+ Yorum Gönder
Türk Dili ve Kullanımı ve Türkçe Dersi Forumunda Çağdaş Öğretim Yöntem ve Teknikleri Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Dr Zeynep
    Bayan Üye

    Çağdaş Öğretim Yöntem ve Teknikleri








    Çağdaş Öğretim Yöntem ve Teknikleri

    Çağdaş Öğretim Yöntem ve Teknikleri hakkında bilgi

    Türkçe öğretiminin etkili olabilmesi için derslerde tek bir yöntem ya da teknik değil birden çok yöntem kullanmaya önem verilmelidir. Özellikle Türkçe programında yer alan hedeflerin gerçekleşmesi ve programda öngörülen bilgi, beceri ve tutumların öğrencilere etkili bir biçimde kazandırılabilmesi için Türkçe öğretmenlerinin yöntem zenginliğine sahip olması gerekir. Türkçe dersi, çocukta dil becerilerini geliştirme, anadil bilincini kazandırma ve diğer derslerle olan yakın ilişkileri nedeniyle çok yönlü bir derstir. Bu özelliğinden dolayı sınıf içi uygulamalarda çok değişik yöntem ve tekniğe başvurulması hem doğal, hem de zorunlu görülmektedir.

    Eğitim alanyazınında (literatürde), yöntem ve teknik kavramları birbirine çok karışmaktadır. Yöntem, genel anlamda, hedefe ulaşmak için izlenen en kısa yol olarak tanımlanmaktadır. Teknik ise bir öğretme yöntemini uygulamaya koyma biçimi, ya da sınıf içinde yapılan işlemlerin bütünü olarak tanımlanabilir. Yöntemi bir tasarım, tekniği de bir uygulayım olarak görebiliriz. Kimi düşünürler için soru-cevap bir öğretim tekniğidir, kimileri için bir öğretim yöntemidir. Bu kavram karışıklığını önlemek için yöntem ve teknik kavramları birlikte kullanılmıştır.

    Türkçe öğretiminde hangi yöntem ve teknikleri kullanabiliriz?

    Türkçe derslerinde öğrenci düzeyi, program hedefleri ve işlenen konular açısından farklı yöntemlerin kullanılması gereği ortaya çıkmaktadır. İlköğretimin 6. 7. ve 8. sınıflarında en yaygın olarak kullanılabilecek yöntem ve teknikler şunlardır: Anlatma, Tartışma, Gösterip Yaptırma, Soru-cevap, Gösteri, Rol Yapma, Drama, Benzetme, İkili ve Grup çalışmalarıdır. Bu yöntem ve teknikleri seçerken Türkçe öğretim programlarındaki hedefler dikkate alındığında Bilişsel alanın bilgi, kavrama, uygulama, analiz ve sentez düzeyinde farklı yöntemlerin seçilmesi önem kazanmaktadır. Buna göre:



    Bilişsel Alan Düzeyi Yöntem ve Teknik Bilgi Anlatma-Gösteri Kavrama Tartışma-Soru-Cevap Uygulama Gösterip Yaptırma-Drama Analiz Rol Yapma-Benzetim Sentez İkili ve Grup Çalışmaları Bu belirlemeler doğrultusunda yöntem ve teknik ayırımı yapmak gerekirse, Türkçe öğretiminde 6. 7. ve 8. sınıflar için yaygın olarak kullanılan yöntemler anlatma, tartışma ve gösterip yaptırmadır. Bilgi düzeyindeki hedefleri gerçekleştirmek için anlatma, kavrama düzeyi için tartışma, uygulama düzeyi için de gösterip yaptırma yöntemine daha çok yer verilmesi önerilmektedir. Buna göre sırasıyla ve öncelikle öğretim yöntemlerini ayrı ayrı inceleyebiliriz. Bu ünitede etkili öğretim ve kalıcı izli öğrenmeler için yararlı görülen çağdaş öğretim yöntem ve teknikleri tanıtılmaya çalışılacaktır.

    2. Öğretim Yöntemleri

    Türkçe derslerinde kullanılması önerilen öğretim yöntemleri aşağıda açıklanmıştır.

