+ Yorum Gönder
Tarih Arşivi ve Osmanlı Tarihi Forumunda Osmanlının 4 büyük mührü Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Aycan
    Devamlı Üye

    Osmanlının 4 büyük mührü








    Osmanlının 4 büyük mührü


    İstanbul’da önümüzdeki 17 Aralık günü tarihimiz bakımından son derece önemli bir obje 140 milyar lira (140 bin YTL) başlangıç fiyatıyla açık arttırmaya çıkacak: Sultan Vahideddin’in dolayısıyla da Osmanlı İmparatorluğu’nun son "mühr-i hümáyun"u yani devlet mührü.

    Sultan Vahideddin’den hoşlanırsınız veya hoşlanmazsınız bu işin başka tarafıdır. Ama satılacak olan mührün tarihi önemi Sultan Abdülhamid’e ait olan ve Paris’te bundan sekiz sene önce mezata konduğu zaman Türkiye’nin gündemini haftalarca meşgul eden diğer mühürlerden çok daha fazladır. Zira şimdi Çankaya Köşkü’nde bulunan "cumhurbaşkanlığı mührü" Türkiye Cumhuriyeti için ne ise mezata çıkacak olan mühür de Osmanlı İmparatorluğu için odur. Kurduğumuz bir önceki devletin son ve en önemli sembolüdür ve yeri de Topkapı Sarayı’ndaki diğer mühr-i hümáyunların yanıdır. Şimdi bu mührün saraya gitmesini sağlayacak gönlü zengin bir Türk aranıyor.

    İSTANBUL’da önümüzdeki 17 Aralık günü yapılacak olan bir mezatta Osmanlı tarihi bakımından son derece önemli bir obje satışa çıkıyor: Osmanlı İmparatorluğu’nun son padişahı Sultan Vahideddin’e ait olan "mühr-i hümáyun" yani son devlet mührü.

    "Mühr-i hümáyun"un ne demek olduğunu
    www.alasayvan.net bilmeyenler için kısaca anlatayım: Üzerinde padişahın tuğrasının hakkedilmiş olduğu som altından bir mühürdür buna "saltanat mührü" yahut "mühr-i şerif" yani "şerefli mühür" de denir.


    osmanlnn4bykmhr1.jpg
    Müslüman hükümdarların Abbasi Halifeleri’nden itibaren tahta çıkmalarından hemen sonra yaptıkları ilk iş isimlerinin yahut kendileriyle ilgili bir alámetin bulunduğu birkaç adet mühür kazdırmaktı ve Osmanlı hükümdarları da bu geleneğe uydular.

    Padişahlar kazdırdıkları mühürlerden birini kendilerinde tutar diğerini o zamanın başbakanı olan sadrazama verirlerdi. Sadrazam padişahın "mutlak vekili" idi ve bir devlet adamının bu göreve getirilmesinin öncelikli protokol şartı hükümdarın mührünün o kişiye teslim edilmesiydi. Mührü alan sadrazam bunu kese içerisine koyar saygı gereği vücudunun mutlaka üst kısmında muhafaza eder yanından hiçbir şekilde ayırmazdı. Hattá Tanzimat döneminin meşhur devlet adamı Sadrazam Áli Paşa’nın hamama bile mühr-i hümáyun ile girdiği söylenirdi


    osmanlnn4bykmhr2.jpg
    TAYİNDE VE AZİLDE

    Mührün geri alınması sadrazamın azledilmesi demekti. Saraydan gelen görevlilerden birinin mührün iadesini istemesi padişahın sadrazamı azlettiği anlamına gelir ve alınan mühür sadaret makamına getirilen yeni devlet adamına verilirdi.

    İşte Osmanlı İmparatorluğu’nun son mührü yani son padişah Sultan Vahideddin’in kendisinde bulunan mühr-i hümáyun önümüzdeki 17 Aralık günü Portakal Sanat ve Kültür Evi’nde yapılacak olan mezatta 140 milyar lira başlangıç fiyatla açık arttırmaya çıkartılacak.

