+ Yorum Gönder
Türk Tarihi ve Türk Tarihi Sözlüğü Forumunda Bab-ı Defterdâr-i Nedir- Tarihi Sözlük Konusunu Okuyorsunuz..
  1. HARBİKIZ
    Moderator

    Bab-ı Defterdâr-i Nedir- Tarihi Sözlük








    Bab-ı Defterdâr-i Nedir- Tarihi Sözlük

    Bab-ı Defterdâr-i Nedir- Tarihi Sözlük anlamı




    Bab-ı Defterdâr-i


    Osmanlı İmparatorluğu'nda Defterdarlık dairesidir.
    Defterdar Kapısı da denirdi. Bab-ı Defteri olarak da adlandırılmıştır. Defterdarlık dairesi teşkilatı kuruluşundan, Maliye Nezareti adını alıncaya kadar ihtiyaca göre değiştirilmek suretiyle genişletilmiştir.
    M. Z. Pakalın, D'Ohssan'dan aktardığı bilgilere göre "Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü, (c.1,140-141), Bab-ı Defterdari'de, XIX. yüzyılın başlangıcında 32 kalem ve burada görevli 700 kişinin bulunduğunu belirterek aşağıdaki listeyi vermektedir:
    1-Büyük Ruznamçe Kalemi
    2-Başmuhasebe Kalemi
    3-Anadolu Hesabi Kalemi
    4-Süvari Mukabelesi Kalemi
    5-6-Sipahi ve Silahtarlar Mukabele Kalemi
    7-Haremeyn Hesabat Kalemi
    8-Cizye Muhasebe Kalemi
    9-Mevkufat Kalemi
    10-Evamir-i Maliye Kalemi
    11-Küçük Ruznamçe Kalemi
    12-Piyade Mukabelesi Kalemi
    13-Küçük Evkaf Muhasebe Kalemi
    14-Küçük Kale Kalemi
    15-Büyük Kale Kalemi
    16-Maadin Mukataa Kalemi
    17-Saliyane Mukataa Kalemi
    18-Haslar Mukataa Kalemi
    19-Başmukataa Kalemi
    20-Haremeyn Mukataası Kalemi
    21-Dersaadet Mukataası Kalemi
    22-Bursa Mukataa Kalemi
    23-Avlonya Mukataaları Kalemi
    24-Kefe Mukataa Kalemi
    25-Tarihçilik Kalemi

    Bu 25 kaleme 7 kalem daha ilave edilmişti:
    1-Defterdarlığın muhtelif kalemlerine dağıtılmış bütün malikanelerin umumi defterini tutan malikane kalemi
    2-Beytülmale ait borçları kaydeden zimmet kalemi
    3-Gerek mahluliyet, gerek müsadere dolayısıyla Hazine'ye intikal eden emlake ait işleri niyet eden muhallefat kalemi
    4-Malikaneler üzerine kurulmuş olan % 10 kalemiye-i cibayet ile mükellef kalem.
    5-Posta işleriyle uğraşan menzil kalemi
    6-Koyun ve keçilere konulan resme ait adet-i ağnam kalemi
    7-Episkopos kalemi ki devlet bu kalem vasıtasıyla Müslüman olmayan tebaanın resimleri ile münasebette bulunurdu.
    Bu yedi kalemden ilk üçü başmuhasebe kalemine, diğer üçü mevkufat kalemine ve sonuncusu ise onuncu kaleme bağlı idi.
    II. Mahmud Yeniçeri Ocağı'nı kaldırdıktan ve tımar usulünü lağvettikten sonra biri askeri hesaplara bakmak üzere Masarifat Nezareti, diğeri de iltizama verilmesi usulü kaldırılmış olan mukataaların idaresi için Mukataat Nezareti olmak üzere iki yeni teşekkül kuruldu. 1250 (1834) tarihinde Masarifat Nezareti kaldırılarak Şıkk-ı Evvel Defterdarlığı, Hazine-i Amire ve Mansure Defterdarlığı adlarıyle iki kısma ayrıldı. Nihayet Tanzimat Fermanı'ndan evvel yazılan 3 Zilhicce 1253 (1838) tarihli ferman ile muhtelif devair birleştirilerek ve defterdarlık tabiri kaldırılarak Maliye Nezareti 1255 (1838) Cumade'l-ula'da Hazine-i mukataat ve Hazine-i amire unvanıyla ikiye ayrılarak defterdarlık unvanı, yeniden ihdas edilmiş, 1255 Recebinde de (Haziran 1839) Hazine-i mukataat defterdarına yirie Maliye Nazırı unvanı verilmiş ve diğeri Hazine-i Amire Defterdan olarak bırakılmıştı. Fakat 1257 (1841) yılında, bu iki Hazine Umur-ı Maliye Nezareti adı altında yeniden birleştirildi.








  2. Ezlem
    Üye





    Bu günkü anlamı ile defterdarlıktır. Yani hesap kitapların gelir giderlerin tutulduğu yerdir.Borçların alacakların kayıt altına alındığı devlet kurumudur.




+ Yorum Gönder