+ Yorum Gönder
Biyografi ve Osmanlı Biyografileri Forumunda Sofu Mehmet Paşa Kimdir Sofu Mehmet Paşanın Tarihteki Yeri Konusunu Okuyorsunuz..
  1. HARBİKIZ
    Moderator

    Sofu Mehmet Paşa Kimdir Sofu Mehmet Paşanın Tarihteki Yeri








    Sofu Mehmet Paşa Kimdir

    Kapıkulu süvarilerinden iken defterdar meşhur Baki Paşa’ya intisab ederek kethüdası olmuş 1038 Safer 1628 Ekim’de yeniçeri ağası Halil Paşa Erzurum valiliğine tayin edilerek Baki Paşa kethüdası Sofu Mehmet Ağa da yeniçeri ağalığına gönderildi, ise de yine aynı sene Kasım’da (Rebiülevvel 16) azledilmiştir. Sofu Mehmet Paşa 1046 H.-1636 M. de Aydın mahassılı bulunurken, katlolunan İbrahim Efendi’nin yerine başdefterdar olup 1049 H.-1639 M.’da azledilmiş ve 1051 H.- 1641 M.’de ve Kemankeş Kara Mustafa Paşa sadaretinde tekrar başdefterdar olarak malî ıslahat ile sikkenin düzeltilmesinde hizmeti görülmüştür

    Sofu Mehmet Pasa.jpg

    Sofu Mehmet Paşa, Kemankeş’in ölümünden sonra yani 1053 sonlarında (1644 başları) Kara Hüseyin Paşa’nın yerine tekrar başdefterdar olup 1055 Şevval ve 1645 Kasım’da azlolunup yerine yeniçeri ağası olan Musa Paşa tayin edilip aynı zamanda vezirlik de verilmiştir.
    Sofu Mehmet Paşa, defterdarlıktan son defaki azli üzerine Yenikapı tarafındaki konağında oturup Yenikapı mevlevî şeyhi Doğanı Hüseyin Dede dervişlerinden olması nedeniyle Yenikapı mevlevihanesine devam ettiği sırada Sultan İbrahim’in hal’ini îcabettiren ayaklanmada tecrübesine binaen ocaklılar kendisini sadrâzam seçmişlerdir. Bu ayaklanmada, Hezarpâre Ahmet Paşa’nın saklanması üzerine kendisinden mühr-i hümayun alınmadığından hasodabaşıdaki mühr-i hümayun yeni vezir-i azama verilmiş ve pâdişâh kendisinden damadı olan Hezarpâre Ahmet Paşa’nın öldürülmemesini istemiş ise de ocaklı bunu kabul etmediğinden Sofu Mehmet Paşa bunu pâdişâha arzetmek üzere saraya gitmiş fakat dayak yiyerek geri dönüp sadaretten istifa etmiş, lâkin ocaklı istifayı kabul etmemiştir; yeni vezir-i âzam, saltanattan hal’inden az sonra öldürülen Sultan ibrahim’in katlinde bizzat bulunmuştur.
    Sofu Mehmet Paşa, yedi yaşındaki çocuk hükümdarın (IV. Mehmet’in) ilk 10 ayında saltanat atabeyi olarak ocak ağalarıyla beraber devlet işlerini görmüştür. Sadrâzam, bazı icraata başlayarak hazine masraflarını bir dereceye kadar azaltıp maaşlardan tasarruf ile fazla vazifeleri kaldırmak suretiyle gelir ile gideri mümkün mertebe dengeye yaklaştırmak istemiş ve bu icraati dolayısıyla sipahilerin isyanlarını yeniçeri ocağının yardımıyla bertaraf etmiş ise de bu yardım dolayısıyla her işe burnunu sokmak isteyen yeniçeri ağası Murat Ağa ile arasının bozulması ve istediği gibi hareketine mâni olan Büyük Valide Kösem Sultan’in düşmanlığı yüzünden Sofu Mehmet Paşa’nın eski serbestisine halel gelmiş ve o sırada donanmanın Venediklilere mağlûp olması vezir-i âzamın kusuruna isnad edilerek 1059 Cemaziyelâhır ve 1649 Haziran ayında azlolunup yeniçeri ağası Kara Murat Ağa sadrâzam olmuştur.
    Sofu Mehmet Paşa azlini müteakib bir hafta kadar bostancıbaşı hapsinde bulunduktan sonra Malkara’ya, sürgün edilerek yeni vezir-i âzam Kara Murat Paşa’nın tesiriyle öldürülmüştür. Kabri oradadır. Tarihlerin kayıtlarına göre ölümünde 80 yaşını geçmişti. Vecihi ile Kara Çelebizâde, Sofu Mehmet Paşa’nın icraatini medh u sena etmekte iseler de Kâtip Çelebi aksini yazmaktadır; her üçü de aynı zamanda yaşamış ve icraatını yakından görmüş olduklarından aralarındaki büyük farkın sebebi anlaşılamamaktadır; fakat tarihî olaylar iyice incelenecek olursa Sofu Mehmet Paşa’nın bir hayli kusuru ve sofuluk perdesi altında bazı mezalimi görüldüğü için uluorta meth u senası doğru olamamakla beraber karışık bir devirde ve padişah hal ve katlinde bulunarak ocak ağalarının devlet işlerine müdahaleleri arasında hükümet icraatini I. Mustafa zamanında olduğu gibi ayağa düşürmemiş ve ağalar ile Büyük Valide Sultan’ı her işe karıştırmadığı için onların husumetine kurban gitmiş olduğu anlaşılıyor.
    Sofu Mehmet Paşa’nın Yenikapı yakınında kaleye bitişik camii ile Ayasofya tarafında da bir camii ve Nallı mescid yakınında bir medresesi vardı.








  2. AYFER
    Bayan Üye





    Osmanlıda devlet adamı olan Sofu Mehmet Paşa, 1648-1649 tarihleri arasında dokuz ay on beş gün sadrazamlık yapmıştır. Aslen Bosnalı'dır. 1649 yılında Malkara'da ölmüştür.




+ Yorum Gönder