+ Yorum Gönder
Edebi Türler ve Kompozisyon Örnekleri Forumunda Kompozisyon hangi bölümlerden oluşur sesli dinle Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Gizli @ yara
    Özel Üye

    Kompozisyon hangi bölümlerden oluşur sesli dinle








    Kompozisyon hangi bölümlerden oluşur




    Üzerinde düşündüğümüz, yazı yazma, söz söyleme gereğini duyduğumuz her şey konudur. Bu bir olay, varlık, bir düşünce, gözlem ya da bir sorun olabilir. Konular niteliklerine göre bazı türlere ayrılır:
    TOPLUMSAL KONULAR
    Toplumun tümünü ya da bir kesimini ilgilendiren konulardır: Köyden kente göç, nüfus artışı, çevre kirlenmesi gibi.
    BİREYSEL KONULAR
    Kişilerin özel sorunlarına dayanan konulardır: Bir kişinin süslenme şekli, tertipli ya da dağınık oluşu gibi konular özel niteliklidir.
    Konular; soyut ya da somut konular, yerel ve verensel konular şeklinde de ayrılabilir: Düşünsel bir konudaki yazı soyuttur. Sevgi, barış, ölüm gibi konular evrensel nitelik taşır. Şehrimizin çöp sorunu ise yerel bir konudur.
    Yaşantılarımız, anılarımız, ümitlerimiz, düşlerimiz, sevgilerimiz, gözlediklerimiz, okuduklarımız bizler için birer konu alanıdır.
    KONU SEÇİMİ
    Okuma-yazma çalışmalarında kompozisyon konusunu genelde öğretmen belirler.
    Örnekler:
    * Atatürk’ün “Gelecek çalışkan olanlarındır.” Sözünü açıklayınız.
    * “Elleriyle çalışan adam amale, elleriyle birlikte zihni de çalışan adam usta, zihni ve kalbiyle çalışan adam sanatçıdır.” Sözünden ne anladığınızı belirten bir kompozisyon yazınız.
    * Davranışlarını çok beğendiğiniz bir kişiyi tanıtınız.
    * “Söz var, iş bitirir; söz var baş yitirir.” Atasözünü açıklayınız.
    İYİ BİR KONUNUN ÖZELLİKLERİ
    * Konu ilginç olmalıdır: ilgi duymadığımız bir konuda yaratıcı olamayız.
    * Konu açık ve inandırıcı olmalıdır. Doğruluğuna inanmadığımız bir konuda başarılı bir yazı yazamayız.
    * Konunun macı iyi saptanmalıdır.
    * Okurumuzun kim ya da kimler olduğu hesaba katılmalıdır.
    * Anlatım ve anlatım tekniği belirlenmelidir.

    2.AMAÇ
    Her yazının bir amacı vardır. Amaç, bizi yazmaya iten, vermek istediğimiz temel düşüncedir. Konu, bu düşüncelerin aktarılmasında bir araç görevindedir.
    AMACI BELİRLEYEN CÜMLE (ANA DÜŞÜNCE)
    Yazıda amacımızı belirleyen cümleye ana düşünce denir. Ana düşüncenin, yazmaya başlamadan önce belirlenmesi gerekir. Yazının düşünce yapısı ana düşünce üzerine kurulur. Söyleyeceklerimize bu düşünce yön verir.
    Ana düşünce cümlesinin yazıda belli bir yeri yoktur. Yazını başında, ortasında verilebileceği gibi tümüne de yansıtılmış olabilir.
    Amaç ya da ana düşünce, konuya bakış açımızla yakında ilgilidir. Aynı konuyu ele alan iki öğrenci, farklı yorumlarda bulunabilirler. Aynı konu üzerinde ayrı ana düşüncelerle karşımıza çıkarlar. Kuşkulanmayı bir zekâ belirtisi sayanlar olduğu gibi, hastalık şeklinde değerlendirenler de vardır.
    AMACI GERÇEKLEŞTİRMEK İÇİN GÖZLEM YAPMALIYIZ (Bakmasını Bilmeliyiz)
    Bir konuda söyleyeceklerimizin olabilmesi, o konu üzerinde gözlem ve yaşantılarımızın bulunmasına bağlıdır. Bir nesneye uzun süre bakmak, o nesnenin ayrıntılarını daha iyi görmemizi sağlar. Gözlem ve yaşantılarımızın olmadığı bir konuda başarılı bir yazı yazamayız. Hayatında hiç deniz görmemiş olan bir öğrenci, denizdeki fırtınayı anlatamaz. E. Hemingway’in dediği gibi “Yaşanmadan yazılmaz.”
    OKUMALI VE ARAŞTIRMALIYIZ
    Yeryüzündeki olaylara ve sorunlara ilk bakan biz değiliz. Bizden önce nice kişiler birçok sorunlara eğilmişler; bunlarla ilgili düşüncelerini yazılaştırmışlardır. Bu kültürel kaynaklardan yararlanmalıyız.
    Okuma ve araştırmalarımızı, gözlem ve düşüncelerimizle pekiştirmemiz gerekir. Söyleyeceklerimiz inandırıcı olmalıdır. “Yalnız gözleri olmak yetmez, onlardan yararlanmayı da öğrenmeli insan.”

