+ Yorum Gönder
Okul ve Eğitim ve Her Telden Eğitim Konuları Forumunda Osmanlı Minyatür Sanatı-Klasik Dönem Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Asel
    Bayan Üye

    Osmanlı Minyatür Sanatı-Klasik Dönem








    Osmanlı Minyatür Sanatı-Klasik Dönem

    Osmanlı Minyatür Sanatı2.jpg

    Türk minyatür sanatı 16. yüzyılın ikinci yarısında tüm yabancı etkilerden arınmış olarak karşımıza çıkar. Klasik Dönem olarak adlandırılan bu yılların sanat hamisi Sultan 2.Selim (1566- 1574) ve 3.Murad ‘dır (1574- 1595). Özellikle 3.Murad Güzel Sanatlara, edebiyat ve kitap sanatına düşkünlüğü ile tanınır. Bu sultanların himayesinde Türk kitap sanatının ve minyatürünün en önemli örnekleri verilmiştir. Bu dönem Türk minyatürü, çağdaşı diğer Islam minyatür okullarından birçok ayrıcalıklara sahiptir. Bunlar konu ve üslup olarak iki ana grupta toplanabilir. Resimlendirilen eserler arasında kudretli ve disiplinli imparatorluk ordusunun zaferlerini, padişahın adaletini, çeşitli sosyal faaliyetleri, padişahın avlanmadaki hünerlerini, o yıllar için önemli bazı olayları konu alan Şahnâme türü eserler başta geliyordu. Genellikle manzum ve sultanların başarılarına yönelik Şahnâme türü eserlerden başka, önemli seferleri konu alan tarihsel yazmalarda da tüm olaylar, resimlerle belgeleniyordu.

    Klasik okulun ilk ve en önemli yapıtlarından birisi Kanuni Sultan Süleyman’ın son Macaristan seferini, Sigetvar’da ölümünü ve yeni Sultan 2.Selim’in saltanatının ilk yıllarındaki olayları konu alan Nüzhet (el-esrar) el-ahbar der sefer-i Sigetvar) adlı eserdir (Topkapı Sarayı Müzesi Ktp. H. 1339). Devrin ünlü vak’anüvislerinden Ahmet Feridun Paşa tarafından yazılmıştır. 976/1568-69 tarihli olan eserde 20 minyatür vardır. Ordunun Macaristan’a doğru ilerleyişi, Sultan Süleyman’ın elçi kabulü, Sigetvar kalesinin kuşatılması, yeni sultanın tahta çıkışı ve elçi kabullerini konu alan resimler, Klasik dönem Türk minyatürünün tüm özelliklerinin görüldüğü ilk resimlerdir. Bu tasvirlere genellikle düz çizgiler egemendir. Çevre figür ilişkisi, tarihsel kişilerin tasvirlerinin portre özelliği taşıması sanatçının konuyu gerçekçi bir yaklaşımla ele aldığını gösterir. Türk minyatürünün,Timurlu ve Safevi minyatür okullarının etkisiyle, bir önceki dönemde sık sık rastlanan çeşitli bitkiler, dereler, çiçeklerle süslü, özenle işlenmiş doğa tasvirlerine bu resimlerde rastlanmaz. Bu eserde doğa, konuyu etkilemeyecek, dümdüz bir fondan ibarettir. Eserin resimlerinin Klasik dönem Türk minyatürüne yön verdiği, damgasını vurduğu anlaşılan ünlü sanatçı Osman’ın elinden çıkmış olduğu anlaşılmaktadır. Nakkaş Osman’ın Klasik dönem Türk minyatüründeki etkinliği tartışılmayacak ölçüdedir. Bu dönemin hemen hemen tüm eserlerinde çalıştığı bilinmektedir. Nereli olduğu ve saray atölyelerine giriş tarihi bilinmeyen sanatçının 16. yüzyıl sonlarına kadar faaliyette olduğu eserlerinden ve arşiv belgelerinden anlaşılır.

    Türk minyatürünün sevilen konularında olan portre bu dönemde de önemli bir yer tutar. Sinan Bey ile başlayan ve Nigari ile devam eden portre ressamlığı, Sultan 3.Murad döneminde ciddi bir biçimde ele alınmıştır. Bu dönemin şahn Seyyit Lokman ve Nakkaş Osman’ın iş birliğiyle hazırlanan Şamailname veya Kıyafet el-Insaniye fi Şemail el-Osmaniye adlı eserde Osman Gazi’den 3. Murad’a kadar olan 12 Osmanlı padişahının portreleri yer alır. 1579 yılında tamamlanan bu eserde Seyid Lokman portrelerin nasıl yapıldığı hakkında bilgi verir. Lokman ve Osman’ın araştırmaları sonucunda birçok padişahın portrelerinin bulunduğu, olmayanların da Vezir-i azam Sokollu Mehmed Paşa’nın yardımlarıyla dışarıdan (Avrupa’dan) getirildiği anlaşılmaktadır. Lokman ayrıca yazılı kaynaklardan da geçmişteki sultanların giyimlerini karakter ve fizyonomik özelliklerini etüt etmiştir. Titiz çalışmalardan sonra eser yazılmış ve Nakkaş Osman da sultanların portrelerini yapmıştır. Osman, bütün bu araştırmalara rağmen satıh sanatı kurallarına bağlı kalmıştır. Padişahlar 4/3 profilden, törelere göre bağdaş kurmuş veya diz çökmüş otururken tasvir etmiştir. Kıyafetler, özellikle sarıklar ve fizyonomik özellikler mümkün olduğu kadar gerçeklere uygun olarak yapılmıştır. Osman’ın portreleri çağdaşı ve daha sonraki sanatçıların eserlerine örnek olmuş ve bu eserin çeşitli kopyaları hazırlanmıştır. Elimizdeki çeşitli nüshalar içinde orijinal olanların Topkapı Sarayı Müzesi (H. 1563) ve Istanbul Üniversitesi Kütüphanesi’ndeki nüsha olduğu sanılmaktadır (T. 6087)

