+ Yorum Gönder
Öğrenci odası ve Soru (lar) ile Cevap (lar) Forumunda Bir insan böbreğini satmalımı Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Ziyaretçi

    Bir insan böbreğini satmalımı








    Bir insan böbreğini satmalımı







  2. Harbi @ kız
    Bayan Üye





    Bir insan böbreğini satmalımı

    Organ nakillerinin yaygınlaştığı 1960′lardan beri, uygun verici organ bulma sorunu var. ABD ve Avrupa’da böbrek bekleme listesinde tahminen 170.000 kişi yer alıyor ve her yıl kuyruğa 5.000 kişi daha katılıyor. Nakil için kullanılan böbreklerin büyük bölümü ölü vericilerden sağlanıyor; ama insanların genellikle tek böbrekle de yaşamlarını sürdürebilmeleri nedeniyle, canlı vericilerden böbrek alma yoluna da gidiliyor – bu oran Britanya’da onda bir, ABD’de dörtte birdir. Canlı vericilerden alınan böbrekler genellikle daha iyi durumda olur ve özellikle akrabalar arasında doku uyuşması olasılığı daha yüksektir. Canlı bir vericiden böbrek alma uyumlu böbreğe sahip birinin kazada can vermesini ya da organa hasar vermeyecek biçimde çarçabuk ölmesini beklemenin korkunç öngörülmezliğini de önler.

    Asıl sorun pek tabii ki herkesin, yardıma koşmaya hazır bir akrabasının bulunmamasıdır. Bu yüzden dünyanın daha zengin ülkelerinde çaresiz böbrek hastaları, gelişmekte olan ülkelerde bir verici arayabiliyor. Böbreğin 5.000 doların epey üzerinde bir para getirmesi nedeni ile, Pakistan ve Kolombiya gibi ülkelerde böbreklerinden birini satmak birçok yoksul insana cazip geliyor. Devletlerin çoğu organ ticaretini önlemeye çalışıyor; ama zengin ülkelerdeki böbrek hastaları sağlık, yoksul ülkelerdeki insanlar da para için her şeyi göze aldığından, yasal izin verilmediği durumlarda bile bu ticaret karaborsada sürüyor. Dünyada her yıl en az 6.000 böbrek alınıp satılıyor. Pakistan’da her beş kişiden en az ikisinin tek böbrekli olduğu birçok köy var.

    Bu ticarete karışanların gerekçesi ise şudur: Ağır bir böbrek hastasına bir böbrek bağışlayarak yardımcı olabilecek biri varsa, bunu niçin yapmasın? Ve böbrek hastası zengin, verici ise yoksul ise çok yoksulsa, şükran borcu cömertçe bir ödeme ile neden gösterilmesin? Böylece iki taraf da yarar görür: Alıcı yeni bir böbreğe kavuşarak yeniden doğarken, verici de eline geçen para ile kendisinin ve belki de bütün ailesinin hayatını değiştirir. Ayn Rand Merkezi’nden David Holcberg’e göre, bu konu kişilerin iradesine bağlıdır: “Bir organ satın alma hakkı yaşama hakkının bir parçasıdır. Yaşama hakkı aklı başında bir kişinin hayatını sürdürmesi için gerekli bütün önlemleri almasını sağlayan bir haktır. Yasa, hayatta kalmayı sağlayacak bir böbreği ya da karaciğeri satın almayı yasakladığında, bu hak anlamsız hale gelir.” Holcberg, yoksul insanların da “akıl yürütme yetisine sahip olduğunu” ileri sürer.

    Fakat haliyle mesele bu kadar basit değildir. Böbrek bağışlamak öyle bir iskemle satın almak gibi gündelik ve zararsız bir işlem değildir. Böbreğin alındığında bir ameliyat geçirmek ve sarsıcı ve oldukça sık biçimde ölümcül olabilir. Bazen gizlice yapılan özensiz bir ameliyat, vericiyi umursamaz biçimde hasta düşürebilir. Ameliyat düzgün yapılsa ve verici tek böbrekle kusursuzca yaşamını sürdürse bile, yedek bir organdan yoksun kalır. Güney Hindistan’da 2004 tsunamisinin ardından bir böbreğini satmış birçok yoksul balıkçı şimdi büyük bir pişmanlık duyuyor.

