+ Yorum Gönder
Türk Dili ve Kullanımı ve Türkçe Dersi Forumunda Ünsüz Türemesi hakkında geniş bilgi Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Dr Zeynep
    Bayan Üye

    Ünsüz Türemesi hakkında geniş bilgi








    Ünsüz Türemesi

    Bazen sözcüklerde ünsüz de türeyebilir. Arapçadan dilimize geçen his, af, zan gibi sözcükler ek ya da yardımcı fiil aldıklarında, sonlarındaki sessizler çiftleşir.

    his – etmek > hissetmek
    af – etmek > affetmek
    zan – etmek > zannetmek

    Yukarıdaki örneklerde bu görülüyor. Burada aslında bir ses türemesinden çok sözcüğün Arapçadaki aslında bulunan şeklinin ortaya çıktığını söyleyebiliriz. Ancak sözcükler Türkçe kurallara göre incelendiğinden, bu, türeme olarak alınagelmiştir.


    Ünsüz türemesinin görüldüğü yerler:

    1. Türkçe kelimelerde, kökte aynı ünsüz yan yana bulunmaz. Ama af, his, zan, ret, hal, şık, gibi Arapça asılları çift ünsüz barındıran (afv, redd, hiss, zann, hall, şıkk) ve Türkçede tek ünsüzle kullanılan kelimelere ünlüyle başlayan ek veya yardımcı fiil getirildiğinde asıllarındaki ikinci sessiz ortaya çıkar. Buna ünsüz türemesi denir.

    hiss>his>hissetmek, hissi
    zann>zan>zannetmek ,zannı
    redd>ret>reddetmek, reddi
    şıkk>şık>şıkkı,
    zemm>zem>zemmetmek,
    hall>hal>halli, halletmek…
    afv>af>affetmek, affı

    2. “Türkçede iki ünlü yan yana bulunmaz” kuralına uymayan bazı Arapça kelimelerde:

    fiat>fiyat, faide>fayda, zaif>zayıf,
    repertuar>repertuvar, lâboratuar>lâboratuvar,
    konservatuar>konservatuvar, tual>tuval, tualet>tuvalet…

    - Bu kelimelere benzeyip de ünsüz türemesi görülmeyen kelimeler: dua, duayen, fail, faiz, fuar, fuaye, kuaför, lâik, puan, suare…








  2. Acil

    Ünsüz Türemesi hakkında geniş bilgi isimli yazıya yorum yazın.





  3. Sponsor Bağlantılar
+ Yorum Gönder