    3.PLÂN VE PLÂNIN YARARLARI
    “Plansız bir yazı üzerine adres yazılmamış mektuba benzer.”
    Söyleyeceklerimiz, gözlem ve yaşantılarımızı, bir plana uygun şekilde sıralamamız gerekir. Neyi, nerede, niçin kullanacağımızı bilmek zorundayız. Söylediklerimizi böyle bir düşünsel düzene (plâna) dayandırmazsak yazımız bütünlüğe kavuşmaz, yönünü yitirir. Söylemeyi düşündüklerimiz arasında bağlantı kopar; denge bozulur. Bir yazıda birlik, denge ve canlılık şarttır.
    Plân söyleyeceklerimiz denetimden geçirme, aralarındaki bağlantıya göre sıralama ve biçimlendirmedir. Bir mektup yazmadan tutun da bir fıkra, bir roman yazmaya kadar tüm anlatım biçimlerinde plân uygulamak zorundayız.
    Roman, öykü gibi uzun bir yazı yazacaksak zihnimizde beliren plânı bir kağıda geçirmek yararlı olur.
    Yaptığımız plâna her zaman sıkı sıkıya bağlı kalamayız. Yazma sırasında bazı değişiklikler yapmamız doğaldır. Bu durum plânın gereksizliği anl!!!!! gelmez. Plân yazımız için bir amaç değil, araçtır. Onu dilediğimiz şekilde kullanabiliriz.
    * Plân, düşünce ve duygularımızın en etkili şekilde anlatılmasına katkıda bulunur.
    * Konuda birlik ve dengeyi sağlar.
    * Konuda, gereksiz duygu ve düşüncelerin ayıklanmasını sağlar.
    * Plânlı yazı yazan kişi, kararsızlık ve dağınıklıktan kurtulur.
    PLÂNIN BÖLÜMLERİ
    1.GİRİŞ BÖLÜMÜ
    Konunu tanıtıldığı bölümdür. Açık, sade ve ilgi çekici olmalıdır; çok uzun tutulmamalıdır.
    2.GELİŞME BÖLÜMÜ
    Konuyla ilgili gözlemlerin, betimlemelerin, kanıtların bulunduğu bölümdür. Merak ve kuşku en üst düzeye çıkmıştır. Yazar, amacını bu bölümde gerçekleştirir.
    3.SONUÇ BÖLÜMÜ
    Ele alınan konunun bitirildiği bölümdür. İleri sürülen düşünceler ve anlatılan olaylar özlü ve kesin bir şekilde sonuçlanır. Sonuç bölümü de giriş bölümü gibi ilgi çekici olmalıdır. Sonuç bölümü bir atasözü,
    Bir özdeyiş ya da şiirle bitirilebilir.








  2. Ezlem
    Üye





    Kompozisyon giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşur. Giriş bölümünde konu ve konunun amacı belirtilir. Gelişme bölümümde konu tüm özellikleri ile anlatılır. Sonuç bölümünde konunun son noktası konulur. Üç bölümden oluşan kompozisyon her konuda yazılabilir.




+ Yorum Gönder