+ Yorum Gönder
Türk Dili ve Kullanımı ve Türkçe Dersi Forumunda İkilemelerin Oluşumu Hakkında Bilgi Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Ziyaretçi

    İkilemelerin Oluşumu Hakkında Bilgi








    İkilemelerin Oluşumu Hakkında Bilgi kısaca







  2. Diyar
    Yeni Üye





    İkilemelerin Oluşumu

    Duygu ve düğünceleri daha güçlü ifade edebilmek için yapılan söz tekrarlarıdır. Aynı zamanda yeni anlam türetme
    yollarından biridir.

    İkilemelerle tekrarlar birbirinden farklıdır, tekrarlarda araya virgül girer; fakat ikilemelerde virgül kullanılmaz.


    Akşam, akşam, yine akşam… (Tekrar)
    Akğam akğam nereden çıktı bu maç.(ikileme)

    Bununla birlikte peş peşe gelen fakat ikileme olmayan ifadelere dikkat etmek gerekir. Bu ifadelerde ikileme gibi duran sözcükler cümlenin farklı öğesinde yer alırlar. Halbuki ikilemenin her iki sözcüğü de aynı öğede yer almalıdır.

    Dağ dağa kavuşmaz, insan insana kavuşur. (ikileme değil)

    El ele tutuşalım. (ikileme)


    Örnek:

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde somutlama yapılmamıştır?

    A) Deminden beri bu soru üzerinde kafa patlatıyorum.
    B) Cengiz, sevgisini de nefretini de hiç belli etmezdi.
    C) Bu haberi alan herkesin yüreğine su serpildi.
    D) Aşk bir mıknatıs gibi ruhları birbirine çeker.
    E) Verimli çalışması dikkat çekiyor ve o, kısa sürede göze giriyordu.

    Çözüm:

    B’de “ileri geri”
    C’de “saçma sapan”
    D’de “yerli yersiz”
    E’de “ecüş bücüş” ikileme görevindedir.
    A’da ikileme yoktur.

    Yanıt A

    Oluşumları Bakımından ikilemeler


    İkilemeler çeğitli şekillerde oluşturulabilir:


    1. Anlamsız iki sözcükten oluşanlar
    Eciş bücüş, abur cubur, ıvır zıvır

    2. Anlamlı + anlamsız sözcükten oluşanlar
    Eski püskü, eğri büğrü, ufak tefek, çoluk çocuk

    3. Yakın anlamlı sözcüklerle kurulanlar:
    Yalan yanlış, açık seçik,
    Kılık kıyafet, mal mülk,

    4. Zıt anlamlı sözcüklerle kurulanlar

    Az çok, iyi kötü, ileri geri
    Sağlı sollu, gece gündüz

    5. Yansıma sözcüklerden oluşturulanlar
    fiırıl şırıl, mışıl mışıl, tıkır tıkır
    Takır takır, horul horul

    6. Aynen tekrar yoluyla oluşturulanlar
    Güzel güzel, soğuk soğuk
    Tatlı tatlı, mavi mavi, açık açık

    7. İsim tamlaması şeklindeki ikilemeler
    Cömertler cömerti, suyunun suyu
    Güzeller güzeli, padişahlar padişahı

    8. ‘M’ eklemeliler
    Ev mev, para mara, kitap mitap
    Ders mers, iş miş, hediye mediye

    9. Hâl eki almış olanlar
    Baş başa, kana kana, baştan başa
    Biz bize, dişe diş, günden güne

    Not:İkilemeyi oluşturan keli





+ Yorum Gönder