+ Yorum Gönder
Eğitimle ilgili Bilgiler ve Yeni Misafir Soruları Forumunda Halifelik nedir? Halifelik ne demek Konusunu Okuyorsunuz..
  1. Ziyaretçi

    Halifelik nedir? Halifelik ne demek








    Ya bana acil olarak halifelik nedir veya kime verilir ile ilgili bilgi verebilir misiniz? Yardımlarınız için teşekkürler.







  2. Suskun Karizma
    Devamlı Üye





    Halifelik ne demek


    Hz. Muhammed'den sonra Müslümanlar'ın yönetimini üstlenen kurumdur. Daha Hz. Muhammed'in sağlığında ondan sonra Müslümanlar'ın dünyasal sorunlarını çözecek, dinsel birliğini koruyacak bir kuruma gerek olduğu ortaya çıkmıştı. Ama Hz. Muhammed bu konuda açık bir kural koymamıştı. Onun ölümünden (632) sonra İslam toplumunun ileri gelenleri toplanarak Hz. Muhammed'in peygamberlik görevleri dışında kalan işleri yürütmek üzere Hz. Ebubekir'i halife seçtiler.
    Hz. Ebubekir de kendinden sonra halife olarak Hz. Ömer'i önerdi. Hz. Ömer ise bir seçiciler kurulu oluşturarak kendinden sonraki halifenin seçimini bu kurula bıraktı. Hz. Osman bu yöntemle seçildi. Hz. Osman döneminde (644654) baş gösteren siyasal çekişmeler halifelik kurumunu da etkiledi. Onun ölümünden sonra yeni halife seçimi başlı başına sorun oldu. Müslümanlar'ın bir bölümü Hz. Ali'yi halife tanırken, bir bölümü buna karşı çıktı. İslam toplumunda bir iç savaşa yol açan bu çekişmeler Hz. Ali'nin öldürülmesinden sonra daha büyük boyutlara ulaştı.
    Şam Valisi Muaviye halifeliğini ilan etti. Hz. Ali yandaşları bunu tanımadılar. Her iki gruba da karşı çıkan Hariciler ise yeni bir halife seçilmesini istediler. Bütün bu gruplar halifelik konusunda kendilerini haklı kılan görüşler ortaya koydular. Muaviye'ye göre halifelik Hz. Muhammed'in ve kendisinin de bağlı olduğu Kureyş kabilesine aitti (Sünni görüş). Hz. Ali yandaşlarına göre halife seçimini insanlar yapamazdı. Bu konuda ancak peygamber karar verebilirdi. O da Hz. Ali'yi seçmiş ve onun soyundan 11 halife geleceğini bildirmişti. Yani halifelik ehlibeyte (Hz. Muhammed'in ailesi) tanınmış bir hakti (Şii görüş). Hariciler ise her iki görüşe de karşı çıkarak aklı başında her Müslüman'ın halife olabileceğini ve halifenin seçimle işbaşına getirilmesini savundular. Ama halifeliği eline geçiren Muaviye durumunu gittikçe sağlamlaştırmış, sonra da halifeliği babadan oğula geçen bir kurum haline getirmiştir.
    Şiiler de Hz. Ali soyundan gelen kişileri halife olarak tanımış ve bunlara imam demişlerdir. Hariciler ise her iki topluluğa karşı da
    çok sert davrandıklarından aynı sertlikte karşılık görmüş, kıyıma uğramışlardır. Bundan sonra hukukçular bir kişinin zorla da olsa halife olması ve halkın da bunu kabul etmesi durumunda halifeliğin meşru sayılması görüşünü ortaya atmışlardır. Nitekim Abbasiler de halifeliği bu yolla Emeviler'den almışlardır. Şii kökenli Fatımiler 920'de Tunus'u ele geçirdiklerinde ayrı bir halifelik merkezi yaratmışlar, buna karşılık Endülüs Emevi Hükümdarı III. Abdurrahman da 929'da kendini halife ilan etmiştir. Bu dönemde İslam dünyasında üç halife ile bir de Şii imam aynı zamanda var olmuştur. Bu karışıklık Endülüs Emevileri ile Fatımiler'in tarih sahnesinden silinmeleriyle azalır gibi olmuş, 1258'de Bağdat'ı ele geçiren Moğollar'ın Abbasi Halifeliği'ne son vermeleriyle de yeni bir biçim almıştır.
    Mısır'a sığınan Abbasi halifelerinden Zahir'in (122526) oğlu Ahmed, Memlûklar tarafından halife olarak ilan edilmiştir. Bundan sonra halifelik Sünni Müslümanlar arasındaki birliği simgeleyen göstermelik bir kurum olmuş, dünyasal görevleri yerine getirme gücü sultanların eline geçmiştir. Osmanlı Padişahı Yavuz Sultan Selim 1517'de Mısır'ı alıp Memlûk egemenliğine son verince Halife III. Mütevekkü'den halifeliği devralmış, Kahire'de korunan kutsal emanetleri de İstanbul'a getirmiştir. Bununla birlikte Osmanlı padişahları uzun süre halife sanını kullanmamışlar, ancak devlet parçalanmaya başlayınca Müslümanlar'ın birliğini simgeleyen bu kurumdan yararlanmaya çalışmışlardır. Pek de başarılı olmayan bu çabalardan sonra Türkiye'nin doğuş süreci içerisinde. Türkiye Büyük Millet Meclisi önce 1922"de saltanat ile halifeliği birbirinden ayırarak saltanata son vermiş, 3 Mart 1924'te yürürlüğe giren bir yasayla da halifeliği kaldırmıştır.





