+ Yorum Gönder
Öğrenci odası ve Soru (lar) ile Cevap (lar) Forumunda Pencerelere takılan çift cam sesin yayılmasını nasıl etkiler Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Ziyaretçi

    Pencerelere takılan çift cam sesin yayılmasını nasıl etkiler








    pencerelere takılan çift cam sesin yayılmasını nasıl etkiler







  2. IŞILAY
    Devamlı Üye





    cevap pencerelere takılan çift cam sesin yayılmasını nasıl etkiler


    1. GÜRÜLTÜ


    Gürültünün insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri, özellikle baslangıçta meslek hastalıkları ile ilgili olarak
    yapılmıs olan ve daha sonra genellestirilen çalısmalarla kesinlik kazanmıs ve gürültüye karsı önlem alma
    çalısmaları ön plana çıkmıstır.


    Gürültü hastalığa neden olmaktadır ve sanılanın aksine, hasta olmak için yüksek siddette gürültüye maruz
    kalmaya gerek yoktur. Gürültünün özellikle uyku sırasındaki olumsuz etkisi ciddi sağlık sorunları yaratmaktadır.
    Tıp uzmanlarının konusuna girmeden, Đsviçre'de yapılmıs olan bir sosyopsikolojik arastırmanın çarpıcı sonucunu
    inceleyelim. Gece sokaktan gelen gürültülerden en çok hangisi rahatsız ediyor, sorusuna verilen cevaplar Tablo
    1’de görülmektedir.


    Bu tablodan görüldüğü gibi, trafik gürültüsü sadece islek caddelerin sorunu olmayıp, sakin konut alanları
    diyebileceğimiz bölgeleri de etkilemektedir. Đnsanları gece uyurken en çok rahatsız eden gürültü, arabaların
    sürekli olarak gidip gelmeleri ve buna bağlı olarak kapıları çarpmaları ve arabanın çalıstırılmasında çıkan
    gürültüdür.


    Gürültüye karsı önlem almak için gürültünün nesnellestirilmesi gereklidir. Yani gürültü ölçülmeli,
    değerlendirilmeli, analiz edilip karsılastırılabilmelidir. Bu amaçla kullanılan elektroakustik cihazlara desibelmetre
    adı verilmekte ve gürültü, ses basınç siddeti cinsinden ölçülmektedir.


    2. SES DALGASI VE dB(A)



    Ses dalgası, hava ortamından geçerek kulağımıza ulasır ve beynimizde belli tepkiler ve duygular olusturan
    sinyallere dönüsür. Kulağımızı kapadığımızda gerçi çok daha az duyarız ama gene de biraz duyarız. Bunun
    nedeni, vücudumuzun da uyarılması ve sesin kemiklerimiz üzerinden iletilmesidir. Teypten dinlediğimiz sesimiz
    ile kendi kulağımızla duyduğumuz sesin birbirinden farklı olmasının nedeni de budur.
    Konusurken veya sarkı söylerken vücudumuzu da titretiriz ve titresimler kemik sesi olarak tekrar kulağımızı
    besler. Diğer insanlar bu kemik sesi bilesenini duyamaz.


    Ses basıncı hava basıncına eklenir. Havada olusan ses periyodik bir basınç dalgalanmasıdır; yani ses basıncı
    hava basıncını daima aynı miktarda arttırır ve azaltır.



    Đnsan kulağı çok küçük basınç değismelerini bile algılar; hava basıncında milyarda 0,2 değismeyi bile hisseder.
    Đste bu duyulabilen en küçük ses basıncı 0 dB olarak adlandırılmıstır. Elde edilebilecek maksimum ses basıncı
    ise (patlama sesi hariç) mutlak vakumdan daha fazlasını elde edemeyecek olmamızla belirlenir; ses basıncı
    hava basıncını esit miktarda azaltıp arttırdığı için, yani onun etrafında titrestiği için ve mutlak vakumdan küçük
    olamayacağı için, elde edilebilecek maksimum ses siddeti 190 dB (A)'dir. Bu, mutlak vakum ile hava basıncının
    iki katı arasında bir salınım demektir.



