+ Yorum Gönder
Türk Dili ve Kullanımı ve Türkçe Dersi Forumunda Benzetme Düşünceyi Geliştirme Yolları Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Ziyaretçi

    Benzetme Düşünceyi Geliştirme Yolları








    benzetme düşünceyi geliştirme yolları

    benzetme düşünceyi geliştirme yolları nelerdir








  2. Dr Zeynep
    Bayan Üye





    Benzetme Düşünceyi Geliştirme Yolları Hakkında Uzun Bilgi


    Bir düşüncenin, bir konunun, bir açıklamanın tam olarak anlatılabilmesi için
    yararlanılan yönteme “düşünceyi geliştirme yolu” ya da “anlatımda başvurulan
    yol” adı verilir. Bir paragrafta düşünceyi geliştirme yollarından yalnız biri
    kullanılabileceği gibi, bunların birkaçı da kullanılabilir.

    Düşünceyi Geliştirme Yolları :
    1.Tanımlama :
    Bir varlığın, bir nesnenin ya da bir
    kavramın özel ve değişmez niteliklerini sıralayarak onu tanıtmaktır. Tanımlama,
    genellikle, paragrafın giriş bölümünde yer alır. Tanımlama, daha çok açıklayıcı
    ve tartışmacı anlatım biçimlerinde kullanılan bir düşünceyi geliştirme
    yoludur.

    Örnek :
    “Roman, insanların başından geçen ya da geçebilecek türdeki
    olayları yer ve zaman belirterek anlatan uzun yazı türüdür. Yazarın üstün
    bilgisi, sağlam gözlemi, duygusu romanın başarılı olmasını sağlayan en önemli
    etkendir.”

    Tanımlama iki şekilde yapılır:
    a)Nesnel Tanımlama:Herkes için aynı
    olan,varlığın gerçek özelliklerini gösteren tanımlamadır.

    Örnek :
    “Altın,parlak ve sarı renkli bir madendir.”
    “Kar,bulutlardan
    beyaz ve uçucu tanecikler halinde yağan donmuş sudur.”

    b)Öznel Tanımlama:Kişiden kişiye değişen,göreceli,tanımlardır.
    Örnek :
    “Dostluk dediğimiz çoğunlukla bir aldanmadır.Bir düşünün,yaşamınız
    boyunca ‘dost dost’ diye inandığınız kişilerle olan ilişkilerinizin başınıza
    açtıkları işleri,onlar yüzünden girdiğiniz çıkmazları…”

    2.Örnekleme :
    Genellikle soyut bir düşünceyi ya da
    kavramı somutlamak; onu görünür, bilinir kılmak için bir yapıtı, bir kişiyi, bir
    olayı paragrafa aktarmaya örnekleme denir. Örnekleme, düşünceyi somut kılacağı
    için onun hem daha kolay anlaşılmasını, hem de inandırıcılık kazanmasını sağlar.
    Örnek olarak verilen şey, anlatımı somutlayacak nitelikte genel ve bilinir bir
    şey olmalıdır. Örnekler, bir paragrafın daha çok gelişme bölümünde yer alır.
    Çünkü bu bölümde konu açılacak ve ona somutluk ve inandırıcılık
    kazandırılacaktır.

    Örnek :
    “Toplumda insanlar arası güvensizlik, iletişimsizlik ve bencillik
    artarak devam ediyor. İnsanlar arsındaki uçurum her gün artıyor. Bu tablo
    karşısında derin bir ümitsizliğe düştüğümüzde bazen öyle insani olaylarla
    karşılaşıyoruz ki birden bire yüreğimizdeki kireçler çözülüyor; umutsuzluklar
    çiçek açan umutlara dönüyor. Bir sanatçımız için düzenlenen konser de bunlardan
    biri. Amansız bir hastalığa yakalanan bu müzisyeni iyileştirmek, onun tedavi
    masraflarını karşılamak için bütün müzisyen arkadaşları seferber olmuşlar.”

    3.Karşılaştırma :
    Nesneler, kavramlar, olay ya da
    durumlar arasındaki benzerlik veya farklılıkların dile getirilmesidir.
    Dolayısıyla karşılaştırma, yalnızca iki kavram arasındaki karşıtlıkları gösterme
    değildir. Benzerlikleri gösterirken de karşılaştırmalardan yararlanılabilir.
    Böylece sözü edilen kavram daha görünür, daha somut bir özellik kazanmış
    olur.

    Örnek :
    “Hayvanların koşullanmaya ve deneme yanılma etkinliğine dayanan
    öğrenmeleri yanında, insan öğrenmesinin ayrı bir niteliği vardır. İnsanın her
    öğreniş aşaması bedence belirli bir olgunlaşmayı gerektirir. Sözgelimi;
    konuşmayı öğrenmek yalnız ses çıkarmak değildir.”

    “İnternet medyanın bir parçasıdır ancak çok seçeneğe sahip olması açısından
    medyadan daha üstündür. İnternette geri beslenme açısından müthiş bir olanak
    mevcut. Çok seçenek olduğu için insanları geleneksel medya gibi bir kulvarda
    tutamazsın. Bir gazeteyi al demekle, bir siteyi izle demek arasında çok büyük
    fark vardır. İnsan medyaya kıyasla internette sürekli yeni şeyler
    keşfediyor.”