    2.1. Anlatma Kullanımı

    Bu yöntem, derse giriş yaparken konuyu özetlerken ya da bir konuyla ilgili bilgi aktarırken kullanılır. Daha çok sunuş yoluyla öğretme yaklaşımında ve bilgi düzeyindeki davranışların kazandırılmasında kullanılır.

    Özellikleri
    • Öğretmen merkezlidir,
    • Aynı anda çok sayıda kişiye bilgi aktarılır,
    • Dinleyenler konuyla ilgili organize bir görüş kazanır,
    • Öğrencilere kısa zamanda çok bilgi verilir.

    Dikkat Edilecek Noktalar
    • Basit, kısa ve tam cümleler kullanılmalı,
    • Doğru ve mesleki terimlerin kullanılmasına özen gösterilmeli,
    • Konuların ana başlıkları belirlenmeli,
    • Ses tonu iyi ayarlanmalı ve arka sıradakilerin duyabileceği bir şekilde olmalı,
    • Verbalizmi (laf salatası) önlemek için plan, kroki, grafik gibi görsel araçların kullanılmasına yer verilmeli,
    • Arasıra sınıf tartışmalarına yer verilmeli,
    • Anlatırken espiri ve şakalara yer verilmeli,
    • Küçük grup çalışmaları ile anlatılanların tartışılması yapılmalıdır.

    Türkçe derslerinde anlatma yönteminden hangi çalışmalarda yararlanılabilir? Örnekleyiniz.

    2.2. Tartışma Kullanımı

    Tartışma, bir konu üzerinde öğrencileri düşünmeye yöneltmek, iyi anlaşılmayan noktaları açıklamak ve verilen bilgileri pekiştirmek amacıyla kullanılan bir yöntemdir. Bu yöntem daha çok bir konunun kavranması aşamasında karşılıklı olarak görüşler ortaya konurken, bir problemin çözüm yollarını ararken ve değerlendirme çalışmaları yaparken kullanılır. Bu açıdan bakıldığında buluş yoluyla öğretim yaklaşımında ve kavrama düzeyindeki davranışların kazandırılmasında kullanılır.

    Özellikleri
    • Öğretmen-öğrenci etkileşimi söz konusudur.
    • Öğrencilere geçmiş yaşantılarından örnekler vermesi için imkan sağlar.
    • Öğrencilerin bir konu üzerinde kendi düşüncelerini söylemesini ve yorum yapmasını sağlar.

    Dikkat Edilecek Noktalar
    • Öğretmen sınıfta tartışma ortamını hazırlarken soruları önceden liste halinde belirlemeli,
    • Sınıfta topluca tartışma yapılacaksa, öğretmen soruyu sorup bunu tüm sınıfın tartışmasını istemeli,
    • Grup tartışması yapılacaksa aynı konu sınıfta oluşturulacak küçük gruplar içerisinde tartışılmalı, daha sonra topluca tartışılmaya geçilmelidir.
    • Bir konu bölümler halinde ayrı ayrı gruplarda tartışıldıktan sonra toplu tartışma çalışması, ders sona ermeden muhakkak yapılmalıdır.
    • Bir konu ile ilgili okunacak kaynak kitapların listesi önceden verilmişse o konu üzerindeki tartışma sınıfta daha sonra hep birlikte yapılmalı,
    • Tartışma yapılırken önemli noktalar tahtaya yazılmalı,
    • Tartışmaya dersin tümü ayrılmamalı,
    • Öğrencilerin düşünce ve görüşlerini rahatça söylemelerine imkan sağlanmalı.
    • Bütün öğrencilerin tartışmaya katılmaları sağlanmalıdır.

    Sınıfınızda tartışma yöntemine yer veriyormusunuz? Bir örnek veriniz.

    2.3. Gösterip Yaptırma Kullanımı

    Gösterip yaptırma yöntemi, bir işlemin uygulanmasını, bir araç gerecin çalıştırılmasını önce gösterip açıklama sonra da öğrenciye alıştırma ve uygulama yaptırarak öğretme yoludur. Bu yöntem, bir konuya ilişkin bilgilerin açıklanması ve bu bilgilerin beceriye dönüştürülmesi için gerekli uygulamaların yapılması aşamasında kullanılır. Bu yöntem daha çok uygulama düzeyindeki davranışların kazandırılmasında kullanılır.

