+ Yorum Gönder
Türk Tarihi ve Türklerde yaşam Forumunda Türklerin Anadoluya Yerleşmeleri Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Asel
    Bayan Üye

    Türklerin Anadoluya Yerleşmeleri








    Türklerin Anadoluya Yerleşmeleri



    Türklerin Anadoluya Yerleşmeleri.jpg



    1- Anadolu'ya Türk akınları:

    Anadolu'ya ilk Türk akınları , 4 . yüzyılda Hunlar , 6 . yüzyılda Sibirler tarafından yapıldı . Bu akınlar , Anadolu'ya yerleşme amacıyla yapılmamıştır .

    Anadolu'yu yurt edinmek amacıyla gelen ilk Türkler ise Oğuzlardır . Oğuzların Anadolu'ya akınları Çağrı Bey zamanında başlatıldı . Büyük Selçuklu Devleti'nin kurulmasına kadar sürdü . Bu akınlar , keşif yaparak yeni bir yurt arama amacına yönelikti .



    PASİNLER SAVAŞI

    Selçuklu Devleti'nin Sultanı Tuğrul Bey'in komutanlarından Musa Yabgu'nun oğlu Hasan'ın , Bizans kuvvetleri tarafından tuzağa düşürülerek şehit www.alasayvan.net/ edilmesi üzerine İbrahim Yinal ile Kutalmış Anadolu'ya sefer yapmakla görevlendirildi . Türk ve Bizans ordusu Pasinler ovasında karşılaştı .

    Sonuç:

    Bizanslılar bozguna uğratıldı
    Selçukluların Bizans'a karşı kazandığı ilk büyük zaferdir .




    TUĞRUL BEY VE ALPARSLAN ZAMANINDA ANADOLU'YA YAPILAN AKINLAR

    Pasinler Savaşından sonra Anadolu'ya akınlar devam etti . Tuğrul bey zamanında Sivas'a kadar olan yerlerde Bizans'ın savunma gücü kırıldı .

    Alp Arslan Azerbaycan'a geldi . Van şehrini aldı , Gürcistan'ı fethettikten sonra Kars yakınlarındaki Ani kalesini ele geçirdi .

    Selçuklu Türkleri zamanında 1071'e kadar Anadolu'ya yapılan bu akınlar keşif hareketi niteliğindeydi . Bu akınlar Bizans'ın direncini yıpratmış . Türklerin Anadolu'yu yakından tanımalarını sağlamıştır .



    2- Malazgirt Meydan Savaşı ( 1071 )

    Nedenleri:

    Bizans imparatoru Romanos Diogenes'in , Türklerin akınlarını durdurmak istemesi
    Türklerin Anadolu'ya yerleşmesine engel olmak istemesidir .
    Sonuçları:

    Anadolu'nun kapıları Türklere açıldı . Türkler Anadolu'ya yerleşmeye başladılar .
    Türkiye Tarihinin başlangıcı kabul edildi .
    Anadolu'da ilk büyük beylikler kuruldu .


    3- Anadolu'da Kurulan İlk Türk Beylikleri

    Anadolu'nun fethine katılan beyler burada aldıkları yerlere yerleştiler ve beylik kurdular . Kurulan bu ilk Türk devletleri , Anadolu'nun Türkleşmesine katkıda bulunmuşlardır .



    DANİŞMENTLİLER ( 1071-1178 )

    Sivas , Tokat , Çorum , Yozgat ve Malatya dolaylarında kurulmuştur . Kurucusu Danişmed Gazi'dir . Selçuklu Sultanı II . Kılıç Arslan , Danişmentliler Beyliğine son verdi .





    SALTUKLULAR ( 1072-1202 )

    Anadolu'da kurulan ilk Türk Devleti'dir . Erzurum ve çevresini ele geçiren Ebülkasım tarafından kurulmuştur . Beyliğin en güçlü hükümdarı İzzettin Saltuk oldu . Anadolu Selçuklu devleti Erzurum'u alarak bu beyliğe son verdi .



    MENGÜCEKLİLER ( 1072-1277 )

    Alp Arslan'ın komutanlarından Mengücek Gazi'nin Erzincan ve çevresinde kurmuş olduğu bir beyliktir . Anadolu Selçukluları tarafından yıkılmıştır .