    Şimdi bu mührün hikáyesini yani mezata konmasına kadar uzanan macerasını anlatayım:

    1918’in 4 Temmuz günü Osmanlı tahtına çıkan Sultan Vahideddin de kendisinden önceki hükümdarların yaptığını yaptı ve ilk iş olarak üzerinde tuğrasının bulunduğu iki adet mühr-i hümáyun kazıttı. Mühürlerden birini gelenekler uyarınca tayin ettiği sadrazamlarına veren padişah diğer mührü kendisinde tuttu.


    osmanlnn4bykmhr3.jpg
    SADRAZAMI DÜNÜRÜYDÜ

    Sultan Vahideddin’in son sadrazamı aynı zamanda dünürü olan Tevfik Paşa idi. Osmanlı İmparatorluğu’nun da son sadrazamı olan Tevfik Paşa padişahın 17 Kasım 1922 sabahı Türkiye’den ayrılması üzerine mührü iade edecek bir makam bulamaması üzerine saltanat mührünü 1936’daki vefatına kadar bizzat muhafaza etti. Mühr-i hümáyunu hayatının son günlerinde "Ben mührü geri verecek padişah bulamadım. Bu devletin şerefidir dikkat et antikacılara falan gitmesin" diyerek padişahın büyük kızı Ulviye Sultan’ın eşi olan oğlu İsmail Hakkı Okday’a verdi. Mühür Okday’ın 1977’deki vefatından sonra kızı ve dolayısıyla Sultan Vahideddin’in de büyük torunu olan Hümeyra Hanımsultan’a (Özbaş) onun da 2000 yılında vefat etmesi üzerine çocukları Halim ve Hanzade Özbaş’a intikal etti. Bu mühr-i hümáyun şimdi İzmir’de yaşayan Özbaş kardeşler tarafından muhafaza ediliyor.








  2. Aycan
    Devamlı Üye





    MÜHÜR KIZINA KALDI

    Padişahın kendisinde bulunan ikinci mühür ise Sultan Vahideddin’in 1926’nın 16 Mayıs’ında İtalya’nın San Remo kasabasında hayata veda etmesi üzerine küçük kızı Sabiha Sultan’a Sabiha Sultan’ın 1971’deki vefatından sonra da onun büyük kızı Neslişah Sultan’a (Osmanoğlu) geçti. Bir ara Hanzade Sultan’da yani Neslişah Sultan’ın kızkardeşinde kalan mühür Hanzade Sultan’ın da hayata 1998’de veda etmesi üzerine Sultan Vahideddin’in torun çocuklarına intikal etti ve ailenin ifadesiyle "saltanat mührünün kıymetini bilmeyen bir torun" tarafından geçtiğimiz senelerde elden satıldı. Mührü 17 Aralık’ta yapılacak olan mezata bu yeni sahibi koydu.

    Belki hatırlarsınız: Sultan İkinci Abdülhamid’in bundan sekiz sene önce Paris’te mezata çıkan özel mühürleri Türkiye’nin gündemini haftalarca meşgul etmişti. Abdülhamid’in Hotel Drouot’da satılan mühürlerini Nezih ve Zeynel Ábidin Erdem kardeşler satın almışlar ve daha sonra törenle Topkapı Sarayı’na hediye etmişlerdi.


    SARAYA GİTMESİ LÁZIM



    17 Aralık’ta Portakal Sanat ve Kültür Evi’nde açık arttırmaya çıkacak mühr-i hümáyunun hikáyesi işte böyle Sultan Vahideddin’den hoşlanırsınız veya hoşlanmazsınız bu işin başka tarafı. Ama satılacak olan mührün taşıdığı tarihi önem Paris’te mezata konan diğer mühürlerden çok daha fazla.


    osmanlnn4bykmhr4.jpg
    İstanbul’da önümüzdeki 17 Aralık günü tarihimiz bakımından son derece önemli bir obje 140 milyar lira (140 bin YTL) başlangıç fiyatıyla açık arttırmaya çıkacak: Sultan Vahideddin’in dolayısıyla da Osmanlı İmparatorluğu’nun son "mühr-i hümáyun"u yani devlet mührü.

    Sultan Vahideddin’den hoşlanırsınız veya hoşlanmazsınız bu işin başka tarafıdır. Ama satılacak olan mührün tarihi önemi Sultan
    www.alasayvan.net Abdülhamid’e ait olan ve Paris’te bundan sekiz sene önce mezata konduğu zaman Türkiye’nin gündemini haftalarca meşgul eden diğer mühürlerden çok daha fazladır. Zira şimdi Çankaya Köşkü’nde bulunan "cumhurbaşkanlığı mührü" Türkiye Cumhuriyeti için ne ise mezata çıkacak olan mühür de Osmanlı İmparatorluğu için odur. Kurduğumuz bir önceki devletin son ve en önemli sembolüdür ve yeri de Topkapı Sarayı’ndaki diğer mühr-i hümáyunların yanıdır. Şimdi bu mührün saraya gitmesini sağlayacak gönlü zengin bir Türk aranıyor.

