+ Yorum Gönder
Türk Dili ve Kullanımı ve Türkçe Dersi Forumunda Benzeşme Ve Yumuşama Nedir Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Ziyaretçi

    Benzeşme Ve Yumuşama Nedir








    benzeşme ve yumuşama nedir

    benzeşme ve yumuşama hakkında bilgi







  2. Dr Zeynep
    Bayan Üye





    Benzeşme Ve Yumuşama Nedir Kısa Bilgi

    Kelime içinde bir araya gelen seslerden birinin diğer sesi kendisine benzetmesi demek olan benzeşme Türkçede çok görülen ses olaylarından biridir. Benzeşme yan yana gelen sesler arasında olabileceği gibi uzakta olan sesler arasında da mümkündür.
    Türkçenin ses kurallarının çoğu benzeşmeyle yakından ilgilidir. Bunlardan en önemlileri ses uyumlarıdır. (Ses uyumları konusu yukarıda anlatıldığı için burada tekrar edilmeyecektir.)
    Benzeşme çeşitli şekillerde görülür:
    a) İlerleyici benzeşme
    Önceki ünsüzün sonraki ünsüzü kendine benzettiği benzeşmedir: anlamak > annamak bunlar> bunnar karanlık > karannık nişanlı > nişannı samanlık > samannık yazsınlar > yazsınnar.
    b) Gerileyici benzeşme
    Sonraki ünsüzün önceki ünsüzü kendine benzetmesi olayıdır:birlikte > billikte gözsüz > gössüz kalmazsa > kalmassa tarla > talla terli > telli türlü> tüllü.
    c) Oluşum noktası benzeşmesi
    Kelime içinde yan yana bulunan ünsüzlerden birinin diğerini kendi oluşum noktasına çekmesi olayıdır: Anbar onbaşı çarşanba penbe perşenbe kelimelerindeki b dudak ünsüzü yanındaki n’yi kendi oluşum noktasındaki bir diğer dudak ünsüzü olan m’ye çevirerek kelimelerin ambar ombaşı çarşamba pembe perşembe şekline dönüşmesine sebep olmuştur.



    p, ç, t, k” seslerinden biri ile biten Türkçe veya yabancı kelimelere ünlü ile başlayan ekler (yapım veya çekim eki) getirilince, kelime sonundaki sert ünsüz yumuşar ve “b, c, d, g, ğ” ye dönüşür. Bu duruma ünsüz yumuşaması denir. Hatta “g” nin “ğ” ye dönüştüğü de görülür:

    Örnekler:
    ağaç→ağaca, çocuk→çocuğu, senet→senedin
    dolap→dolabın, ekmek→ekmeği, kitap→kitabım
    tüfek→tüfeği, diyalog→diyaloğu
    almak→almağa

    Bu daha çok sert ünsüzün iki ünlü arasında kalmasının sonucudur, ama kelime sonunda iki ünsüz bulunduğunda da yumuşama görülmektedir. Öyleyse bu yumuşama tamamen sert ünsüzden sonra gelen ünlüyle ilgilidir:

    Örnekler:
    borç→borcum, kalp→kalbi, kurt→kurdun, denk→dengim, renk→rengi, kepenk→kepengi

    Sanat, millet, devlet, ahlâk, cumhuriyet, evrak, hukuk, sepet gibi bazı yabancı kelimelerde yumuşama olmaz:

    Örnekler:
    ahlâkım, merakımı, anketin, sanatı, millete, devletin, sürati, hakikatin, tazyiki, hukukun

    Sert ünsüzle biten özel isimlerde meydana gelen yumuşama yazıda gösterilmez, telâffuzdan anlaşılır:

    Örnekler:
    Gemlik’e (okunuşu: gemliğe), Ahmet’i (okunuşu: ahmedi)

    Yumuşama, tek heceli kelimelerde bazen görülse de genellikle yoktur:

    Örnekler:
    ip-e, suç-u, et-e, ak-ı, at-a, ok-u, aç-ı, tok-a, alt-ında, birik-en, acık-an, lig-in, org-um
    cep→ceb-i, kap→kab-ı, çok→çoğ-u, taç→tac-ı, yurt→yurd-u





  3. Zeyneb
    Bayan Üye
    Benzeşme Ne Demektir

    Kelime içinde bir araya gelen seslerden birinin diğer sesi kendisine benzetmesi demek olan benzeşme Türkçede çok görülen ses olaylarından biridir. Benzeşme yan yana gelen sesler arasında olabileceği gibi uzakta olan sesler arasında da mümkündür.

    Türkçenin ses kurallarının çoğu benzeşmeyle yakından ilgilidir. Bunlardan en önemlileri ses uyumlarıdır. (Ses uyumları konusu yukarıda anlatıldığı için burada tekrar edilmeyecektir.)

    Benzeşme çeşitli şekillerde görülür:

    a) İlerleyici benzeşme

    Önceki ünsüzün sonraki ünsüzü kendine benzettiği benzeşmedir: anlamak > annamak bunlar> bunnar karanlık > karannık nişanlı > nişannı samanlık > samannık yazsınlar > yazsınnar.

    b) Gerileyici benzeşme
    Sonraki ünsüzün önceki ünsüzü kendine benzetmesi olayıdır:birlikte > billikte gözsüz > gössüz kalmazsa > kalmassa tarla > talla terli > telli türlü> tüllü.

    c) Oluşum noktası benzeşmesi
    Kelime içinde yan yana bulunan ünsüzlerden birinin diğerini kendi oluşum noktasına çekmesi olayıdır: Anbar onbaşı çarşanba penbe perşenbe kelimelerindeki b dudak ünsüzü yanındaki n’yi kendi oluşum noktasındaki bir diğer dudak ünsüzü olan m’ye çevirerek kelimelerin ambar ombaşı çarşamba pembe perşembe şekline dönüşmesine sebep olmuştur





+ Yorum Gönder