    ARTUKLULAR ( 1102-1408 )

    Selçuklu komutanlarından Artuk Bey'in oğulları tarafından Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da kurulmuştur . Bu beylik üç kola ayrılmıştır .

    · Hasankeyf Artukoğulları: Eyyubiler bu kola son verdiler .

    · Mardin Artukoğulları-Karakoyunlular bu kola son verdiler .

    · Harput Artukoğulları : Anadolu Selçukluları tarafından ortadan kaldırılmıştır .





    B- ANADOLU SELÇUKLU DEVLETİ ( 1075-1308 )

    1- DEVLETİN KURULUŞU



    Devletin kurucusu Süleyman Şah ( 1015-1086 ) ' tır .



    Süleyman Şah;

    · Anadolu'yu fethetmekle görevlendirilen Büyük Selçuklu komutanlarındandır . Bizanslıların iç karışıklığından yararlanarak İznik'i aldı ve Anadolu Selçuklu devletini kurdu .

    · Melikşah'ın üzerine gönderdiği Komutan Porsuk'u yendi .

    · Anadolu Selçuklu Devleti'nin sınırlarını Fırat'a kadar genişletti .

    · Suriye Selçuklu sultanı ile yaptığı savaşta yenildi ve öldü .

    I . Kılıç Arslan;

    · Melikşah'ın ölümünden sonra Anadolu'ya geldi ve babasının kurduğu devletin başına geçti . Başkenti İznik'ten Konya'ya taşıdı .

    · Birinci Haçlı Seferleri sırasında Haçlılarla mücadele etti .

    I . Mesut;

    · Bizanslılarla ve II . Haçlı seferleri sırasında Haçlılarla savaştı .

    II . Kılıç Arslan

    · Döneminin en önemli olayı Miryokefalon Savaşıdır .



    MİRYAKEFALON SAVAŞI

    Nedeni: Haçlıların Anadolu'da yarattığı huzursuzluktan yararlanıp Türkleri Anadolu'dan atmak istemeleridir .

    Sonuç:

    · Bizanslılar Türkleri Anadolu'dan atma düşüncesinin hayal olduğunu anladılar .

    · Bu zafer Anadolu'nun Türk yurdu olduğunu ve hep böyle kalacağını kesinleştirdi .











    2- DEVLETİN YÜKSELİŞİ

    I . Gıyaseddin Keyhüsrev ile gelişme dönemi başlar .

    I . Gıyaseddin Keyhüsrev;

    · Antalya Şehrini ele geçirdi .



    I . İzzettin Keykavus

    · Trabzon Rum İmparatorluğu'ndan Sinop'u aldı . Burada bir tersane yaptırdı .



    Alaaddin Keykubat zamanı devletin en parlak dönemidir . Bu dönemde:

    · Anadolu Türk birliği sağlanmış .

    · Alanya fethedilerek burada bir tersane yaptırılmıştır .

    · Celaleddin Harzemşah ile 1230 yılında Yassı Çemen' de karşılaşılmış ve Harzemşahlar yenilmiştir .



    I . Alaaddin Keykubat zehirlenerek öldürülünce yerine oğlu II . Gıyaseddin Keyhüsrev sultan oldu .

    3- ANADOLU SELÇUKLULARI VE HAÇLILAR

    Haçlı Seferlerinin Nedenleri:

    A . Dini nedenler: Hıristiyanların başta Hz . İsa'nın doğum yeri olan kutsal toprakları geri almak istemeleridir .

    B . Ekonomik nedenler: İslam ülkelerine göre fakir olan Avrupalılar zengin İslam ülkelerini ele geçirmek ve rahat etmek istiyorlardı .

    C . Siyasi neden: Selçuklu Türkleri Anadolu'nun büyük bir bölümünü ele geçirmişlerdi Bunun üzerine Bizans İmparatoru Papa'ya başvurarak yardım istemiş , İstanbul Türklerin eline geçerse Avrupa'nın da tehlikeye gireceğini bildirmişti .



    Karadan ve denizden sekiz Haçlı Seferi yapılmıştır . En önemli olanları birinci , üçüncü ve dördüncü olanlarıdır .

    Haçlı Seferlerinin Sonuçları:

    a ) Siyasi Sonuçları

    · Avrupa'da derebeylik rejimi zayıfladı . Krallar güçlendi .