    Özellikleri
    • Gösteri öğretmen merkezli, yapma işlemi de öğrenci merkezlidir.
    • Bu yöntem daha çok öğrencilerin psikomotor becerileri kazanmalarında etkilidir.
    • Öğrenciler, becerileri yaparak yaşayarak öğrenirler.

    Dikkat Edilecek Noktalar
    • Kazandırılacak beceriler önce öğretmen tarafından yapılarak öğrencilere gösterilmeli,
    • Her öğrenciye istenilen beceriyi kazanması için yeterli zaman ve tekrar yapma şansı verilmeli,
    • Gösteri anında kullanılacak şema, grafik, slayt ve film gibi araç gereçler önceden hazırlanmalı,
    • Beceriler sırayla ve aşamalı olarak öğretilmeli, bir beceri tam öğrenilmeden diğerine geçilmemeli,
    • Öğrencilere önce basit, kolay ve yapabilecekleri işler yaptırılmalı,
    • Derslik ya da atölyede her türlü sağlık tedbirleri alınmalı ve yeterli araç-gereç bulundurulmalı,
    • Dersin yapılacağı yer önceden kontrol edilip öğretime hazır hale getirilmelidir.
    • Yapılacak işler bir akış çizelgesinde ya da yazı tahtası üzerinde gösterilmelidir.

    3. Öğretim Teknikleri

    Öğretim yöntemlerinin yanısıra ilköğretim okullarının 6. 7. ve 8. sınıflarında Türkçe derslerinde kullanılması önerilen öğretim teknikleri aşağıda açıklanmıştır.

    3.1. Gösteri

    Gösteri, izleyici grubun önünde bir işin nasıl yapılacağını göstermek ya da genel ilkeleri açıklamak için başvurulan bir tekniktir. Gösteri, sınıf içinde genellikle öğretmen ya da varsa kaynak kişilerce yapılabilir. Gerektiğinde öğrencilerden de yararlanılır. Gösteri tekniğini sınıf içinde etkili bir şekilde uygulayabilmek için dikkatli bir hazırlık gerekir. Bu hazırlık yapılırken aşağıdaki noktalar göz önünde bulundurulmalıdır.

    • Bu dersle ilgili gösterinin hedefleri nelerdir? Öğrencilere öğretilmek istenilen bir beceri mi yoksa sadece bir ek bilgi midir?

    • Gösteri için yeterli araç ve gereç var mıdır? Gösteri, gerçek araçlar kullanılarak yapılabildiği gibi modeller kullanılarak da yapılabilir. Bunlardan başka resim, slayt, film şeridi, hareketli filmler, basit çizimler ya da semboller kullanılarak da yapılabilir. Yapılan hazırlıkta bu araçlardan hangilerine ihtiyaç duyulduğu kararlaştırılmalıdır.

    • Gösteri için yeterli zaman ayrılmış mıdır? Bu arada öğrencilerin düşünceleri, sordukları sorular da göz önünde tutulmalıdır. Öğrencileri hazırlamada en önemli husus, onlara bu gösterinin hedeflerinin ne olduğunu iyice anlatmaktır. Öğrencilerin ilgisini çekebilmek için bu hedefler açık seçik ortaya konmalıdır. Ayrıca bunun önemini ve niçin öğrendiklerini de anlamalıdırlar. Öğrencileri hazırlamada şu sorulara cevap aranmalıdır. – Hangi hedeflere ulaşılacaktır. Bu hedeflere ulaşılmasında öğrenciler ne gibi bir rol oynayacaktır? Bu gösteriye öğrencilerin ilgisini çekecek hususlar nasıl sağlanacaktır? – Gösteri sırasında öğrenciler olaya nasıl katılacaklardır? Gösteri ilerledikçe öğrencilere hangi sorular sorulacaktır? – Gösteri sırasında öğrenciler not alacaklar mı, yoksa bazı önemli noktalar onlara teksir halinde mi verilecektir? Yapılan hazırlıklar tüm araç ve gereçler ve öğrenciler hazırsa, artık gösteriye başlanabilir. Tüm gösterilerde ana amaç, öğrenmeyi sağlamak olmalıdır.

