+ Yorum Gönder
Okul ve Eğitim ve Her Telden Eğitim Konuları Forumunda Küçük ünlü uyumu ile ilgili bilgi Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Dr Zeynep
    Bayan Üye

    Küçük ünlü uyumu ile ilgili bilgi








    Küçük ünlü uyumu

    Düzlük-yuvarlaklık uyumu da denir. Bu kurala göre bir kelime düz ünlü (a, e, ı, i) ile başlıyorsa sonraki ünlüler düz; yuvarlak ünlü (o, ö, u, ü) ile başlıyorsa sonraki ünlüler ya dar yuvarlak (u, ü) [4] ya da düz geniş (a, e) olmalıdır:

    Örnekler: arkadaş, karanlık, kelime, merdiven, serilmek, ıslık, ılık, ırak, sıcaklık, incelik, iyi, kova, orak, oğlak, oğlan, gözlem, önem, uğrak, uygar, uğraşmak, üzer, üçer, okul, kuru, uygun, olumlu, bozulmuş, çocuk, oğul, okul, ölümlü, öküz, uğur, ululuk, üçüz, üzüm, süzgün…

    Küçük ünlü uyumu ya da Düzlük-yuvarlaklık kuralı, Türkçe sözcüklerin ayırt edilmesinde kullanılan ses uyumlarından biri, Türkçe sözcüklere ait ortak bir özelliktir.

    Kuralı:
    Küçük ünlü uyumu kuralı iki yönlüdür:

    1.Türkçede bir sözcüğün ilk hecesinde düz ünlü (a, e, ı, i) varsa son*raki hecelerde de düz ünlü bulunur: anlaşmak, yanaşmak, kayıkçı, ısırmak, ılıklaşmak, seslenmek, yelek, bilek, çilek vb.

    2.Türkçede bir sözcüğün ilk hecesinde yuvarlak ünlü (o, ö, u, ü) varsa bunu izleyen ilk hecede dar yuvarlak (u, ü) veya geniş düz (a, e) ünlü bulunur: boyunduruk, çocuk, odun, yorgunluk, yoklamak, vurmak, yumurta, ağrı, saldırı vb.

    Ayrıca, küçük ünlü uyumuna aykırı sözcüklere getirilen ekler, sözcüğün son ünlüsüne uyar: kavun-u, konsolos-luğ-u, mümin-lik, müzik-çi, yağmur-luk.

    İstisnalar: Küçük ünlü uyumuna aykırı birtakım Türkçe sözcükler de vardır: avuç, avurt, çamur, kabuk, kavuk, kavun, kavur-, kavuş-, savur-, yağmur, daktilo, doktor, motor, kabul, kitap, konsolos, muzır, mühim, mümin, müzik, profesör, radyo, vakur.








  2. Nesrin
    Devamlı Üye





    Ses olaylarını gören bilir küçük ünlü uyumu diye bir ses olayı vardır. bu ses olayında olan kurallar büyük ünlü uyumuna göre çok daha fazla ve akılda kalması biraz daha zordur. örneğin yuvarlak ve düz ünlüler diye ikiye ayırır. daha sonra yok eğer kelime yuvarlak ile başlıyorsa yuvarlak ile biter yok diye çok karışık kuralları vardır.




+ Yorum Gönder