    · Anadolu'daki Türk ilerleyişi bir süre durdu .

    b ) Dini sonuçlar

    · Avrupa'da din adamlarına ve kiliseye güven sarsıldı .

    c ) Ekonomik sonuçlar

    · Akdeniz'de ticaret gelişti . Akdeniz limanları gelişti .

    d ) Teknik sonuçlar

    · Haçlı Seferleri sonunda matbaa , pusula , kağıt , barut gibi birçok yenilikler Avrupalılar tarafından öğrenildi .





    4- ANADOLU SELÇUKLU DEVLETİNİN DAĞILIŞI



    I . Alaaddin Keykubat'ın ölümünden sonra başa geçen sultanlar devleti iyi yönetemediler .

    II . Gıyaseddin Keyhüsrev zamanında Baba İshak adında bir Derviş'in çıkardığı isyan zorla bastırıldı . Zamanında devlet iyice zayıfladı bu dönemde İran'ı alarak Anadolu'ya giren Moğollarla Kösedağ Savaşı ( 1243 ) yapıldı .





    Kösedağ Savaşı'nın sonuçları:

    Ø II . Gıyaseddin Keyhüsrev Moğollara karşı yenildi .

    Ø Anadolu birliği bozuldu .

    Ø Anadolu Selçuklu Devleti üstünlüğünü kaybetti . Moğollar Erzincan , Sivas ve Kayseri'ye geldiler .



    II . Mesut'un 1308'de ölmesiyle Anadolu Selçuklu Devleti yıkılmıştır .







    C- ANADOLU TÜRK BEYLİKLERİ

    Anadolu Selçuklu Devletinin Moğol baskısıyla dağılma dönemine girmesiyle sınırlardaki uç beyleri bağımsızlıklarını ilan ettiler . Kurulan bu beyliklerin bazıları şunlardır:







  2. Asel
    Bayan Üye





    Karamanoğulları: Konya-Karaman

    Germiyanoğulları: Kütahya-Emet-Tavşanlı

    Aydınoğulları: Aydın-Birgi-İzmir

    Candaroğulları: Kastamonu-Sinop

    Osmanoğulları: Söğüt-Domaniç

    Karesioğulları: Balıkesir-Çanakkale

    Hamitoğulları: Isparta-Burdur , Eğirdir-Antalya

    Menteşeoğulları: Muğla

    Ramazanoğulları: Adana'nın batısı ve İçel

    Saruhanğulları: Manisa-Menemen ve Turgutlu

    Dülkadiroğulları: Adana-Maraş-Elbistan

    Eretna Devleti: Erzurum-Erzincan , Sivas ve Tokat



    Beyliklerin ortak özellikleri:

    § Anadolu Selçuklu Devleti'nin yıkılması ve Moğol egemenliğinin Anadolu'da sona ermesiyle kurulmuştur .

    § Yıldırım Beyazıt döneminde bir çoğu Osmanlı egemenliğine girmiş . Ancak Ankara Savaşından sonra tekrar kurulmuşlardır .

    § Bu beyliklerin , yasal parçalanmaya neden olmalarına rağmen Anadolu'da Türk kültür ve uygarlığına olumlu katkıları olmuş Anadolu'nun Türkleşmesine www.alasayvan.net/ ve bulundukları yörelerin bayındır hale gelmesi için çalışmıştır .



    D- ANADOLU SELÇUKLU DEVLETİ VE BEYLİKLER DÖNEMİNDE TÜRK DENİZCİLİĞİ



    Türk denizcilik tarihinde ilk donanma Çaka Bey tarafından oluşturuldu .

    Anadolu Selçuklu Devleti döneminde Antalya , Alanya ve Snop'ta tersaneler kuruldu .

    Anadolu Beylikleri döneminde Aydın , Menteşe , Karesi , Saruhan , Hamitoğulları , Candaroğulları beylikleri donanma kurmuşlardır .













    E- ANADOLU SELÇUKLU DEVLETİ VE BEYLİKLER DÖNEMİNDE KÜLTÜR VE UYGARLIK



    DEVLET YÖNETİMİ:

    Devletin başında Sultan ünvanı verilen bir hükümdar bulunurdu . Devlet ve ülke hükümdar ailesini ortak malı sayılırdı . Devlet işleri Divan denen kurulda görüşülürdü . Divana vezir başkanlık yapardı .

