+ Yorum Gönder
Okul ve Eğitim ve Her Telden Eğitim Konuları Forumunda Fiillerde kip ve kişi Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Dr Zeynep
    Bayan Üye

    Fiillerde kip ve kişi








    Fiillerde kip ve kişi

    Fiillere eklenen ve onların bir zamana ya da bir tasarıya göre biçimlenmesini sağlayan eklere kip ekleri denir.Fiillerin bildirdiği eylemin fiillerin kimin tarafından yapıldığını bilidiren eklere kişi ekleri denir.
    -Kip ve kişi ekleriyle biçimlenmiş olan fiillere çekimli fiil denir.Fiil kip ekleri kendi arasında haber kipleri ve dilek kipleri olarak ikiye ayrılır:
    A)HABER(BİLDİRME)KİPLERİ:Bu kip ekleri fiilleri geçmiş,gelecek,şimdiki zaman gibi herhangi bir zaman anlamı vererek tamamlar.
    1)Geçmiş zaman kipi:
    a)Öğrenilen geçmiş zaman kipi:Geçmiş zamanda
    , gerçekleşen ve bir başkasından duyarak öğrendiğimiz olay ya da durumların anlatıldığı fiil kipidir.

    Fiillerde kip ve kişi.jpg
    ÖRNEK:
    "öğren-" fiilini öğrenilen geçmiş
    , zamana göre çekimleyiniz.
    I.TK öğren-miş-im I.ÇK öğren-miş-iz
    II.TK öğren-miş-sin II.ÇK öğren-miş-siniz
    III.TK öğren-miş III.ÇK öğren-miş-ler
    b)Görülen geçmiş zaman: Geçmişte gerçekleşen eylemin olayı anlatan kişi tarafından bizzat görüldüğü ya da yaşandığı bilidren kip ekidir.
    ÖRNEK:
    "bul-" fiilini görülen geçmiş zamana
    , göre çekimleyiniz.
    I.TK bul-du-m I.ÇK bul-du-k
    II.TK bul-du-n II.ÇK bul-du-nuz
    III.TK bul-du III.ÇK bul-du-lar
    2)Gelecek zaman kipi: Fiillerin bildirdiği eylemin gelecek bir zamanda yapıldığını belirten kiplerdir.
    ÖRNEK:
    "gör-" fiilini gelecek zamana göre şekilleyiniz.
    I.TK gör-ecek-im(göreceğim) I.ÇK gör-ecek-iz(göreceğiz)
    II.TK gör-ecek-sin II.ÇK gör-ecek-siniz
    III.TK gör-ecek III.ÇK gör-ecek-ler


    3.Şimdiki zaman kipi:Eklendiği fiilin
    , bilidirdiği eylemin şu anda yapılmakta olduğunu belirten kip ekidir.
    ÖRNEK:
    I.TK sev-iyor-um I.ÇK sev-iyor-uz
    II.TK sev-iyor-sun II.ÇK sev-iyor-sunuz
    III.TK sev-iyor III.ÇK sev-iyor-lar

    4)Geniş zaman kipi:Fiilin bildirdiği eylemin geçmişte yapıldığını, şu an yapıldığını ve gelecekte yapılacağını bildiren kiplerdşr.Geniş
    , zaman diğer zamanları kapsayan bir zaman dilimidir.
    ÖRNEK:
    "iç-"fiilini geniş zaman kipine göre çekimleyiniz.
    I.TK iç-er-im I.ÇK iç-er-iz
    II.TK iç-er-sin II.ÇK iç-er-siniz
    III.TK iç-er III.ÇK iç-er-ler
    B)DİLEK KİPLERİ:Bu kipler fiile herhangi bir zaman anlamı katmaz.Yalnızca yüklemleri istek,gereklilik,dilek-şart ya da emir
    , anlamı verecek şekilde tamamlar.
    1)İstek kipi:Bu fiil kipi eklndiği fiile istek anlamı katar.
    ÖRNEK:
    "bak-"fiilini istek kipine göre çekimleyiniz.
    I.TK bak-a-(y)ım I.ÇK bak-alım
    II.TK bak-a-sın II.ÇK bak-a-sınız
    III.TK bak-a III.ÇK bak-a-lar
    2)Dilek-şart kipi:Bu fiil kipi eyleme ya bir dilek ya da bir koşul(şart) anlamı katar.
    ÖRNEK:
    "çalış-"fiilini dilek sart kipine göre
    , çekimleyiniz.
    I.TK çalış-sa-m I.ÇK çalış-sa-k
    II.TK çalış-sa-n II.ÇK çalış-sa-nız
    III.TK çalış-sa IIIÇK çalış-sa-lar
    3)Emir kipi:Emir kipinin belirli bir kip eki yoktur.Birinci tekil ile birinci çoğul kişi çekimide yoktur,çünkü kişi kendi kendine emir veremez.
    ÖRNEK:
    "dur-" fiilini emir kipine göre
    , çekimleyiniz.
    I.TK (çekimi yok) I.ÇK (çekimi yok)
    II.TK dur II.ÇK dur-un
    III.TK dur-sun III.ÇK dur-sunlar
    4)Gereklilik kipi:Fiilin bildirdiği eylemin yapılmasının gerekli olduğunu bildiren fiillerdir.
    ÖRNEK:
    "bitir-" fiilini gereklilik kipine göre çekimleyiniz.
    I.TK bitir-meli-(y)im I.ÇK bitir-meli-(y)iz
    II.TK bitir-meli-sin II.ÇK bitir-meli-siniz
    III.TK bitir-meli III.ÇK bitir-meli-ler








  2. Nesrin
    Devamlı Üye





    Fiile zaman ve istek kipi alan kelimelerdir. aldıkları zaman kipleri geçmiş zaman şimdiki zaman gelecek zaman geniş zaman bunun dışında istek kipleride emir kipi şart kipi gereklilik kipi. bunları sadece fiiller alabilmektedir. isimler bu kipleri alamamaktadır.




+ Yorum Gönder