    Soru, insanın bir organını satmasının doğru olup olmadığı üzerinde durmaz, ama cevap verilmeye değer bir sorudur bu – kanımca cevap “hayır” olmalı. Bir böbreğin karşılıksız ve yüce gönüllü bir tavırla bağışlaması elbette harika bir şeydir. Ancak işin içine para girer girmez, ödeme baskısı başat mesele haline gelir. Başka birinin çaresizliğini sömürme – ve sağlığını tehlikeye atma- olasılığından kaçınamazsınız. Dünyanın zengin ülkelerinde böbreğini para karşılığında veren kişilere rastlanmaması bir tesadüf değildir; böyle durumlar ancak insanların çoğu kez başka seçenek göremedikleri ve kendileri ya da aileleri için daha iyi bir yaşam uğruna sağlıklarını gönüllü olarak feda ettikleri yoksul ülkelerde ortaya çıkar. William Saletan’ın 2007′de Slate dergisinde yazdığı gibi, verici çoğu kez, “paraya sıkışan ve başka yol bulamayan bir balıkçı ya da işsiz ırgattır. Aracılar onu masaya yatırıp böbreğini alırlar ve gelen paranın cüzi bir kısmını verip kendi başına bırakırlar; çünkü ameliyat sonrası bakım başka bir masraf çıkarır. Adam yeterince toparlanıp çalışabilirse, şanslı sayılır.”

    Asıl ilginç olan ise soruda konuya vericinin bakış açısından yaklaşılması ve vericinin bir böbreğini satmasının doğru olup olmadığının sorulmasıdır. Bu noktada cevap açık değildir. Haliyle (nispeten!) zengin bir Batılı olarak, vericinin satması gerektiğini söyleyemeyeceğim gibi, sağlığı pahasına satmayı tercih eden vericinin davranışını uygun bulmayacak durumda da değilim. Herhangi bir kişiyi bir böbreğini satmaya yönelecek bir duruma düşürmeyi asla istemem, ama kendisine ya da ailesine daha iyi bir hayat sağlamak için riskin sıkıntılarını gönüllü olarak üstlenen birisini gayet iyi anlıyorum. Doğrusu, böyle kişileri mecbur eden korkunç eşitsizlikleri kınamakla birlikte, cesaretlerinden dolayı onlara hayranlık duyduğumu bile söyleyebilirim. Eğer soru “benim” bu cesareti gösterip gösteremeyeceğimle ilgili olsa, bu verici rolünü üstlenerek dostlarımın ve ailemin hayıtını dönüştürme ihtimalinden dolayı, ikircikli biçimde “evet” diyebilir ve kendimi bunun sonuçları ile birlikte yaşamaya hazırlayabilirim. İkirciğin sebebi, kendimi riske atmakla ailemin sıkıntılarını azaltmak yerine arttırmak ihtimalidir ve bu da beni caydırmak için yeterli olabilir. Ama soru, “İnsan satmalı mı?” biçiminde olduğuna göre, cevap besbelli ki “hayır” olmalıdır – çünkü bir başkasının değil, ancak vericinin karar verebileceği bir sorudur. Zor bir tercih bu; bu işte “yapmalı” diye bir şey yok…





  3. SuskuN PrenS
    Devamlı Üye
    Bir insan böbreğini satmalımı



    Asıl sorun pek tabii ki herkesin, yardıma koşmaya hazır bir akrabasının bulunmamasıdır. Bu yüzden dünyanın daha zengin ülkelerinde çaresiz böbrek hastaları, gelişmekte olan ülkelerde bir verici arayabiliyor. Böbreğin 5.000 doların epey üzerinde bir para getirmesi nedeni ile, Pakistan ve Kolombiya gibi ülkelerde böbreklerinden birini satmak birçok yoksul insana cazip geliyor. Devletlerin çoğu organ ticaretini önlemeye çalışıyor; ama zengin ülkelerdeki böbrek hastaları sağlık, yoksul ülkelerdeki insanlar da para için her şeyi göze aldığından, yasal izin verilmediği durumlarda bile bu ticaret karaborsada sürüyor. Dünyada her yıl en az 6.000 böbrek alınıp satılıyor. Pakistan’da her beş kişiden en az ikisinin tek böbrekli olduğu birçok köy var.





+ Yorum Gönder