    Ülke eyalet adı verilen bölümlere ayrılmıştı . Eyaletleri hükümdar ailesinden olan Melikler yönetirdi . Eyaletlerde askerlik işlerine Subaşılar , adalet işlerine Kadılar bakardı .


    ORDU VE DONANMA

    Anadolu Selçuklularda ordu , sultanın şahsına ait askerler ( hassa ordusu ) Türkmenler ve ikta

    sahiplerinin besledikleri askerlerden oluşurdu . Anadolu Selçukluları donanmaya önem verdiler . Akdeniz ve Karadeniz kıyılarında tersaneler kuruldu . Oluşturulan donanma ile hem deniz ticareti geliştirildi hem de kıyıların güvenliği sağlandı .



    SOSYAL VE EKONOMİK HAYAT

    Türklerin Anadolu'yu yurt edinmeleriyle burada her bakımdan gelişmeler oldu .

    Halk şehirli , köylü ve göçebe olmak üzere üçe ayrılıyordu .

    Şehirlerde ticaretle uğraşanlar tarafından kurulan Ahi teşkilatları vardı . Bu teşkilatın içinde zanaatkarların iş kollarına göre Loncaları olurdu . Ahi teşkilatı şehirlerin güvenliğini sağlar yönetimde etkili olurdu .

    Ticaret yolları güvenceye alındı . Kervansaraylar yaptırıldı .

    Anadolu Selçuklularında topraklar , devlet malı olarak kabul edilir ve “Miri arazi” olarak adlandırıldı .

    Miri arazi; Has , ikta , mülk ve vakıf arazi olarak ayrıldı .



    YAZI , DİL VE EDEBİYAT

    Anadolu Selçuklu Devleti döneminde halkın Türkçe konuşmasına karşı bilim dili Arapça'ydı . Edebiyat ve devletin resmi dili Farsça idi .

    Karamanoğlu Mehmet bey Anadolu Selçuklu Devleti'nin veziri olduğu sırada devletin resmi dilinin Türkçe olduğunu ilan etti .

    Mevlana Celaleddin Rumi , yunus Emre ve Hacı Bektaş Veli'nin Türk düşünce ve edebiyat hayatında önemli yerleri vardır .



    BİLİM VE SANAT

    Anadolu Selçuklu sultanları bilim adamlarına , yazar ve şairlere çok değer verirlerdi . Medreselerde dini bilgilerin yanında matematik , tıp , felsefe ve gökbilimiyle ilgili derslerde okutuldu .

    Türkler Anadolu'nun her tarafında saraylar camiler , mescitler , medreseler , imaretler , hastahaneler , kervansaraylar , hamamlar , köprüler , surlar , kaleler ve tersaneler yaptırdılar . Bu eserler çok güzel çiniler , taş ve tahta oymalar , kabartma yazılar ve nakışlarla süslendi . Halıcılık ve maden işçiliğinde de ileri gitmişlerdi .



    F- MOĞOLLAR VE DİĞER TÜRK DEVLETLERİ



    1- MOĞOLLAR

    Moğol devleti Cengiz Han tarafından kurulmuştur ( 1196 ) . Moğolistan'da kurulan bu devletin başkenti Karakum'du .

    Cengiz Han'ın ölümünden sonra imparatorluk; Kubilay hanlığı , Altınorda Devleti , Çağatay Devleti ve ilhanlılar olmak üzere dörde ayrıldı .



    2- ALTINORDA DEVLETİ

    Altınorda Devleti , Moğol İmparatorluğunun parçalanmasından sonra Karadeniz'in kuzeydoğusunda kuruldu ( 1227 ) . Devletin kurucusu Batu Han başkenti Saray şehriydi .

    Timur'un arka arkaya yapmış olduğu seferler bu ülkenin gücünü yitirmesine neden oldu . Altınorda Devleti'nin topraklarında , Kırım , Kazan , Özbek ve Sibir Hanlıkları ortaya çıktı .



    3- TİMUR DEVLETİ

    Devletin kurucusu Timur'dur . Belh şehrinde emir ilan edildi ( 1369 ) .

