz üzerinde karşılanır. Bunlara, amaca uygun olarak kaba yemden zengin rasyon verilir. Böylece uzun süre yemle meşgul olurlar ve yağlanmazlar. Bu rasyona vitamin, mineral yemler ve katkı yemi katılır. Ayrıca kuru ot verilir. Atların enerji ve protein ihtiyacının hesaplanmasında canlı ağırlık önemli olmaktadır. Atların vücut ağırlığı, göğüs kafesi çevresi ve vücut uzunluğundan yararlanarak ölçülebilir. Kışın açık ahırda tutulan atlara, düşük sıcaklığa ve soğuklara uyabilmeleri için rasyon miktarı biraz arttırılır.


    KURU MADDE (KM) İHTİYACI

    Atların sindirim kanalı aşırı doldurularak ölü ağırlık yaratılmamalı, bunlara 2-2.5 kg/100 kg CA hesabıyla KM verilmelidir. Yaşama payı KM alımı %CA için 2, verim payı için 3üdür. Ortalama yem ihtiyacı hafif çalışmada günde hayvan başına 40, ağır çalışmada 60-85 kg üdır.

    ENERJİ İHTİYACI

    Karbonhidrat, protein ve yağlardan enerji kaynağı olarak faydalanılabilir. Atlarda, proteinlerin maliyetinin çok yüksek olması ve esas olarak nitrojen kaynağı olmalarından dolayı enerji kaynağı olarak kullanılmamaktadır. Atlarda rasyona % 15 oranında konulan bitkisel ve hayvansal yağlar çok iyi bir şekilde değerlendirilmektedir. özellikle yüksek enerji ihtiyacı olan laktasyondaki kısraklar ve yüksek verimli atlar için yemlerin enerji yoğunluğuna (SE/kg KM) dikkat etmek gerekir. Yüksek performanslı atların enerji ihtiyacı ise 150 MJü ün üzerindedir.
    İş enerjisini atların kondisyonu, yoğunluğu, süresi, antrenman, jokey ağırlığı, binicinin kabiliyeti, çevre ısısı etkiler.

    HAM PROTEİN İHTİYACI

    Amino asit emilimi özellikle ince bağırsaklarda olmakla birlikte bir miktarda kolonda gerçekleşmektedir. Atlarda protein ihtiyacı ham protein (HP) olarak ifade edilmektedir. Protein nitelikli olmayan azotlu bileşiklerin (NPN) rasyona katılması, fermantasyonun sindirim kanalı sonunda şekillenmesinden dolayı atlarda kullanışlı değildir. Yetişkin, durgun yada kondisyonu düşük atların HP ihtiyacı oldukça düşüktür. Gelişmiş ve laktasyondaki kısraklarda diyetin büyük bir bölümü baklagiller değil ise protein desteği yapılması gerekmektedir.

    HAM SELüLOZ İHTİYACI
    Ham selüloz ihtiyacı yaşa ve performansa bağlı olmakla beraber rasyon KM'sinde en az % 12-16 HS bulunmalıdır . Saf kan tay ve 1 yıllıklar için rasyonda en yüksek HS miktarı KM'de % 18'dir.Tipik at kuru otu ham selülozdan zengin, depolanmış, kaliteli olması gerekir.

    MINERAL MADDE İHTİYACI

    Minerallerin olgun ve büyümekte olan atlara verilmesi önerilmektedir. Tuz konsantre ve kaba yem karışımına % 0.5-1 oranında karıştırılmalıdır. Tuz ihtiyacı atın çalıştığı iş ve hava sıcaklığına göre değişiklik gösterir. Mineral madde noksanlığı belirlenmiş coğrafi bölgelerde serbest su içme ve yalama taşlarıyla ihtiyacın karşılanması oldukça etkili bir yöntemdir. Yalama taşları kullanılırken atlara özel olmasına dikkat etmelidir.At yalama taşı ile sürekli tuz almalıdır. Laktasyondaki kısrak ilk 2 laktasyon ayında günde 30 g tuz ve devam eden laktasyonda 15 g tuz/gün almalıdır. Yarış atı ağır bir antrenmandan sonra ve yarıştan sonra 15-30 g tuz almalıdır. İş atları ağır işten sonra 15-30 g tuz almalıdır.

    VITAMIN İHTİYACI
    Taze yeşil yemler ve gün ışığına maruz kalmış yemler atların vitamin ihtiyacını genelde karşılayabilmektedir. Yemler, propiyonik asitle muhafaza edildikleri zaman ya da uzun süre depolandığı zaman vitamin A aktivitesinin çoğunu kaybeder. Gün ışığından faydalanamayan atlarda D vitamini yetersizliği oluştuğundan rasyona bu vitaminin ilave edilmesi gerekir. Uzun süre düşük kaliteli yemlerle beslenen atlarda E vitamini yetersizliği şekillenebilmektedir. B kompleksi vitaminler ise atların kolonunda sentezlendiğinden dolayı rasyona katılmasına gerek yoktur.
    Laktasyon ve büyüme için daha yüksek vitamin A gereklidir. çalışan ve yarış atları için yüksek Vit E olması gerektiği savunulmaktadır. Vit B1 ve folik asitü de çalışan atlar için ilave edilmelidir.

    SU İHTİYACI
    Atların su ihtiyacı otomatik olarak veya elle karşılanır. Kova ile sulamada su yemlemeden 2-3 saat önce ve yemlemeden 2-3 saat sonra verilir. Yani günde 4 kez su verilir. Sıcak günlerde veya büyük stres sonunda su verilişi sıklaştırılır. Yoğun ve zorlu çalışmış atlara soğuk su bol miktarda verilmez, aksi taktirde mide mukozasında iltihaplanma gözlenir (su-kolik olayı). Su sıcaklığı 9-11 °C olmalıdır. Atların aşırı su tüketmemesi gerekir. Aşırı tüketimde alyuvarlar zarar görür. Genelde su içine tuz ilavesi önerilir. Dinlenmede su ve elektrolit kayıplarının karşılanması zorunludur.



    Prof. Dr. Gültekin YILDIZ
    Aü Veteriner Fakültesi Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları A.Dalı





+ Yorum Gönder


at ne ile beslenir,  atlar ne ile beslenir,  atın beslenme şekli,  atların beslenme şekilleri,  atların beslenme şekli,  at nasıl beslenir