    Ses basıncının bütün bölgesini belirgin bir sekilde gösterebilmek için logaritmik ölçek seçilmistir. Öte yandan
    insan kulağının duyarlılığı da ses dalgaları karsısında logaritmik oranda etkilenmektedir.
    Logaritmik ölçeğin seçiminin pratikte ne anlama geldiğini asağıdaki örnek göstermektedir.
    Bir müzik aleti 100 dB(A) siddetinde ses çıkarmakta olsun; Buna paralel ikinci bir müzik aletini, o da 100 dB(A)
    ses çıkaracak sekilde açalım. Toplam ses siddeti 200 dB(A) olmaz, 103 dB(A) olur. 106 dB(A) ses siddeti elde
    etmek için 4 adet benzer aleti paralel çalıstırmak gerekir.


    SES SĐDDETĐ ARTISI = 10 x log n
    n, aynı siddetteki ses kaynaklarının sayısını vermektedir.
    Ses siddeti farkı 5 dB(A) olan iki aleti (örnek olarak 100 ve 95 dB(A) birlikte çalıstırdığımızda ses siddetinin 1,2
    dB(A) arttığı görülür. Fark 10 dB (A)'ya çıktığında (örnek olarak 90 ve 80 dB(A)), toplam ses siddetinin gene 90
    dB(A) olarak kaldığı görülür. Sonuç hesapla bulunmak istendiğinde asağıdaki formülden faydalanılır:
    L2, daha küçük ses siddetidir ve çıkan sonuç daha büyük ses siddetine eklenir.
    Đnsanın, kulağına gelen sesin iki kat arttığını düsünmesi için ses siddetinin 10 dB(A) artması gereklidir. Halbuki,
    ses siddetinin nesnel olarak iki katına çıkması 3 dB(A)'hk farka esdeğerdir.
    Müzik aleti örneği ile konuyu düsünelim: 8 alet birlikte çalarken kulağımıza gelen gürültünün siddetinin his
    olarak yarıya inmesi için aletlerden 7'sini kapatmamız gerekir; bu 9 dB(A) azalma demektir. 2 alet çalarken
    birini kapatırsak 3 dB(A) azalma olur.
    Bu olgu birçok reklamın insanı aslında yanıltması açısından önemlidir; Ürünümüzle %50 daha az gürültü!
    Bununla aslında 3 dB(A)'lık bir ses siddeti azalması kastedilmektedir; çok daha fazlasını uman insan hayal
    kırıklığına uğrar. Alınan önlemle daima 5-10 dB'lik bir iyilesme elde edilmelidir, yoksa masrafa değmez; çünkü
    sadece ölçü aleti değil esas insan belirgin bir fark hissetmelidir.
    Đnsan kulağı, aynı ses siddetinde ancak farklı frekansta olan iki sesi aynı siddette hissetmeyebilir; tok seslere
    karsı tiz seslerle karsılastırıldığında daha az hassastır. Bu nedenle dB(A) değerlendirilmesi devreye sokulmustur.
    Hemen hemen bütün gürültülerde genis bir frekans bandı söz konusudur. Bu ise ses siddetinin ölçümünü
    olanaksız yapar. Bunu önlemek için çesitli standartlandırılmıs filtreler kullanılır. En çok kullanılan filtre sistemi A
    tipidir ve insan kulağına en yakın olanıdır.
    3. SES ĐLETĐM YOLLARI
    Đlkece sesten iki yolla korunulur: Ses absorbsiyonu (emilmesi, yutulması) ve ses yalıtımı. Bu iki kavram çoğu
    kez birbirleriyle karıstırılır; halbuki çok farklı kavramlardır. Ses absorbsiyonunda, hava parçacıkları yutucu bir
    malzemede (örneğin tasyünü levhalar, gözenekli kopuk plastikler ve benzerleri) sürtünerek ses bir kısmını ısı
    enerjisine dönüstürürler; böylece sesin enerjisi azalır. Ancak bir ses yutucu ile iki odanın arasındaki ses