    4.Benzetme :
    Bir durumu, bir kavramı açıklarken
    aralarında benzerlik ilgisi kurulabilen iki varlık, iki olay ya da iki kavramdan
    zayıf olanın güçlü olana benzetilmesiyle yapılır. Benzetme, özellikle soyut
    kavramları somutlaştırmak, düşünceye görünürlük katmak amacıyla başvurulan bir
    yoldur.
    Benzetme genellikle karşılaştırma ile birlikte kullanılır:

    Örnek :
    “Boş bırakılmış topraklar, gübreli ve bereketli ise, yüz bin çeşit
    otla dolar. Yararlı olabilmeleri için onlara kazma vuruyor, işe yarar tohumlar
    ekiyoruz. Ruhlar da böyledir. Onları bir fikirle uğraştırıp dizginlerini
    tutmazsanız, uçsuz bucaksız bir hayal dünyasında başıboş, öteye beriye dolaşıp
    dururlar. Bir amaca bağlanmayan ruh, yolunu yitirir.”

    “Deneme yazarı bir söz işçisidir. Onun bir kuyumcuya benzetirim ben kuyumcu
    nasıl değerli madeni bin bir özenle işleyerek çok değerli eserler oluşturursa,
    deneme yazarı da sözcükleri büyük bir dikkatle ve özenle bir araya getirerek
    eserini oluşturur.”

    5.Tanık Gösterme :
    Anlatma somutluk ve inandırıcılık
    kazandırmak amacıyla başkalarının düşünce ve sözlerinden yararlanmaya tanık
    gösterme denir. Ancak tanık gösterilen kişi, bilinen ve kabul gören bir
    özellikte olmalıdır. Yoksa sıradan bir insanın tanık gösterilmesi, düşünceyi
    inandırıcı kılmaktan uzak düşer.
    Tanık olarak seçilen, kişi değil de bir söz
    ise bu, tırnak içine alınarak verilmelidir. Ayrıca hem kişi adı kullanılıp hem
    de onun konuyla ilgili sözleri verilecekse, bu sözler tırnak içine
    alınmalıdır.

    Örnek :
    “Jan Paul Sartre şöyle der: “İnsan bazı şeyleri söylemeyi seçtiği
    için yazardır.” Bu görüşe katılmamak mümkün mü? Söz sanatçısı dediğin, herkesin
    söylemek isteyip de söyleyemediği sözleri, kendine özgü biçimler arasından
    seçerek söyleyivermeli ve okuyucuya : ‘Benim söylemek istediğimden daha güzel’
    dedirtmeli.”

    6.İlişki Kurma:
    Paragrafta ortaya konan düşüncenin
    açıklanması için, herhangi bir durumun ya da olayın ortaya çıkışını, onun
    nedenini geçmişte olan bir başka duruma veya olaya dayandırarak açıklamaktır. Bu
    anlatım yolunda geçmişteki bir olay anımsatılarak asıl anlatılmak istenen daha
    net ve inandırıcı bir biçimde ortaya konmuş olur.

    Örnek :
    “Ben, hasta ruhları ve sinirli insanları daima yüzlerinin
    tebessümlü olup olmamasıyla teşhis ederim. Sinirli adamların yüzleri gülmez.
    Tebessümden mahrum bir çehre gördüğüm zaman, derhal bunun bir sinir hastasına
    ait olduğunu anlarım. Tebessüm, ruhun sağlamlığı kadar, saadetin de
    müjdecisidir.”

    7.Sayısal Verilerden Yararlanma :
    Bir düşünceyi
    aktarabilmek için anlatılmak istenen nesnenin ya da kavramın nicelik
    özelliklerinden yararlanmadır. Bu düşünceyi geliştirme yolu, daha çok tekniğe ve
    istatistiğe dayalı bilgilerin anlatımında kullanılır.

    Örnek :
    “Öğrencilerin çalışırken ara verip dinlenmeleri gerektiğini
    düşünenlerdenim. Mola verilmeden yapılan uzun soluklu bir çalışma, verimi
    düşürür. Ellişer kişiden oluşan iki ayrı gruba yüz soruluk bir test uygulanır.
    Grubun biri, testi hiç ara vermeden yanıtlarken, diğer gruba elli sorudan sonra
    15 dakikalık dinlenme verilir. Dinlenme almayan grubun başarısı, alan grubun
    başarısından % 30 düşük çıkar.”

    8.Somutlama:
    Soyut, anlatılması güç kavramları başka
    kavramlar aracılığıyla görünür kılmaya somutlama denir. Düşünceyi kolayca
    kavratmak amacıyla başvurulan somutlama daha çok örnekleme ve benzetmeler
    yoluyla yapılır:
    Örnek:
    Anavarza at oynağı
    Kana bulanmış
    gömleği
    Kıyman o zalımlar kıyman
    Kör karının bir değneği








+ Yorum Gönder