+ Yorum Gönder
Türk Tarihi ve Türk kültürü Forumunda Türk Kültüründe Halı Ve Kilim Hakkında Bilgi Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Ziyaretçi

    Türk Kültüründe Halı Ve Kilim Hakkında Bilgi








    türk kültüründe halı ve kilim hakkında bilgi kısaca







  2. Dilan
    Devamlı Üye





    Türk Kültüründe Halı Ve Kilim Hakkında Genel Bilgi

    Türk Kültüründe Halı Ve Kilimin 1.jpg

    Türklerin geleneksel sanatı olan halı ilk olarak M.Ö. 5 – 4. yüzyıllar arasında Türklerin yoğun olarak yaşadığı Altay dağlarının eteğinde bulunan Pazırık kurganlarında bulunmuştur. Bugün bu halılar, St.Petersburg’da Hermitage Müzesi’nde sergilenmektedir. Anadolu’ya göç eden Türk kavimleri, ısınma ve soğuktan korunma amacı ile önemli bir kullanım ve ihtiyaç eşyası olan halıyı dolayısı ile tekniklerini de beraberlerinde getirmişlerdir.

    Anadolu’da 13. yy’da Selçuklular ile başlayan halı sanatı, 15. ve özellikle 16. yy’da daha da gelişmiştir. Batıya ihraç edilen Osmanlı halılarının belirli tipleri, onları sıkça resmeden Avrupalı ressamların adları ile anılır olmuştur. Halı literatürüne Holbein, Loto, Crivelli, Memling, ve Bellini halısı olarak geçmiştir. Osmanlı halı imalatı pek çok bölgede yoğunlaşmış olmakla birlikte en önemli merkez dev tezgâhların bulunduğu Uşak’tır. Bergama ise diğer önemli bir merkezdir. Selçuklu döneminin ünlü sanat şehri Konya’da halı üzerindeki önemini her zaman korumuştur.

    Osmanlı halı sanatının klasik dönemi 16. yy ile başlar en önemli merkezi ise Uşak’tır. Büyük atölyelerde, saray nakkaşlarınca oluşturulan desen repertuarı ile dokunan seccadeler ve dev boyutlu halılar, dönemin büyük camilerinin, saray ve konakların tefrişinde önemli yer tutmuştur. Uşak halılarının en tanınmış tipleri kitap ciltlerinden esinlenen “madalyonlu” geometrik bir yerleşime sahip yıldızlı uşak halıları en önemli grubu oluşturur. Kuşlu ve çintemanili olarak tanınan halıları ile saf seccade olarak üretilen türleri de mevcuttur.

    17. yüzyıl Uşak halıları adeta bir Rönesans çağıdır. Bu dönemde başta Uşak olmak üzere, Bergama, Gördes, Demirci, Batı Anadolu’da Çanakkale ve İç Anadolu’da Konya, Aksaray ve Niğde önemli halı dokuma merkezleridir.

    18. yy’da Konya, Ladik, Gördes, Kula, Mucur, Bergama, Milas, Ladik, Çanakkale, Kırşehir ve Sivas halıları önem kazanmıştır.

    Geleneksel doğu motiflerinin yaşatıldığı dragonlu, iri bitkisel yapraklı Kafkas halıları ve zengin bitkisel ve hayvan figürlerinin bir bahçe teması içince sunulduğu Bahçe halıları olarak adlandırılan 17 – 18. yy arasına tarihlenen İran halıları müzeye ayrı bir önem ve zenginlik katmıştır.

    19. yy’da ince sık dokunan Hereke halıları ve İstanbul Feshane’de halılar üretilmiştir. Yine İstanbul Kumkapı’da ipek seccadeleri ile tanınan Kumkapı halıları dokunmuştur. Türk Halı sanatı belirtilen merkezlerin dışında daha birçok merkezde dokunmuş ve dokunduğu mahallin adıyla anılarak devam edip gelmiştir.

    Türk ve İslam Eserleri Müzesi’nin büyük bir çeşitlilik gösteren koleksiyonları arasında yer alan halı koleksiyonu, dünyanın en zengin halı koleksiyonu olarak bilinmektedir. Bunların büyük bir bölümü cami ve türbelerden toplanmıştır. Osmanlı hukuk sisteminin bir sonucu ve aynı zamanda bir gelenek olan Vakıf sisteminin bir gereği olarak Sultan ve ailesinin yaptırdıkları büyük cami ve türbelere bağışlanan eşyalar arasında halılar da yer almaktaydı. 1911 – 1914 yılları arasında Anadolu’nun çeşitli cami ve türbelerinden toplanan halılar müze koleksiyonlarının en önemli grubunu oluşturmuştur. Daha sonraları çeşitli bağış ve satın almalarla zenginleşen koleksiyon 1700’e yaklaşan halı ve kilim koleksiyonu ile Türk ve İslam Eserleri Müzesi, sadece Türkiye’nin değil dünyanın en önemli müzelerinden birisi olmuştur. Toplanan halılar arasında teşhir edilen İran ve Kafkas halıları, Müzenin halı repertuarını daha da genişletmiştir.

    Müzenin halı koleksiyonu içinde kuşkusuz en önemli halılar “Konya Halıları” olarak bilinen ve 13. yy’a tarihlenen Selçuklu Halılarıdır. Uşak halıları ise koleksiyonun çok önemli bir bölümünü teşkil etmektedir.

    Halı koleksiyonunun yanı sıra, Kilim koleksiyonu da önemli bir yer tutmaktadır. Bunlar daha çok Orta ve Batı Anadolu kilimleri ile Kafkas, İran ve Trakya yöresine ait kilimlerdir. 1960’lı yıllardan sonra Müzeye satın alma yoluyla kazandırılan bu kilimler, Müzede yer alan ünlü ve zengin halı koleksiyonunun gölgesinde kalmıştır.





+ Yorum Gönder