    Gösteri sırasında dikkat edilecek noktalar:
    • Tüm öğrenciler iyi duyuyor ve görüyor mu? Gösteri ilerledikçe tahtaya bir taslak çıkartılıyor mu? Bu taslaktan amaç öğrenciye düşünmesine yol göstermek ve gösteriyi daha iyi anlamasını sağlamaktır.
    • Bilinmeyen yeni terimlere dikkat ediliyor mu? Gösteriye devam etmeden önce öğrenciler bunları anlıyor mu?
    • Kimi sorularla öğrencilerde merak uyandırılıyor mu? Öğrencilerin de öğretmenle birlikte tahmin yürütmesine izin veriliyor mu?
    • Öğrenciler soru sormaları için cesaretlendiriliyor mu? Gerektiğinde gösteri için öğrencilerden yardım isteniyor mu? Gösteri tamamlandığında öğretmen kendine şu soruları sormalıdır. – Öğrenciler ne öğrendi? – Öğrendiklerinin uygulaması yapılabildi mi? Tüm gösterilerin öğretmen tarafından yapılması zorunluluğu yoktur. Gerektiğinde öğrenciler, bunu kendi aralarında da yapabilirler. Bu sayede kendi yeteneklerini geliştirme ve başkalarıyla iletişim kurma olanağını bulabilirler.

    Gösteri tekniğine uygun bir ders planı hazırlayıp, uygulayınız. Uygulama sonunda kendinize yukarıdaki soruları sorup, gösterinin etkili olup olmadığını değerlendiriniz.

    3.2. Soru-Cevap

    Sınf içi uygulamalarda en yaygın bir şekilde kullanılan tekniktir. Bu teknik, öğrencilere düşünme ve konuşma alışkanlıklarını kazandırma bakımından oldukça önemlidir ve her dersin öğretiminde kullanılır.

    Soru sorarken dikkat edilecek noktalar:
    • Bütün sınıfı ilgilendiren sorular, tüm sınıfa sorulmalı ve aynı anda herkes cevabı bulmak için düşündürülmeli daha sonra da soruyu cevaplandıracak kişi belirlenmelidir. Bu belirlemede cevap vermeye gönüllü öğrencilere öncelik verilmeli, kolay sorular gruba göre öğrenmesi yavaş olan öğrencilere sorulmalıdır. Yanlış cevap veren öğrenciler azarlanmamalı ve sınıf içinde küçük düşürücü davranışlardan kaçınılmalıdır. Diğer bir hususta soruların sınıftaki tüm öğrencilere adaletli bir şekilde yönetilmesini sağlamaktır.
    • Doğru cevaplar anında pekiştirilmelidir. Yanlış cevaplar doğrusu tekrar ettirilerek düzeltilmelidir. Doğru cevapların verilmesi için ipuçları kullanılmalı ya da yan sorular sorulmalıdır.

    • Sınıfta değil de öğrencilere tek tek sorular yöneltiliyorsa, oturma sırası, numara sırası gibi belli bir sıraya göre değil de seçkisiz (random) yolla sorulmasında yarar vardır. Böylece tüm sınıfın dikkatli ve ilgili olması sağlanmış olur. Soruları öğretmen sorabileceği gibi öğrencilerin öğretmene ya da öğrencilerin birbirine soru sormalarına olanak sağlanmalıdır.

    Soruların öğrenciler tarafından cevaplandırılmasında dikkat edilmesi gereken noktalar:
    • Soruyu sorduktan sonra, düşünmek için zaman bırakınız.

    • Öğrencilerin, soruya kendi sözcüklerini kullanarak cevap vermelerini sağlayınız.
    • Konuşma güçlüğü olan öğrencileri sabırla dinleyiniz ve diğer öğrencilerin de sabırla dinlemesini sağlayınız.
    • Yanlış cevap veren ya da cevap vermede güçlük çeken öğrenci ile alay etmekten, onu azarlamaktan ya da küçük düşürücü bir davranışta bulunmaktan kaçınınız.

    • Cevap vermek isteyen öğrencilere adlarını söyleyerek söz veriniz. Böyle bir yaklaşımla soru-cevap tekniği sınıf içinde başarıyla uygulanabilir. Bu şekilde etkileşim düzeni Öğretmen biçimindedir, Öğrenci Öğrenci








  2. Acil

    Çağdaş Öğretim Yöntem ve Teknikleri isimli yazıya yorum yazın.





  3. Sponsor Bağlantılar
+ Yorum Gönder