  3. Ziyaretçi
    atamız halifeliki kaldırdı




  4. Zühre
    Devamlı Üye
    halifelik nedir

    Hz. Peygamber’in yerine geçen, İslam dininin başkanına verilen addır. Az zamanda İslam dini mezheplere ayrılınca Halife yalnız 4 Sünni mezhebin başkanı durumunda kalmıştır (Sünniler bugün bütün Müslümanların yüzde 93′ünü teşkil etmektedir).

    Peygamber’den sonra, seçim yolu ile Ebubekir, Ömer, Osman ve Ali halife oldu. Onlardan sonra da 661′den 750′ye kadar Şam’ı başkent edinen Emeviler (14 halife), 1258′e kadar da Bağdat’ı başkent yapan Abbasiler (37 halife) bu sıfatı taşıdılar. Halifeler aynı zamanda X. yüzyıla kadar tek İslam imparatorluğunun hükümdarları iken bu yüzyılda birtakım devletler imparatorluktan ayrıldı. Halife’yi ancak dini başkan olarak tanımakta devam ettiler. XI. yüzyılda Bağdat Halifeleri, yani Abbasiler, ikinci derecede bir İslam devletinin başkanı durumuna düştüler. Kahire’deki Şii Fatımi halifelerinin nüfuzu olağanüstü gelişti. Selçuklular, daha sonra Eyyuplular, Şiiler’in nüfuzunu kırarak, Halife’ye rakipsiz nüfuzunu yeniden kazandırdılar.

    Moğollar Bağdat’ı alınca Halifelik devleti de ortadan kalktı. Abbas Oğulları, Kahire’de 1517′ye kadar (17 halife) İslam’ın dini başkanı sıfatını taşıdılarsa da dünyevi sıfatları yoktu. Bu sıfat, Mısır Memluk imparatorlarına aitti.

    Halifelik Osmanlılara Nasıl Geçti

    Yavuz Sultan Selim Mısır’ı Osmanlı İmparatorluğuna katınca, son halife III. El-Mütevekkililah’ı İstanbul’a getirdi. En kudretli devletin hükümdarı sıfatı ile Yavuz Sultan Selim halifelik sıfatını da kendi üzerine aldı.

    1924′e kadar bu sıfat Osmanoğulları üzerinde kaldı. Padişahlar aynı zamanda Halifeydiler (29 halife). 1922′de saltanat kaldırılınca VI. Mehmet (Vahidettin) iki hafta kadar yalnız halife olarak kaldı. Türkiye’den ayrılınca, veliaht Abdülmecit Efendi, Büyük Millet Meclisi tarafından halife seçildi. 3 mart 1924′te halifelik bütünü ile kaldırıldı. II. Abdülmecit, bütün Osmanoğulları Türkiye dışına çıkarıldı.

    Bu tarihten başlayarak, bütün İslam tarihinde ilk defa olarak halifelik müessesesi ortadan kalktı. II. Abdülmecit, Hz. Peygamber’in 101. ve sonuncu halifesi oldu (ölümü 1944). İslam ülkelerinin amansız bir rekabete girişmesi, milliyetçiliğin din duygulan üzerinde yükselmesi, hiçbir İslam devletinin Osmanlı devleti kadar üstünlük göstermemesi ve daha önce Osmanlı İmparatorluğu döneminde de görüldüğü gibi Hırıstiyan emperyalist güçlerinin cahil ve dini tamamen saptırmış Arap toplulukları hkarşısında Halifelik makamına göre ezici bir üstünlüğünün olması bu makamı zaten gereksiz yaptığından kimse de bu makamı yendien canlandırmaya çalışmadı.