    yalıtımına etki edilemez. Ses absorbsiyonu deyimi, ses kaynağından çıkan sesin ne kadarının kaynağın
    bulunduğu odada yutulduğunu belirtir.
    Ses yalıtımı deyimi, bir yapı elemanının, yani bir duvarın ya da bir pencerenin bir tarafından diğer tarafına sesin
    ne kadarının geçtiğini belirtir.
    Ses absorbsiyonunun belirlenmesi için ses kaynağı kapatıldıktan sonra oda içindeki yankının sonum süresi
    ölçülür; duvarlar ses yutucu bir malzeme ile kapandığında aynı oda içindeki durum değisikliği ölçülür. Halbuki iki
    oda arasındaki ses yalıtımı, iki odadaki ses siddetlerinin ölçülmesi ile belirlenir.
    Ses, iki ayrı yolla iletilir: Havanın titreserek sesi iletmesi - Katı cismin titreserek sesi iletmesi.
    Ses kaynağından çıkan ses havayı titrestirir; ses dalgalan çarptıkları cisimleri titrestirir, bu cisimler de öbür
    odadaki hava parçacıklarının titresmesine yol açar. Bu olaya havadan ses iletimi adı verilir. Bir yapı elemanının
    bu iletimi engelleme yeteneği, hava sesi yalıtımı olarak adlandırılır.
    Bir duvara çekiç ile vurulduğunda duvarın titresimine yol açılır; bu da yan odada havayı titrestirir.
    Pratikte yürüme sesi çok önem kazanmıstır; bu özel uyarım sekline ayak sesi adı verilir.
    4. SES ÖLÇÜMÜ
    Pencerelerin ses yalıtımı kavramı ile hava yoluyla ses yalıtımı ifade edilmektedir. Bir yapı elemanının hava
    yoluyla ses yalıtımını belirlemek için ses kaynağından ön odada, frekansı 100 Hz ile 4000 Hz arasında değisen
    ve sayısı 16'ya kadar çıkabilen sabit frekanslarda ses çıkartılır. Kaynak odadaki ses siddeti L1 ile yapı
    elemanının ayırdığı arka odadaki ses siddeti L2 ölçülür. Ölçülen değerlerde, ölçüm odasının akustik özellikleri ile
    ilgili bir düzeltme yapılarak fark alınır. Böylece ölçüm yapılan her bir frekans için fark değerler elde edilir: bu
    değerlere transmisyon (iletim) kaybı adı verilir.
    Yapı elemanlarının farklı frekanslarda ses geçirimsizliği, yani transmisyon kaybı farklıdır. Eskiden ölçülen
    değerlerin ortalaması hesaplanır ve "Ro Ortalama Ses Yalıtım Değeri" diye adlandırılırdı. Burada insan kulağının
    farklı frekanslar için duyarlılığı göz önünde bulundurulmuyordu. Bu nedenle çok daha gerçekçi olan "Rw
    Değerlendirilmis Ses Yalıtım Değeri" kullanılmaktadır.
    DIN 52 210'da tanımlanmıs olan Rw değeri, standartta verilen bir norm eğri ile 2 dB'lik bir ortalama sapma
    toleransı kalacak sekilde kaydırma yapılan ölçüm eğrisinin, yeni aldığı seklin 500 Hz'deki değeridir.
    5. YAPI ELEMANINDA SES YALITIMI NEDEN ETKĐLENĐR?
    Yoğun (gözeneksiz), tek plaklı, homojen yapılı yapı elemanlarında ses yalıtımı esas olarak birim alanın ağırlığı
    (kg/m2) ile orantılıdır.
    Düzcam plakasının ses yalıtım değeri 4 mm için 30 dB(A), 15 mm için 37 dB(A)'dır ve kalınlıkla hemen hemen
    doğru orantılı olarak artar.
    Tek plaklı konstrüksiyonlarda yüksek ses yalıtımı elde etmek için çok büyük kütle gerekir. Çift plaklı