    İSTANBUL’da önümüzdeki 17 Aralık günü yapılacak olan bir mezatta Osmanlı tarihi bakımından son derece önemli bir obje satışa çıkıyor: Osmanlı İmparatorluğu’nun son padişahı Sultan Vahideddin’e ait olan "mühr-i hümáyun" yani son devlet mührü.

    "Mühr-i hümáyun"un ne demek olduğunu bilmeyenler için kısaca anlatayım: Üzerinde padişahın tuğrasının hakkedilmiş olduğu som altından bir mühürdür buna "saltanat mührü" yahut "mühr-i şerif" yani "şerefli mühür" de denir.





    Müslüman hükümdarların Abbasi Halifeleri’nden itibaren tahta çıkmalarından hemen sonra yaptıkları ilk iş isimlerinin yahut kendileriyle ilgili bir alámetin bulunduğu birkaç adet mühür kazdırmaktı ve Osmanlı hükümdarları da bu geleneğe uydular.

    Padişahlar kazdırdıkları mühürlerden birini kendilerinde tutar diğerini o zamanın başbakanı olan sadrazama verirlerdi. Sadrazam padişahın "mutlak vekili" idi ve bir devlet adamının bu göreve getirilmesinin öncelikli protokol şartı hükümdarın
    www.alasayvan.net mührünün o kişiye teslim edilmesiydi. Mührü alan sadrazam bunu kese içerisine koyar saygı gereği vücudunun mutlaka üst kısmında muhafaza eder yanından hiçbir şekilde ayırmazdı. Hattá Tanzimat döneminin meşhur devlet adamı Sadrazam Áli Paşa’nın hamama bile mühr-i hümáyun ile girdiği söylenirdi.


    TAYİNDE VE AZİLDE

    Mührün geri alınması sadrazamın azledilmesi demekti. Saraydan gelen görevlilerden birinin mührün iadesini istemesi padişahın sadrazamı azlettiği anlamına gelir ve alınan mühür sadaret makamına getirilen yeni devlet adamına verilirdi.

    İşte Osmanlı İmparatorluğu’nun son mührü yani son padişah Sultan Vahideddin’in kendisinde bulunan mühr-i hümáyun önümüzdeki 17 Aralık günü Portakal Sanat ve Kültür Evi’nde yapılacak olan mezatta 140 milyar lira başlangıç fiyatla açık arttırmaya çıkartılacak.

    Şimdi bu mührün hikáyesini yani mezata konmasına kadar uzanan macerasını anlatayım:

    1918’in 4 Temmuz günü Osmanlı tahtına çıkan Sultan Vahideddin de kendisinden önceki hükümdarların yaptığını yaptı ve ilk iş olarak üzerinde tuğrasının bulunduğu iki adet mühr-i hümáyun kazıttı. Mühürlerden birini gelenekler uyarınca tayin ettiği sadrazamlarına veren padişah diğer mührü kendisinde tuttu.






    SADRAZAMI DÜNÜRÜYDÜ

    Sultan Vahideddin’in son sadrazamı aynı zamanda dünürü olan Tevfik Paşa idi. Osmanlı İmparatorluğu’nun da son sadrazamı olan Tevfik Paşa padişahın 17 Kasım 1922 sabahı Türkiye’den ayrılması üzerine mührü iade edecek bir makam bulamaması üzerine saltanat mührünü 1936’daki vefatına kadar bizzat muhafaza etti. Mühr-i hümáyunu hayatının son günlerinde "Ben mührü geri verecek padişah bulamadım. Bu devletin şerefidir dikkat et antikacılara falan gitmesin" diyerek padişahın büyük kızı Ulviye Sultan’ın eşi olan oğlu İsmail Hakkı Okday’a verdi. Mühür Okday’ın 1977’deki vefatından sonra kızı ve dolayısıyla Sultan Vahideddin’in de büyük torunu olan Hümeyra Hanımsultan’a (Özbaş) onun da 2000 yılında vefat etmesi üzerine çocukları Halim ve Hanzade Özbaş’a intikal etti. Bu mühr-i hümáyun şimdi İzmir’de yaşayan Özbaş kardeşler tarafından muhafaza ediliyor.

