+ Yorum Gönder
Dünya Tarihi ve İnanç ve Kültür Forumunda Hunlarda bilim ve sanat Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Dr Zeynep
    Bayan Üye

    Hunlarda bilim ve sanat








    Hunlarda bilim ve sanat

    Hunlarda bilim ve sanat hakkında bilgi

    Hunlarda bilim ve sanat.jpg

    Milattan, önce I. binde kuzey Çin'de görülen ve Çin kaynaklarında Hiyung-Nu adı ile tanınan Asya Hunları umumiyetle tarih sahnesinde ilk rol oynayan Türkler olarak kabul edilmektedir. Milattan sonra dördüncü yüzyılda Avrupa'da görülen Hunlar bunların bir devamı olup, Attila (434–453) idaresinde Manş kıyılarına kadar hemen hemen bütün Avrupa'ya hakim olmuşlardır.

    Asya Hunları hakkında ilk tarihi kaynak M.Ö. 318 yılında Hunlar'la Çinliler arasında yapılan bir anlaşmayı gösterir. Bu tarihten sonra Hunlar, Orhun ve Tola nehirleri bölgesi merkez olmak üzere Huang Ho nehri büyük dirseğinin iki tarafına yayılmışlardı. Bu zamandan başlayarak Çinliler Türkler'e karşı korunmak için Çin seddini örmeye koyulup doksan yıl sonra M:Ö. 214 de tamamlamışlardır.

    M.6. 209–174 arasında büyük Başbuğ Mo-tun Hunlar'ın idaresini eline almıştır. Babası Tu-man'ın Hun dilinde imparator manasına gelen Tan-Hu veya Şan-Yu ünvanı onun eski bir Türk hükümdar sülalesinden geldiğini gösterir. M.Ö. birinci yüzyıl ortalarında www.alasayvan.net Çinliler'in entrikaları yüzünden Hun İmparatorluğu ikiye bölünmüş, bunlardan bir kısmı Çi-Çi idaresinde Talas ve Çu bölgesine yerleşmişlerdir ki Avrupa Hunları'nın bunlardan geldiği tahmin edilmektedir. Diğer bir kısım Hunlar yakın doğuda Eftalitler'le karışarak Ak Hunlar adı ile Kafkaslar'dan kuzey Hindistan'a kadar uzanan bir imparatorluk kurmuşlar, Çin'de kalan Hunlar ise dördüncü yüzyıl ortalarına kadar hâkimiyetlerini devam ettirmişlerdir. Eftalitler veya Ak Hunlar Türkçe konuşuyorlardı. Çin kaynaklarında kalan Hsiung-Nu kelime ve cümleleri de Altay dillerine ve Türkçeye bağlanır.

    Güney Sibirya’da Altay Dağları eteklerinde Pazarık'da Rus arkeologu Rudenko tarafından açılan M.Ö. IV. ve III. yüzyıldan kalma kurganlarda Hunlar'a ait birçok eşya ile buzlar içinde bozulmayan insan ve hayvan ölüleri bulunmuştur. Leningrad Ermitage Müzesi’nde saklanan bu eserler arasında halı, kumaş, renkli keçe aplike örtüler gibi, hayvan kavgaları ve insan figürleri ile süslü çok zengin tekstil işleri yanında atlı araba, çeşitli eşya vardır. Ölü ile beraber atlar da gömülüyordu. Atlardan bazıları geyik ve ren maskeleri taşıyorlardı. İkinci kurgandaki mumyalanmış ölünün vücudu dövmelerle kaplı idi. Tamamıyla hayali hayvan figürlerinden ibaret olan bu dövmeler sırtta, kollarda ve sağ alt bacakta sağlam olarak kalmıştır.