    konstrüksiyonlarla çok daha yüksek ses yalıtımı sağlanabilir. Çift duvar olarak da adlandırılan bu yapılarda ses
    yalıtımı:
    - plakların ağırlığına
    - plaklar arası mesafeye
    - plakların birbiri ile bağlantı sekline ve
    - ara bosluğun söndürme(yutma) özelliğine bağlıdır.
    Genel olarak, plaklar arası mesafe arttıkça ses yalıtımı artar. Plaklar arası mesafe ile plakların kütlesi ters
    orantılıdır; yani ses yalıtımını değistirmeden plakların kütlesini yarıya indirmek için, ara mesafeyi iki katına
    çıkarmak gerekir.
    Plaka sayısını arttırarak ses yalıtımını arttırmak yanlıs bir düsüncedir; bu sekilde ısı yalıtımı artar. Aynı kütlede
    ve aynı toplam kalınlıktaki üç plaklı bir elemanın ses yalıtımı daha kötüdür.
    6. CAMIN SES YALITIMI
    Tek camın ve ikili ya da üçlü cam ünitesinin ses yalıtımı pratikte laboratuar deneyleri ile bulunmaktadır. Buraya
    kadar anlatılanlar da göz önünde bulundurulduğunda pencere camları için sunlar geçerlidir:
    A- Camın kalınlığı arttıkça ses yalıtımı doğrusal olarak artar.
    B- Yoğunluğu normal camdan daha fazla olan camların ses yalıtımı daha iyidir.
    C- Çift cam ünitesinin, iki camın toplam kalınlığına esit tek cama göre ses yalıtımı daima daha iyidir denemez.
    Ara mesafe az ve cam kalınlıkları küçük ise, tek cam daha iyidir; belirli bir kalınlık ve ara mesafeden sonra çift
    cam ünitesi daha iyi ses yalıtımı sağlar.
    D- Çift cam ünitesinde ara mesafe arttıkça, cam kalınlıklarının artmamasına rağmen ses yalıtımı iyilesir.
    E- Çift cam ünitesinde, toplam cam kalınlığını esit olarak ikiye bölmek yerine farklı kalınlık uygulanırsa (örnek
    olarak 6+6 yerine 4+8), daha iyi ses yalıtımı elde edilir.
    F- Çift cam ünitesinde ara bosluk hava yerine yoğunluğu daha büyük bir gazla (örnek olarak SF) doldurulursa
    ses yalıtımı iyilesir.
    G- Toplam cam kalınlığını üçe bölerek elde edilen ve ünite toplam kalınlığı aynı bırakılan bir uçlu cam ünitesinin
    ses yalıtımı, çift cama göre daha kötüdür.
    H- Cam kalınlıklarının ve ara mesafenin değismesi ile frekans eğrisi de yepyeni bir sekil alır ve bu sekil eskisine
    paralel değildir. Buna göre, ayrıntılı inceleme gerektiren durumlarda, yani belirli frekanstaki gürültülere karsı
    özel önlem aranan yerler için, R değeri yeterli olmaz, toplam eğriyi bilmek gerekir.
    7. PENCERENĐN SES YALITIMI
    Camın takılı olduğu çerçevenin değisik özellikleri, camın ses yalıtımını etkiler. Buna göre ses yalıtımı sunlardan
    etkilenir:
    - Çerçeve malzemesi ve boyutları (ağır bir çerçeve ses yalıtımım arttırır)
    - Camın çerçeveye bağlantı sekli (kalın, elastik contalı bir bağlantı ses yalıtımını arttırır)
    - Çerçevenin derz sızdırganlığı (derzlerin bir sıra veya daha iyisi iki sıra elastik conta ile sızdırmaz hale
    getirilmesi ses yalıtımını arttırır; contasız derzlerin ses yalıtımı çok kötüdür)
    - Çerçevenin duvara bağlantısındaki kalite.
