+ Yorum Gönder
Türk Tarihi ve Türk Tarihi Sözlüğü Forumunda Evkaf Nezareti Nedir Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Dr Zeynep
    Bayan Üye

    Evkaf Nezareti Nedir








    Evkaf Nezareti Nedir


    Evkaf Nezareti


    Evkaf Nezareti, Osmanlı Devleti’nde 1826-1922 arasında vakıflarla ilgili işleri yürüten örgüttür.


    19. yüzyıla değin Osmanlı Devleti’nde padişah, sultan, paşa ve saray görevlilerinin vakıfları, sadrazam, şeyhülislam, kapı ağası, bâbü’s saade ağası gibi devlet görevlilerinin denetimindeki nazırlarca yönetildi. I. Abdülhamid 1774′te kendi vakıfları için ayrı bir örgüt kurdu. Daha sonra Evkaf-ı Hami- diye Mülhakatı adını alan bu örgüt, Evkaf Nezareti’nin çekirdeğini oluşturdu. Hamidiye vakıflarının mütevelliliği de genellikle Darphane-i Âmire nazırlarına bırakıldı. II. Mahmud 1809′da kendi vakıfları ile babası*nın vakıflarını birleştirerek örgütün adını Evkaf-ı Hamidiye ve Mahmudiye olarak deştirdi. 1826′da Yeniçeri Ocağı kaldırılın*ca yeniçeri ağalarının ve sekban başılarının gözetimindeki vakıflar da buraya bağlandı. Kısa bir süre sonra vakıfların yönetimi Darphane-i Âmire nazırlarından alınarak 14 Ekim 1826′da kurulan Evkaf-ı Hümayun Nezareti’ne verildi. Nezaret, kesedarlık, zimmet halifeliği ve sergi halifeliği olmak üzere üç daireden oluşuyordu. 1830′dan sonra kapı ağası, kadı, defterdar ve çavuş- başı gibi yüksek devlet görevlilerinin yöne*timindeki birçok vakfın da Evkaf Nezareti’ ne bağlanmasıyla örgütün sorumluluk ve etkinlik alanı oldukça genişledi. Ayrıca mülhak vakıfların gözetim ve denetimi de bu nezaretin görevlerinden sayıldı. 1838′de Tophane Nezareti’yle birleştirilen nezarete, aynı yıl Evkaf-ı Haremeyn Nezareti de katıldı.

    Evkaf Nezareti başlangıçta temessük (va*kıf yerleri tasarruf belgesi) verilmesi, maz*but vakıfların işletilmesi, gelirlerin toplan*ması, vakıf câbilerinin atanması gibi işlerle uğraşıyordu. 1856′da Senedat Odası ve Evkaf-ı Hümayun Hazinesi kuruldu. II. Abdülhamid döneminde Surre-i Hümayun’ un gönderilmesi görevi de Evkaf Nezareti’ ne verildi. Evkaf nazırları 1838′den başlaya*rak Meclis-i Vükela üyesi olmuşlardı. II. Meşrutiyet Döneminde ise evkaf nazırlığı, şeyhülislama verilerek şeyhülislamın da bir bakan gibi kabineye girmesi amaçlandı. 1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu gereği TBMM İcra Vekilleri Heyeti’nde şeriye ve evkaf vekili yer alınca, İstanbul’daki neza*retin fazla bir işlevi kalmadı. İllerdeki muaccelat müdürlükleri de evkaf müdürlüğü*ne dönüştürüldü. Evkaf Nezareti, Kasım 1922′de saltanatla birlikte, Şeriye ve Evkaf Vekâleti de 3 Mart 1924′te halifelikle birlik*te kaldırıldı. Bundan sonra Vakıfların yöne*timi, Başbakanlığa bağlı Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne bırakıldı.








  2. Acil

    Evkaf Nezareti Nedir isimli yazıya yorum yazın.





  3. Sponsor Bağlantılar
+ Yorum Gönder