    Bu kurganlardan çıkan halı ve tekstil işlerinin Hun sanatı bakımından ayrı bir ehemmiyeti vardır. Bunlardan bazılarında Ahameniş sanatı tesirleri açıkça görülmekle beraber keçe üzerine ince ve renkli deriler yapıştırmak suretiyle süslenen bir grup tekstil işleri tamamıyla orijinal Hun üslubunu belli etmektedir. Bunlar, eyer örtüleri (belleme) olarak yapılmıştır. Böyle keçeden bir belleme üzerinde renkli derilerden kesilerek yapıştırılmış parçalarla bir dağ keçisine saldıran kartal grifonu gösteren bir hayvan kavgası canlandırılmıştır. Çok gerçekçi ve ölüme yaklaşan keçinin ürpermelerini bütün kuvvetiyle aksettiren sahne simetrik olarak arka arkaya iki defa tekrarlanmıştır. Bu Hun sanatı için çok karakteristik bir üslubu göstermektedir.

    Selenga nehrinin Baykal gölüne aktığı yerin yakınında Noin Ula bölgesinde, üç grup halinde 212 kurgan vardır. Açılan kurganlarda etrafı kalın kütüklerle çevrili, ağaç direkler üzerine çatısı olan, beş metre uzunlukta üç metre kadar geniş, bir buçuk metre kadar yüksek bir dış kısımla bunun içinde üç metreden biraz daha uzun ve aynı nispette genişliği, yüksekliği olan ağaç direkli mezarda çok iyi bir işçililik gösteren tahtadan www.alasayvan.net bir tabut bulunuyordu. Ölü, itinalı bir şekilde giydirilmişti. Mezar odasının etrafı, tavan ve yer ipek, keçe ve yün örtülerle kaplı idi. Bu örtülerden birçoğu ile hayvan figürleriyle işlenmiş gümüş levhalar, eyer takımları, üçayaklı masalar, çeşitli ağaç eşya, silindirik ayaklı kulplu tunç kazanlar, yerli keramik (seramik), renkli cam boncuklar, çatal gibi kullanılan çubuklar, Çin işi aynalar, araba tekerlekleri, mücevherler, saç örgüleri, elbiseler gibi Hunlar'a ait birçok eşya bu kurganlardan çıkarılarak Leningrad Ermitage Müzesi’ne mal edilmiştir.

    Bulunan eserler arasında lâke bir kâsenin kitabesinde üç ustanın adı ile Şahlin Sarayı için M.S. 13 yılının 5 Eylül günü yapıldığı yazılıdır. Büyük bir keçe örtü üzerinde Pazırık’taki benzerleri gibi, ince, renkli derilerden kesilmiş parçalarla diğer bir hayvan kavgası canlandırılmıştır. Burada, kanatlı aslana benzer bir grifon arkadan bir geyiğe saldırmaktadır. Burada kompozisyon, daha şematik olmakla beraber, can çekişen geyiğin çok gerçekçi bir görüşle ifade edildiği görülmektedir.

    Yün kumaş üzerine işleme olarak yapılmış diğer bir örtüde, siyah beyaz kaplan çizgileriyle üstte ve altta kaplan başı ve pençeleri işlenerek, serilmiş bir kaplan postu etkisi uyandırılmak istenmiştir. Duvardaki örtülerden biri yün üzerine işlenmiş olarak su bitkileri arasında kaplumbağalar ve balıklardan ibaret bir kompozisyon göstermektedir.

    Altıncı kurganda bulunan bir işleme, kıvrak atları ile Hun süvarilerini canlandırmaktadır.

    Yirmi ikinci kurganda, duvara asılı ve büyük bir ustalıkla yapılmış yün işlemede çok canlı, kuvvetli bir portre özelliği olan bıyıklı iki insan başı bilhassa dikkat çekmektedir. Bunlar daha sonra Göktürler ve Uygurlarda portre sanatının öncüleri olarak görülebilir








  2. Acil

    Hunlarda bilim ve sanat isimli yazıya yorum yazın.





  3. Sponsor Bağlantılar
+ Yorum Gönder


hunlarda sanat