    Sultan 2. Selim döneminde Saray Şahnameciliğine atanan Seyid Lokman Farsça ve Türkçe birçok Şahn yazmış ve bu eserler devrin ünlü sanatçısı Nakkaş Osman’ın başkanlığında kurulan sanatçı ekipleri tarafından resimlendirilmiştir. Lokman’ın Farsça Şahnamelerinin ilki 1579 tarihlidir. Yazar bu Şahnamesinde Kanuni Sultan Süleyman’ın saltanatının son yıllarını, Sigetvar seferini ve ölümünü anlatır (Dublin, Chester Beatiy Library 413). Eser Farsça ve manzum olarak yazılmıştır. İçindeki 25 minyatür Nakkaş Osman’ın üslup özelliklerini yansıtır. Lokman’ın ikinci Farsça Şahn Sultan 2.Selim’in saltanat yıllarını (1566 - 1574) içeren Şahn Selim Han adli eseridir (Topkapı Sarayı Tkp. A. 3595). Eserin kolofonunda 988 (1581) tarihi vardır. Bazı yaprakları kaybolmuştur. Bunların arasında minyatürlü yapraklar da vardır. Eserde bulunan 43 minyatür Nakkaş Osman ve yardımcısı Ali tarafından yapılmıştır. Bu dönemin diğer eserlerinde olduğu gibi tam sayfa ölçüsünde ve genellikle karşılıklı yapraklar üzerine yapılan resimler Osman’a özgü renk kompozisyonları ve anlatım biçimleriyle dikkati çeker. Tahta çıkış, elçi kabulü gibi saray törenlerini ayrıntılı olarak gösteren resimlerin yanı sıra, o dönemin kara ve deniz savaşlarının tasvirleri de yer alır. Ayrıca bir köprünün inşaası, Edirne’deki ünlü Selimiye Camii’nin tamamlanışı, Kabe’nin onarımı ve genişletilmesi, Mısır’dan getirilen bir su aygırının başının veya Habeşistan’ dan gelen gergedanın başkentlilere teşhiri sanatçılara konu olmuştur. Nakkaş Osman gerek bu eserde, gerekse diğer Şahnâme tasvirlerde seferler, savaşlarla ilgili konularda kıyasıya savaş anlarını canlandırmaktan çok fethedilen yeri çevresiyle birlikte sukünet içinde göstermekten hoşlanmıştır. Topografik bir anlayışla ve belgelere dayanarak yapıldığı anlaşılan bu geniş görüş açılı tasvirlerde Osmanlı askerleri (yeniçeriler) sukünet içinde gösterilirler. Sanatçının amacı fethedilen yerin önemini belirtmek olduğu kadar, padişah ve ordusunun kudretini vurgulamaktadır.

    Seyit Lokman’ın son Farsça Şahnamesi Sultan 3.Murad’ın tahta çıkışından, yani 1574’ den 1581 yılına kadar olan dönemi kapsar (Istanbul Universite Kütüphanesi F. 1404). Şehinşahname adlı bu eserde devrin üslubunda 58 minyatür vardır. Eser Nakkaş Osman’ın başında bulunduğu bir ekip tarafından resimlendirilmiştir. Çeşitli törenler, Osmanlı ordusunun Doğu’da kazandığı zaferler armağan takdimleri, sarayda inşa edilen bir köşk gibi o dönemin önemli olayları resimlerle belgelenmiştir.

    Lokman’ın son Farsça Şahn Sultan 3.Murad’ın saltanatının 1581-1588 yılları arasındaki olayları kapsar. Bu eser Şehinşahnâme’nin ikinci cildidir (Topkapı Sarayı Müzesi Ktp. B. 200) . Eserin yazılması temize çekilip resimlenmesi oldukça uzun sürmüştür. Yazılması 1592’de tamamlanan bu Şahnâme temize çekilip resimlenmesi 1006 (1597) yılında gerçekleşebilmiştir. Eser Sultan 3.Murad öldüğü için yeni Sultana, 3.Mehmed’e sunulmuştur. Seyit Lokman ve Nakkaş Osman işbirliğinin, geleneksel Farsça Şahnâme türünün son örneği olan bu eserde 95 minyatür vardır. Çok sayıda figürün yer aldığı savaşlar, ordu yürüyüşleri, kale onarımları, saray seremonileri ve 1581 yılındaki sünnet düğünü vs. gibi konuları tasvir eder. Klasik döneme özgü olayları bağlantılı koşullarıyla anlatma eğilimi çok sayıda figürün yer aldığı geniş görüş açılı kompozisyonlar, bu resimlerde en gelişmiş biçimiyle karşımıza çıkar. Eserin resimleri işçilik bakımından çok özenli olmamakla beraber, anlatım ve kompozisyon aşaması bakımından Türk minyatürünün başyapıtları arasıda yer alacak değerdedir.








  2. Eleman
    Devamlı Üye





    Osmanlıda minyatür sanatı 3. Murat sanatı çok önem vermiş ve o dönemde yazılan kitapların çoğunda minyatür resimler ile resmedilmesine önem vermiştir. O dönemde daha çok padişahların başarıları savaşlarını konu alan kitaplar yazılmış ve bu kitaplara konuların resimleri minyatür sanatı ile işlenmiştir.




+ Yorum Gönder


resim sanatı,  osmanlıda minyatür sanatı,  minyatür sanatı,  osmanlı türk minyatürü,  minyatür sanatı hakkında bilgi,  TURK MINYATURLERI