    Binaların dıs gürültülere karsı ses yalıtımında zayıf nokta penceredir. Farklı cam ve çerçeve kombinasyonu ile
    farklı ses yalıtım değeri Rw elde edileceği doğaldır.Pencerenin takılacağı odanın kullanım amacı ve cadde ile
    konumu ile caddenin özelliği göz önünde bulundurularak 6 ayrı gruba ayrılabilecek farklılıkta pencere istenebilir.
    Bu kademelere bağlı olarak cam/çerçeve kombinasyonunun hangi özellikte olması gerektiği asağıdaki tabloda
    gösterilmistir.
    bakınız: 8
    Tablodan görüldüğü gibi, pencerenin R\v değeri, içine takılan camın Rw değeri ve çerçevenin derzlerinin conta
    ile sızdırmaz hale getirilis seklinden özellikle etkilenmektedir. Bu nedenle, bir pencere sisteminin ses yalıtımını
    belirten Rw değeri, mutlaka conta ve derzleri, camın takılıs sekli, cam özelliği ve pencere dıstan dısa ölçüsü ile
    birlikte verilmelidir. Bu değer, bu konuda uzmanlasmıs, yetkili kurum laboratuarlarında ölçüm yolu ile
    hesaplanmakta ve bir belge ile verilmektedir.
    8. PENCERE - DUVAR KOMBĐNASYONUNUN ORTAK SES YALITIMI
    Duvar ve içinde pencere veya kapıdan olusan bir dıs cephenin veya ara duvarın ortak ses yalıtımı asağıdaki
    formül yardımıyla yaklasık olarak hesaplanabilir. (Bu formül ortak ses yalıtım değerinin, daha iyi yalıtımlı
    malzemenin yalıtım değerinden en az 5 dB daha asağıda olması durumunda geçerlidir.)
    Pencere açıkken R2 =0 olmaktadır; yani ortak ses yalıtım değeri RORTAK kapalı alanın açık alana oranına bağlı
    olmaktadır. Bu ise RORTAK =7 dB'dir. Formül yorumlandığında, pencere/duvar alanları oranının 1 olması
    durumunda sadece pencere değerinin ortak ses yalıtım değeri haline geldiği, duvarın etkisinin kalmadığı;
    pencere alanının duvarın %10'u olması durumunda pencere ses yalıtımının 10 dB arttığı görülmektedir.
    9. DIS CEPHEDEN ĐSTENEN SES YALITIMI
    DIN 4109'da bina dıs yapı elemanlarının kullanım yerlerine göre en az ne kadar ses yutma değerine sahip
    olması gerektiği belirtilmistir. Asağıdaki tabloda bu değerler, binanın bulunduğu yerin dıs gürültü siddeti ve
    odanın kullanım amacına bağlı olarak verilmektedir.
    Bu tablodan da görüldüğü gibi, ihtiyaca göre pencerenin ses yalıtım değerinin 25 dB ile 50 dB arasında
    olabilmesi gerekmektedir.
    10. SONUÇ
    Farklı kullanım amaçlı odalarda, dısarıdan gelen farklı siddetteki gürültüye rağmen gerekli konforun
    sağlanabilmesi için, binaların zayıf elemanı pencerenin, istenen ses yalıtımını sağlaması gereklidir. Bu ise en
    azından kasa-kanat arası derzleri elastik conta ile sızdırmaz hale getirilmis, ana profilleri en az iki odacıklı olan
    bir çerçeveye birlesik cam ünitesi takılmıs modern bir pencere sistemini gerektirmektedir. Bu tür bir pencere
    sisteminde birlesik cam ünitesinin niteliği ile oynayarak istenen en yüksek ses yalıtımını sağlamak mümkündür.


    Oktay ALPTEKĐN




+ Yorum Gönder


çift cam sesin yayılmasını nasıl etkiler,  tek cam ses çift cam ses