    MÜHÜR KIZINA KALDI

    Padişahın kendisinde bulunan ikinci mühür ise Sultan Vahideddin’in 1926’nın 16 Mayıs’ında İtalya’nın San Remo kasabasında hayata veda etmesi üzerine küçük kızı Sabiha Sultan’a Sabiha Sultan’ın 1971’deki vefatından
    www.alasayvan.net sonra da onun büyük kızı Neslişah Sultan’a (Osmanoğlu) geçti. Bir ara Hanzade Sultan’da yani Neslişah Sultan’ın kızkardeşinde kalan mühür Hanzade Sultan’ın da hayata 1998’de veda etmesi üzerine Sultan Vahideddin’in torun çocuklarına intikal etti ve ailenin ifadesiyle "saltanat mührünün kıymetini bilmeyen bir torun" tarafından geçtiğimiz senelerde elden satıldı. Mührü 17 Aralık’ta yapılacak olan mezata bu yeni sahibi koydu.

    Belki hatırlarsınız: Sultan İkinci Abdülhamid’in bundan sekiz sene önce Paris’te mezata çıkan özel mühürleri Türkiye’nin gündemini haftalarca meşgul etmişti. Abdülhamid’in Hotel Drouot’da satılan mühürlerini Nezih ve Zeynel Ábidin Erdem kardeşler satın almışlar ve daha sonra törenle Topkapı Sarayı’na hediye etmişlerdi.


    SARAYA GİTMESİ LÁZIM


    17 Aralık’ta Portakal Sanat ve Kültür Evi’nde açık arttırmaya çıkacak mühr-i hümáyunun hikáyesi işte böyle Sultan Vahideddin’den hoşlanırsınız veya hoşlanmazsınız bu işin başka tarafı. Ama satılacak olan mührün taşıdığı tarihi önem Paris’te mezata konan diğer mühürlerden çok daha fazla.




    Zira üzerinde Vahideddin’in tuğrasının bulunduğu som altından yapılmış olan bu obje Osmanlı İmparatorluğu’nun son mührüdür. Bugün Çankaya Köşkü’nde bulunan "cumhurbaşkanlığı mührü" Türkiye Cumhuriyeti için ne ise mezata çıkacak olan mühür de Osmanlı İmparatorluğu için odur. Kurduğumuz bir önceki devletin son ve en önemli sembolüdür ve yeri de bence Topkapı Sarayı’nda bulunan en eskisi Fatih Sultan Mehmed’in oğlu İkinci Bayezid’e ait olan diğer mühr-i hümáyunların yanıdır.

    Şimdi bu mührün saraya gitmesini sağlayacak gönlü zengin bir Türk aranıyor.

    Neslişah Sultan büyükbabası Sultan Vahideddin’in diğer mührünü saraya bağışlamıştı

    TOPKAPI Sarayı’na 1998’in 18 Kasım’ında sessiz sadasız ama önemli bir bağış yapılmış Osmanlılar’ın son hükümdarı Sultan Vahideddin’in torunu Neslişah Sultan (Osmanoğlu) büyükbabasının üzerinde "Mehmed Vahideddin" yazılı olan som altından şehzadelik mührünü saraya hediye etmişti.

    Neslişah Sultan büyükbabasının mührüyle beraber hükümdarın tek oğlu olan ve hayata genç yaşta veda eden Şehzade Mehmed Ertuğrul Efendi’nin altın mührünü de saraya bağışlamıştı.

    Mühürlerin sahiplerinin Türkiye’den ayrılışlarının üzerinden 70 küsur sene geçmesinden sonra atalarının sarayına dönüşüne ilgililer dışında şahit olan tek kişi bendim. Sultan Vahideddin’in mührünün saraya tesliminden önce geleneklere uyulmuş ve artık kullanılmaması için üzeri çizilip iptal edilmiş daha sonra ateşte eritilen
    www.alasayvan.net balmumuna basılmış ve çizik olduğu açık şekilde görülmüştü. Böylelikle çok sonraları bile yaşanması muhtemel olan bir belge sahtekárlığının da önüne geçilmişti.

    Neslişah Sultan’ın bağışını sarayın o zamanki müdiresi Dr. Filiz Çağman ile Kültür Bakanlığı’nın yine o zamanki müsteşarı Prof. Dr. Tekin Aybaş teslim almışlardı. Hükümdarın torunu ailesinin 70 küsur sene boyunca muhafaza ettiği hatıranın atalarının sarayına dönmesinden bir hayli memnundu ve "Mührün yerini bulduğunu" söylemiş "Millete intikali gerekiyordu bu intikal aradan çok uzun bir zaman geçtikten sonra yapıldı. Darısı diğerlerinin başına" demişti.

    Sultan Vahideddin’in mühr-i hümáyununun mezata çıkış haberini verirken sekiz sene önceki bu hatırayı da nakletmek istedim.





+ Yorum Gönder


padişah mührü