    Günümüzde de bazen Halifeliği yeniden canlandırmak isteyen sofu, cahil ve çoğu zaman ruh sağlıkları bozuk kişilikler çıkmakta ancak yine de bu tarz girişimler ciddiye alınmamaktadır


  5. Zühre
    Devamlı Üye
    Halifelik Nedir

    Peygamberimiz Hz. Muhammed (S.A.V) efendimiz öldükten sonra ona vekalet edenlere halife denmiştir. Ölümünden sonra yönetimde bulunan dört halifeye de Hülefa-i Raşidin denmiştir.

    Peygamberimiz öldükten sonra Müslümanlar arasında bir karışıklık baş gösterdi. Bu karışıklığı peygamberimizin en yakın arkadaşı ve Müslümanlığı ilk kabul eden erkeklerden Hz. Ebubekir önledi ve peygamberimizin temsilcisi olarak halife seçildi. Bir halife olarak tüm Müslümanların dini ve siyasi önderi oldu. İslam hukukçularına göre halife hem dini hem siyasi bir liderdir ve bütün Müslümanların ona tâbi olması gerekir. Halife seçiminin nasıl olacağı konusunda İslam filozofları ve fıkıh uzmanları iki yöntem belirledi. Birinci yöntem halkın seçimiydi. Zaten Hz. Ebubekir de bu şekilde halife olmuştur. İkinci yöntemse halifenin kendisinden sonra gelecek kişiyi atamasıydı. Hz. Ebubekir bu yöntemi kısmi şekilde uyguladı. Ölmeden önce halife olması gereken kişinin Hz. Ömer olması gerektiğini halka “önerdi.” Atanmış bir halifenin görevden alınması gibi problemler de hukukçular tarafından tartışma konusu oldu. bir Müslüman’ın halife olabilmesi için Kur’an ahlakına sahip olması, ibadetlerini eksiksiz yerine getirmesi, araştıran bir alim olması ve sağlıklı biri olması gerekir.

    Yıllar geçtikçe Müslüman coğrafya genişledi, nüfus arttı. Bu yüzden halifelerin seçimle başa gelmesi imkansız hale geldi. Bunun üzerine alimler halifeyi seçecek kişilerin suç işlememiş, adil, ibadetlerini tam yerine getiren bir alim kurul tarafından seçilmesini uygun gördü. Kurulda kadın üyeler de temsil edilmiştir.

    Halife, yürütme gücünün başıdır. Bazı durumlarda yetkilerini yasamayla paylaşır ve onlardan görüş alır. Bu kurul din alimlerinden oluşur ve akd kurulu adını taşır.

    Yargısal denetleme yetkisine sahip olan kurulun halifeyi veto etme yetkisi bulunur. Günümüzde anayasa mahkemesi görevini yürüten kurul, devlet bütçesini denetler, ancak halifenin kurulu feshetme gibi bir yetkisi yoktur. Halife tek başına iktidar olmasına rağmen onu denetleyecek bir organ hep varlığını sürdürmüştür. Ancak ileride bu da bir sorun yaratmaya başlamıştır. Muaviye ve Hz. Ali arasındaki halifelik mücadelesini savaş yoluyla Muaviye kazanmış, öldükten sonra yerine oğlu Yezid’i halife tayin ederek halifeliği demokratik yollardan seçilen ve yargısal denetime tabi olan bir “kurum”dan saltanatlığa dönüştürmüştür.

    Halifelik, Emevi Devleti tarafından devam ettirilmiş, Emeviler yıkılınca Abbasiler’e geçmiştir. Daha sonra Memluk Devleti ve nihayet 1517’de Memluk Devleti’ni yıkan Osmanlı Devleti’ne geçmiştir. Halifelik 1923 yılına kadar Osmanlı Sultanları’nın elinde kalmıştır. 1923’de saltanatın kaldırılmasının ardından cumhuriyet rejimine geçişle halifelik asırlar sonra ilk kez bir cumhuriyet idaresi altındaki hükümet tarafından kontrol edilir hale gelmiştir. 1924 yılına geldiğimizde siyasi ihtilaflar nedeniyle halifeliğin kaldırılması kararlaştırılmıştır. 1924 yılında meclise sunulan halifeliğin ilgasına ilişkin kanun, çoğunluğun oyuyla kabul edilmiştir. Halifelik ve cumhuriyet rejiminin bağdaşmadığı gerekçesiyle saltanattan sonra halifelik de kaldırılmıştır.


+ Yorum Gönder


halifelik ne demek