    Timur doğuda Hindistan'dan batıda Anadolu'ya güneyde Basra Körfezi'nden kuzeyde Ukrayna'ya kadar uzanan ülkelere egemen oldu . Osmanlı Devleti Padişahı Yıldırım Beyazıt'la yaptığı Ankara savaşını kazandı . Ölümünden kurduğu devlet parçalanarak küçük beyliklere ayrıldı . Özbekler , 1507 yılında Timur hanedanının hakimiyetine son verdiler .



    4- BABÜR DEVLETİ

    Kuzey Hindistan ile Afganistan'da kurulan bir Türk devletidir . Devletin kurucusu olan Babür Timur ailesindendir .

    Babür devletinin bir diğer ünlü hükümdarı olan Şah Cihan Agra'da dünyanın en güzel anıtlarından biri olan Taç Mahal'i yaptırdı . Babür devleti Hindistan'ı sömürge haline getiren İngilizler tarafından yıkıldı . ( 1858 )



    5- AKKOYUNLULAR

    Devlet 15 y . y . 'da Doğu Anadolu'da Kara Yülük Osman Bey tarafından kuruldu . Akkoyunlu hükümdarlarından uzun Hasan Otlukbeli Savaşında Osmanlı Padişahı Fatih'e yenildi .

    Uzun Hasan'ın ölümünden sonra ülke zayıf düştü . Şah İsmail , Tebriz'i alarak bu ülkeye son verdi .



    6- KARAKOYUNLULAR

    Oğuz boyundan olan Karakoyunlular 14 . yüzyılın ikinci yarısında Erzurum'dan Musul'a kadar olan bölgede bir Türk devleti kurdular . Kurucusu Bayram Hoca'dır .

    Akkoyunlular , Tebriz'i alarak bu devleti yıktılar ( 1469 ) .





    G- MOĞOLLAR VE DİĞER TÜRK DEVLETLERİNDE KÜLTÜR VE UYGARLIK



    DEVLET YÖNETİMİ

    · Moğollar devlet yönetiminde Uygur Türklerine görev verdiler . Moğol Devleti'nin başında çok geniş yetkilere sahip bir hükümdar bulunurdu . Devlet Cengiz Han'ın koyduğu yasalara göre yönetilirdi .

    · Moğollarda hükümdarın başkanlığında toplanan devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı bir kurultay bulunurdu .

    · Moğollar askerlik teşkilatında Türklerden öğrendikleri onlu sistemi esas almışlardır .

    · Altın Orda Devleti'nde yönetim anlayışı Moğollardaki gibidir .

    · Timur , hükümdarda bulunması gereken bütün yetkilere sahipti . Emir ünvanını kullanıyordu . Yönetimde hem Cengiz yasaları uygulanıyor hemde Türk töresine bağlı hareket ediliyordu .

    · Timur'un ordusunda fillerden yararlanılıyordu .

    DİN VE İNANIŞ

    Moğollarda birden çok din ve inanç anlayışı olduğu bilinmektedir . Totemizm , Şamanizm , Budizm ve Hıristiyanlık bunlar arsındaydı .

    Altın Orda Devleti zamanında Berke Han İslamiyet'i kabul etti .



    SOSYAL VE EKONOMİK YAŞAM

    Moğolların göçebe bir yaşam tarzı vardı . Daha sonraları sanat ve ticaretle de uğraştılar .

    Moğollarda sosyal yapı dört gruptan oluşuyordu . Bunlar; han ailesi , noyanlar , askerler , halk ve köleler olarak sıralanırdı .

    Timur Devleti zamanında tarıma önem verildi . Kanallar açıldı .



    YAZI DİL VE EDEBİYAT

    Moğollar Uygur alfabesini kullandılar . Dönemin en ünlü eseri “Moğolların Gizli Tarihi”dir .

    Çağatay edebiyatının en ünlü www.alasayvan.net/ temsilcisi Ali Şir Nevai , Türk dilinin Farsça'dan daha zengin olduğunu anlatmak için Muhakemetü'l-Lügateyn adlı eseri yazmıştır .

    Babür Şah , Babürname adlı eseri yazmıştır .



    BİLİM VE SANAT

    Altın Orda Devleti zamanında tıp konusunda çalışmalar yapılmıştır .

    Babür Devleti zamanında mimari gelişmiş , Taç Mahal adlı türbe Şah Cihan tarafından eşi için yapılmıştır .




+ Yorum Gönder


anadoluda kurulan uygarlıklar,  anadoluda kurulan ilk uygarlıklar