+ Yorum Gönder
Eğitimle ilgili Bilgiler ve Misafir Soruları Arşiv Forumunda kordinat sistemi Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Ziyaretçi

    kordinat sistemi








    kordinat sistemiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiii







  2. Mine
    Devamlı Üye





    kordinat sistemi
    Koordinat Sistemleri

    Düzlemde bir noktanın yerinin nasıl belirlendiğini biliyoruz. Şmdi gök küresi üzerindeki bir noktanın yerini belirlemekle işe başlayalım. Gök küresi, dönen bir küre olsun. Şekilde görüldüğü gibi bu, bir dönme ekseni gerektirir.

    Şekil 1.2: (a) A noktasından geçen küçük çember ve büyük çember. (b) Temel düzleme ve keyfi seçilmiş bir D noktasına göre A noktasının yerini belirleyen iki açı: BOA ve DOB

    Dönme ekseni kürenin merkezinden geçer ve gök küresini kutup noktaları denen iki noktada deler. Yer'in dönme eksenine Yer'in merkezinde dik olan bir düzlemi göz önüne alalım. Bu düzleme, ekvator düzlemi denir. Yer için ekvator düzlemi olarak isimlendirilen bu temel düzlem diğer koordinat sistemlerinin herbirinde özel isimler alır. Şekil 1.2'de görülen A noktasının yerini belirlemek isteyelim. Bunun için dönme ekseninden ve A noktasından geçen bir düzlem geçirelim. Şekil 1.2 (a)'da görüldüğü gibi bu düzlemle kürenin arakesiti, kürenin kutuplarından ve A noktasından geçen büyük bir çember yayıdır. PA yayı ile ekvatorun kesim noktası B, kürenin merkezi O olmak üzere BOA açısı, A noktasının temel düzlemden olan açısal uzaklığıdır. Yer küre için BOA açısına, A noktasının enlemi denir.

    Şimdi, ekvator düzlemine paralel olan ve A noktasından geçen bir düzlem geçirelim (Şekil 1.2 (a)). Bu düzlemle kürenin arakesiti olan çemberin yarıçapı, temel düzlemle kürenin arakesiti olan çemberin yarıçapından küçüktür. Burada iki tanım verelim: Birincisi, "Büyük çember": Küre merkezinden geçen düzlemle kürenin arakesitine denir. Buna göre temel düzlem üzerindeki temel çember bir büyük çemberdir. PAP' yayı bir büyük çemberin yarısıdır. İkincisi, "Küçük çember": Kürenin merkezinden geçmeyen herhangi bir düzlemle kürenin arakesitine denir. Şekildeki küçük çember, temel düzleme paralel alındı .

    Tekrar Şekil 1.2(a)'ya dönelim. Küçük çember üzerindeki bütün noktaların, temel düzlemden olan açısal uzaklıkları aynıdır. Yer küre için bu küçük çember üzerinde bulunan bütün noktalar aynı enleme sahiptir, deriz. A noktasının yerini tek anlamlı olarak belirleyebilmek için, bu defa bir başlangıç düzleminden itibaren ölçülen ikinci bir açıya ihtiyacımız vardır. Bunun için bir başlangıç noktası alınır. Şekil 1.2(b) deki D noktası böyle bir noktadır. Burada DOB açısı, B noktasından geçen büyük çember üzerindeki yayı temsil eder. Tekrar Yer küremize dönersek; PDP' çemberi, Greenwich'ten (İngiltere) geçen meridyeni ve DOB açısı, A noktasının boylamını temsil eder.

    Çizelge 1.1: Astrononomide çok kullanılan dört kordinat sistemi.
    Koordinat sisteminin adıTemel düzlemBoylam ölçümünün temel düzlemde başlangıç noktasıEnlem, boylam adlarıUfuk UfukGüney noktasıazimut, yükseklikEkvatorGök ekvatoruγ noktası sağ açıklık, dik açıklık
    SaatGök ekvatoruγ noktası saat açısı, dik açıklık
    EkliptikEkliptik düzlemiγ noktası ekliptik boylamı, ekliptik enlemi


    Yukarıda anlatılanlardan, küre üzerindeki bir noktanın yerini belirlemek için iki açıya gereksinim olduğu anlaşılmaktadır. Bunlardan biri; noktanın temel düzlemden olan açısal uzaklık, diğeri seçilen başlangıç noktasından olan ve temel düzlem üzerinde ölçülen açısal uzaklıktır. Genel olarak koordinat sistemleri, seçilen temel düzleme göre adlandırılır. Çizelge1.1' de astronomlar tarafından en çok kullanılan dört kordinat sistemi için temel düzlem, boylam ölçümünün başlangıç noktası ve kordinatların özel isimleri not edilmiş ve bunlar Şekil 1.3'te gösterilmiştir.






+ Yorum Gönder