+ Yorum Gönder
Türk Tarihi ve Türk kültürü Forumunda Türk Kültüründe Fıkra Hakkında Bilgi Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Ziyaretçi

    Türk Kültüründe Fıkra Hakkında Bilgi








    türk kültüründe fıkra hakkında bilgi kısaca







  2. FERAY
    Devamlı Üye





    Türk Kültüründe Fıkra İle İlgili Bilgi

    Türk kültüründe fıkra denilince de akla ilk gelen ismin Nasreddin Hoca olacağı aşikardır. Çünkü Hoca, bu türü öylesine şahsileştirmiş ki söz fıkradan açılınca onun dışında başka bir isimden söz etmek neredeyse imkânsız hale gelir.


    Durum böyledir ama gerek Türk kültüründe gerekse başka ülkelerde başka fıkra tipleri ve onlara ait olarak anlatılan fıkralar da vardır. Mesela İncili Çavuş, Bekri Mustafa, Temel, Tayip Ağa, İbik Dayı bizim başka fıkra tiplerimizdir. Yine yöre, bölge, topluluk, meslek… adıyla anılan Karadeniz Fıkraları, Bektaşi Fıkralarımız vardır. Bunlardan “Bektaşi Fıkraları, Bekri Mustafa, İncili Çavuş vb.’leri daha çok toplumun belirli bir güldürü yönünü dile getirir. Bektaşi Fıkraları; katılaşmış dar görüşe karşı, dinsel hoşgörü sağlamaya çalışır. Bekri Mustafa içki içmek konusunda bir güldürü kümesi sunar.

    nasreddin-hoca.jpg

    Yine Türk dünyasındaki fıkra tipleri olarak sayabileceğimiz Doğu Türkistan’daki, Molla Metiya, Kazak Türklerindeki Sal Kazakbay, Karakalpak Türklerindeki Ornirbeg Lakı, Türkmenistan’daki Veli Gurban, Kazanlardaki Eşti Bilen, Kırımlardaki Ahmet Akay, Gagauzlarda Yalancı Petri… gibi isimlerde de Nasreddin Hoca’daki nükte gücü, bilgi ve hikmet zenginliği yoktur.

    Nasreddin Hoca, dünyadaki diğer fıkra tiplerinden de ayrı bir yerde durur. Mesela Araplarda Çuha, Ebu Nuvas, İranlılarda Molla Nasreddin, Bulgarlarda Hıtar Hetar, Yoguslavya’da Era, Alınanlarda Tül Eulenspiegel, Rusya’da Balakirev… Tayland Sri-Tanon-Chai, Japonya, Ikkyu, Çekoslovakya Josef Kainer… gibi tiplerin fıkra anlayışı ile Nasreddin Hoca’nınkiler aynı değildir. Bütün bu fıkracılarda ortak nitelik mizah olsa bile mizahla ilgili anlayış, ele alınan konulara yaklaşım biçimi, fıkradan beklenen amaçlar noktasında ortada ciddi farklılıklar vardır. Mesela Bulgar fıkra kahramanı Peter; Kurnaz Peter olarak bilinir. Oysa Hocamızda kurnazlık değil zekilik vardır. Peter, muhataplarını hile ve kurnazlıkla alt eder. Hoca, bunu zekasıyla, mantığıyla yapar. Peter’de insanları aldatma ve yalan hakim bir özellik iken Nasreddin Hoca’da böyle bir duruma rastlanmaz.

    Durum, Cuha’da da aynıdır. Nasreddin Hoca, fıkralarında zekâsı ile tanınırken Çuha saflığı ile bilinir. Hatta biraz da ahmak bir tiptir. Yine Hoca’da güldürme, düşündürmenin bir üst örtüsü iken Cuha’da güldürü Çuha mizahının esasını teşkil eder. Nasreddin Hoca gayet zarif insanları kırmayan bir tip iken Çuha insanları küçümseyen, hicveden bir tiptir.





+ Yorum Gönder