+ Yorum Gönder
Türk Dili ve Kullanımı ve Türkçe Dersi Forumunda Geniş Zaman Hakkında Bilgi Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Ziyaretçi

    Geniş Zaman Hakkında Bilgi








    Edebiyatta Geniş Zaman Hakkında Bilgi







  2. HaKHaN
    Özel Üye





    Geniş Zaman Nedir

    Türkçede geniş zaman kipi fiil cümlelerinde fiil köküne -r, -ir veya -er eki eklenerek oluşturulur. Ses uyumlarına göre ek üzerinde gerekli düzenlemeler yapılır.

    Güneş doğudan doğar.
    Dişlerimi günde üç kez fırçalarım.
    Kapalı havalar beni hüzünlendirir.
    Geniş zaman eki ünlü ile biten fiillerde -r şeklindedir:
    oku+r, dinle+r, ye+r, anla+r, kuru+r
    Ünsüz ile biten fiillerde ise -ir, -ır, -er veya -ar hâlindedir.
    al+ır, dayan+ır, gel+ir, işit+ir, bil+ir
    duy+ar, bak+ar, çal+ar, öp+er, hissed+er, kur+ar

    Olumsuz hâli

    Geniş zaman kipinin olumsuz hâli -me olumsuzluk eki, -z geniş zaman eki (1. şahıslar hariç) ve (varsa) ilgili şahıs eki ile oluşturulur:

    gelme+m, gelme+z+sin, gelme+z; gelme+yiz, gelme+z+siniz, gelme+z+(ler)
    Bu ip bu kadar ağırlığı taşımaz. (3. tekil şahıs için şahıs eki yoktur.)
    Ben coğrafyadan hiç anlamam. (1. tekil ve çoğul şahıslarda -z geniş zaman eki düşer.)
    Türkçenin bazı ağızlarında -İstanbul Türkçesinden farklı olarak- geniş zaman kipinde 1. çoğul şahıs eki olarak -iz yerine -ik kullanılır:
    Yarın size uğrarık. ("uğrarız" yerine)
    Bu tür kullanımda olumsuz kip oluşturulurken -z eki de düşmez:
    Biz bunu istemezik. ("istemeyiz" yerine)





+ Yorum Gönder